Tháng 1 hằng năm, UBND huyện đảo Hoàng Sa (TP.Đà Nẵng) lại đi thăm các gia đình nhân chứng Hoàng Sa-những người từng sống, làm việc, bảo vệ quần đảo trước năm 1974, tập trung nhiều nhất tại Đà Nẵng; còn lại ở Quảng Nam và Thừa Thiên-Huế. Trong số nhân chứng Hoàng Sa, có 12 người còn sống, nhiều người vẫn còn minh mẫn.
Nghe các nhân chứng như ông Trần Văn Sơn (76 tuổi), ông Nguyễn Văn Cúc (71 tuổi), Nguyễn Văn Dữ (70 tuổi, cùng ngụ Q.Sơn Trà, TP.Đà Nẵng); ông Trần Hòa (69 tuổi), ông Lê Lan (71 tuổi, cùng ngụ Quảng Nam) kể về thời trai trẻ của họ ở đảo, ai cũng cảm nhận được nhiệt huyết tuổi trẻ dù ngày đó đã qua nửa thế kỷ.
Ngày đó, hầu hết những người lính địa phương, công nhân xây đảo, bác sĩ ra đảo đều mới đôi mươi, một số vừa lập gia đình, thậm chí vợ đang mang thai hoặc sinh con. Do đó, mùa xuân - mùa đoàn tụ gia đình đối với những nhân chứng Hoàng Sa ngày đó càng đặc biệt.
Họ không thể quên những ký ức này bởi một phần tuổi trẻ, thanh xuân của họ cũng như nhiều đồng đội, đồng nghiệp, bạn bè ở Hoàng Sa, quần đảo tươi đẹp của Tổ quốc mà hiện nay ai cũng mong một lần được đặt chân trở lại.
Nhiều nhân chứng khẳng định, chừng nào họ còn nhớ, còn nói về Hoàng Sa, thì Hoàng Sa vẫn không thể bị lãng quên. Do đó mỗi khi có việc gặp mặt, họ đều kể về những câu chuyện Hoàng Sa của họ một cách chính xác, đầy đủ với kỳ vọng trao truyền cho thế hệ sau.
Những nhân chứng sống là bằng chứng vô giá, nguồn dữ liệu lịch sử mang lại cảm hứng, nhiệt huyết cho giới trẻ. Bởi các vị "thất thập cổ lai hy" còn hừng hực nhiệt huyết về quần đảo còn xa khơi của Tổ quốc, thì không có lý do gì thế hệ trẻ lại thờ ơ.
Để không phụ tâm nguyện của các nhân chứng Hoàng Sa, UBND huyện đảo Hoàng Sa đã thu thập toàn bộ những kỷ vật, tài liệu của gia đình, đồng thời ghi hình những câu chuyện các nhân chứng kể lại. Những tư liệu vô giá này không chỉ lưu trữ tại Nhà trưng bày Hoàng Sa mà cần có những nghiên cứu phổ quát và cần hình thức phù hợp để giới trẻ được tiếp cận, hiểu sâu sắc hơn.
