Nhập các đơn vị hành chính cùng cấp
Tại điều 41 luật Tổ chức chính quyền địa phương,quy định tổ chức chính quyền địa phương khi nhập các đơn vị hành chính cùng cấp như sau:
Trường hợp nhiều đơn vị hành chính nhập thành 1 đơn vị hành chính mới cùng cấp, thì đại biểu Hội đồng nhân dân (viết tắt HĐND) của các đơn vị hành chính cũ được hợp thành HĐND của đơn vị hành chính mới và tiếp tục hoạt động cho đến khi hết nhiệm kỳ, trừ trường hợp đơn vị hành chính mới không tổ chức cấp chính quyền địa phương.
Kỳ họp thứ nhất của HĐND đơn vị hành chính mới quy định ở trên do 1 triệu tập viên được thường trực HĐND cấp trên trực tiếp chỉ định trong số đại biểu HĐND của đơn vị hành chính mới. Đối với cấp tỉnh thì do Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ định, để triệu tập và chủ tọa cho đến khi HĐND bầu ra Chủ tịch của đơn vị mới này.
HĐND của đơn vị hành chính mới bầu các chức danh của HĐND, UBND theo quy định tại điều 34 của luật này và hoạt động cho đến khi HĐND khóa mới được bầu ra.
Chia một đơn vị hành chính thành nhiều đơn vị cùng cấp
Theo điều 42, tổ chức chính quyền địa phương khi chia một đơn vị hành chính thành nhiều đơn vị hành chính cùng cấp như sau:
Trường hợp 1 đơn vị hành chính được chia thành nhiều đơn vị hành chính mới cùng cấp, thì các đại biểu HĐND đã được bầu, hoặc đang thực hiện nhiệm vụ đại biểu ở phần địa phận thuộc đơn vị hành chính mới nào thì hợp thành HĐND của đơn vị hành chính đó, và tiếp tục hoạt động cho đến khi hết nhiệm kỳ.
Trường hợp HĐND ở đơn vị hành chính mới có số đại biểu lớn hơn, hoặc bằng 2/3 tổng số đại biểu được bầu theo quy định, thì bầu các chức danh của HĐND, UBND theo quy định tại điều 34 và hoạt động cho đến khi HĐND khóa mới được bầu ra (khoản 2 điều 42).
Trường hợp số lượng đại biểu HĐND ở đơn vị hành chính mới không đủ 2/3 tổng số đại biểu được bầu theo quy định, và thời gian còn lại của nhiệm kỳ nhiều hơn 18 tháng thì tiến hành bầu cử bổ sung đại biểu. Sau khi đã được bầu bổ sung, đại biểu tiến hành bầu các chức danh của HĐND, UBND theo quy định tại điều 34, và hoạt động cho đến khi HĐND khóa mới được bầu ra (khoản 3 điều 42).
Kỳ họp thứ nhất của HĐND ở đơn vị hành chính mới quy định tại khoản 2 và khoản 3 điều này do 1 triệu tập viên được thường trực HĐND cấp trên trực tiếp chỉ định trong số đại biểu HĐND của đơn vị hành chính mới. Đối với cấp tỉnh thì do Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ định, để triệu tập và chủ tọa cho đến khi HĐND bầu ra Chủ tịch của đơn vị hành chính mới.
Trường hợp số lượng đại biểu HĐND ở các đơn vị hành chính mới không đủ 2/3 tổng số đại biểu được bầu theo quy định, và thời gian còn lại của nhiệm kỳ ít hơn, hoặc bằng 18 tháng, thì Thường trực HĐND cấp trên trực tiếp chỉ định Quyền Chủ tịch HĐND. Đối với đơn vị hành chính cấp tỉnh, thì Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ định Quyền Chủ tịch HĐND, theo đề nghị của Thường trực HĐND ở đơn vị hành chính trước khi được chia để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định.
Chủ tịch UBND cấp trên trực tiếp chỉ định Quyền Chủ tịch UBND, UBND lâm thời, đối với đơn vị hành chính cấp tỉnh, thì Thủ tướng Chính phủ chỉ định Quyền Chủ tịch UBND, UBND lâm thời để thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định cho đến khi UBND khóa mới được bầu ra.
Thành lập mới một đơn vị hành chính trên cơ sở nguyên trạng
Căn cứ điều 43, tổ chức chính quyền địa phương khi thành lập mới một đơn vị hành chính trên cơ sở nguyên trạng đơn vị hành chính đã có thì đại biểu của HĐND, Thường trực HĐND, UBND, Ban của HĐND, Tổ đại biểu HĐND ở đơn vị hành chính cũ chuyển thành đại biểu ở đơn vị hành chính mới.
Khóa của HĐND ở đơn vị hành chính sau khi thành lập mới được tính lại từ đầu (khóa I) kể từ thời điểm thành lập.
Điều chỉnh một phần địa phận và dân cư
Theo điều 44, trường hợp thành lập mới 1 đơn vị hành chính trên cơ sở điều chỉnh một phần địa phận, và dân cư của các đơn vị hành chính cùng cấp, thì đại biểu HĐND cấp đó đang cư trú, hoặc công tác ở địa phận đó được hợp thành HĐND của đơn vị hành chính mới, và tiếp tục hoạt động ở đơn vị mới cho đến khi hết nhiệm kỳ.
Việc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương tại đơn vị hành chính mới được thành lập thực hiện theo quy định tại điều 42 của luật này.
HĐND, UBND tại đơn vị hành chính được điều chỉnh một phần địa giới hành chính để thành lập đơn vị hành chính mới tiếp tục hoạt động cho đến khi hết nhiệm kỳ. Việc bầu cử bổ sung đại biểu HĐND thực hiện theo quy định của pháp luật về bầu cử.
Chính quyền địa phương ở các đơn vị hành chính cấp xã, huyện, tỉnh là cấp chính quyền địa phương gồm có HĐND và UBND.
Trường hợp Quốc hội có quy định về việc không tổ chức cấp chính quyền địa phương tại đơn vị hành chính cụ thể thì chính quyền địa phương ở đơn vị hành chính đó là UBND.
HĐND gồm các đại biểu do cử tri ở địa phương bầu ra, là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên.
UBND ở cấp chính quyền địa phương do HĐND cùng cấp bầu, là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương, HĐND cùng cấp và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên.
Nhiệm kỳ của UBND ở cấp chính quyền địa phương theo nhiệm kỳ của HĐND cùng cấp. Khi HĐND hết nhiệm kỳ, UBND tiếp tục làm nhiệm vụ cho đến khi HĐND khóa mới bầu ra UBND khóa mới.
Chính phủ lãnh đạo, hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra tổ chức, hoạt động của UBND, ban hành quy chế làm việc mẫu của UBND.
Theo Ngân Nga (TNO)
