Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Takebe Tsutomu - Cố vấn đặc biệt Liên minh Nghị sĩ Hữu nghị Nhật - Việt, Chủ tịch Hiệp hội toàn quốc về hỗ trợ cùng phát triển nhân lực nước ngoài Nhật Bản - cho biết chương trình mới nhằm giúp NLĐ nước ngoài có cơ hội làm việc trong điều kiện tốt hơn.
Theo thống kê của Bộ Y tế Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, trong 15 nước phái cử TTS sang Nhật Bản, Việt Nam là nước đứng đầu cả về số lượng TTS nhập cảnh hằng năm vào Nhật Bản và số lượng TTS đang thực tập tại nước này. Tính đến hết tháng 10-2022, có hơn 1,82 triệu người nước ngoài đang làm việc tại Nhật Bản, trong đó NLĐ Việt Nam đông nhất, 462.384 người, chiếm 25,4%.
Ngoài chương trình TTS kỹ năng, hiện Việt Nam phái cử lao động đi làm việc tại Nhật Bản theo các hình thức như: chương trình đưa ứng viên điều dưỡng, hộ lý Việt Nam sang Nhật Bản làm việc trong khuôn khổ Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (EPA); chương trình lao động kỹ năng đặc định; chương trình lao động kỹ thuật, kỹ sư, phiên dịch viên...
Tuy nhiên, vấn đề đáng quan tâm là khoản chi phí mà NLĐ phải trả để sang Nhật Bản làm việc hiện còn ở mức cao, không đúng với các quy định. Chi phí trung bình NLĐ Việt Nam bỏ ra để sang Nhật Bản làm việc cao hơn cả Trung Quốc, Campuchia và gấp 4 lần Philippines. Số tiền để nộp và vay nợ trung bình của TTS Việt Nam khi sang Nhật Bản làm việc là khoảng 120 triệu đồng, cao nhất trong 15 nước phái cử lao động sang Nhật Bản.
Ông Shishido Kenichi, cố vấn đặc biệt của Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) cho biết đến năm 2030, Nhật Bản cần thêm 630.000 lao động nước ngoài. Hiện các cơ quan chức năng Nhật Bản đã thảo luận về cơ chế mới để NLĐ nước ngoài sang Nhật Bản không mất chi phí, yên tâm làm việc. Bà Setsuko Ikeda, Chủ tịch Hiệp hội Thân thiện quốc tế Nhật Bản (JIFA) cho biết JIFA đang thực hiện dự án hỗ trợ kỹ thuật cấp cơ sở dành cho chương trình xuất khẩu lao động sang Nhật Bản với chi phí thấp (Zero Fees). Hà Tĩnh là tỉnh đầu tiên được tổ chức JIFA tìm hiểu và thực hiện dự án Zero Fees. Phía JIFA đã trao đổi, làm việc với nhiều DN Nhật Bản về chương trình Zero Fees và được các đơn vị đồng tình, sẵn sàng đồng hành nhằm giảm chi phí đến mức thấp nhất cho NLĐ sang Nhật Bản làm việc.
Nhật Bản là thị trường xuất khẩu lao động quan trọng, thu hút nhiều NLĐ Việt Nam sang làm việc. Quãng thời gian làm việc tại nước này giúp NLĐ Việt Nam không chỉ được trang bị tay nghề giỏi, kỹ năng tốt, ý thức làm việc cao mà còn có thu nhập tương xứng, sau khi về nước có khoản tiền khá lớn để bảo đảm cuộc sống tương lai. Mở cửa cho lao động nước ngoài là Nhật Bản đón nhận nguồn nhân lực mới, góp phần phát triển kinh tế - xã hội Nhật Bản. Cơ quan chức năng hãy tạo điều kiện cho lao động Việt nắm lấy, thay đổi chất lượng cuộc sống của mình.
