Lênh đênh trên… di sản

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Sau hơn 10 năm từ khi đề án di dời, tái định cư cho cư dân làng chài sinh sống quanh vịnh Hạ Long được triển khai, vẫn còn rất nhiều người đang sống lênh đênh trên mặt vịnh, đối mặt với muôn vàn khó khăn.

Vui buồn theo thời tiết

Dù đã có tuổi, nhưng do kinh tế chưa ổn định, gia đình anh Ngô Đình Phương (47 tuổi, P.Cao Thắng, TP.Hạ Long, Quảng Ninh) vẫn ngày đêm bám biển, cuộc sống trông chờ vào nguồn thu từ tàu cá.

Mưu sinh trên biển
Mưu sinh trên biển

"Lên bờ thì tôi không làm được việc gì, nghề nghiệp không có, giao tiếp văn hóa tôi cũng kém", anh Phương nói lý do khiến mình tiếp tục bám biển, cho biết sẽ còn "lênh đênh" thêm 5 - 7 năm nữa, khi con cái ổn định thì mới về bờ.

Theo anh Phương, trong những chuyến đi biển, nếu thời tiết tốt, một ngày anh có thể thu được khoảng 7 - 8 triệu đồng. Một chuyến đi 3 ngày 3 đêm thu nhập được khoảng 20 triệu đồng. Trừ tiền dầu hao tổn khoảng 13 - 14 triệu đồng, còn dư được khoảng 5 - 6 triệu đồng.

Anh Ngô Đình Phương quyết bám biển thêm 5 - 7 năm nữa
Anh Ngô Đình Phương quyết bám biển thêm 5 - 7 năm nữa

"Cả tháng được khoảng 5 chuyến đi đánh cá, tôi chi trả tiền công cho 2 công nhân, còn dư lại cho tôi. Đó là những chuyến đi đều đều", anh Phương tính.

Thế nhưng, có tháng thời tiết bất ổn, thiên tai đến, gia đình anh Phương không thu được đồng nào, trong khi vẫn phải trả lương cho anh em công nhân. "Đến tháng thì mình vẫn phải trả lương cho họ chứ", anh Phương bày tỏ.

Hơn anh Phương tới hơn 3 chục tuổi, ông Nguyễn Văn Quyết (79 tuổi, quê Thanh Hóa) vẫn ngày ngày đi thuyền đánh cá để kiếm tiền nuôi sống bản thân và gửi về cho vợ ở quê. Với ông, biển đã là nhà.

"Tất nhiên là làm nghề này, sinh hoạt sẽ luôn bất tiện hơn so với trên đất liền", ông Quyết trầm ngâm. Ông nói: "Nghề đi biển nhìn chung rất phức tạp, khổ hơn ở trên bờ rất nhiều. Nhưng mà mình đi làm kiếm đồng tiền sinh hoạt thì không có kể là khổ hay sướng. Bản thân mình đang còn sức khỏe thì cứ đi làm, đỡ đần cho con cháu. Khi nào không làm được nữa tôi mới nghỉ".

Mọi sinh hoạt đều diễn ra trên chiếc thuyền chừng 12 m2
Mọi sinh hoạt đều diễn ra trên chiếc thuyền chừng 12 m2

Không chỉ làm nghề đánh bắt cá, mưu sinh trên vịnh Hạ Long còn có những người lái đò, chuyên vận chuyển hàng hóa và người qua lại các tàu thuyền. Chia sẻ về công việc này, chị Đặng Thị Thạo (49 tuổi) cho biết đã làm nghề được vài năm. Công việc phụ thuộc nhiều vào thời tiết, cứ mưa bão là vất vả.

"Cách đây 5 - 7 năm, khi Nhà nước có chính sách tái định cư trên đất liền cho dân nhưng tôi lại không thuộc diện đó. Bởi vì từ nhỏ, tôi không có nhà bè ở dưới này. Tôi ở quê ra đây tha phương cầu thực, lấy chồng rồi ly hôn. Để thuộc diện được nhà được đất thì từ trước phải có nhà bè", chị Thạo kể.

"Mắc kẹt" trên biển

Dù cuộc sống cá nhân có khó khăn, nhưng theo chị Thạo, quanh vịnh vẫn còn nhiều gia đình có hoàn cảnh éo le hơn. Như trường hợp chị Vũ Thị Hồng (46 tuổi) và chị Phạm Thị Lưu (47 tuổi).

Cả hai chị đều theo chồng đi đánh cá từ năm 16 tuổi. Cha mẹ mất sớm, 2 chị không thể chứng minh nguyên quán, không có hộ khẩu, không giấy tờ tùy thân. Con cái của họ sinh ra theo đó cũng không được cấp giấy khai sinh, không bảo hiểm y tế và không được đi học.

"Con trai tôi từ bé bị khoèo chân bẩm sinh, cháu không đi được mà chỉ bò. Mỗi lần lên bờ đi chợ dẫn theo cháu là tôi phải bế. Chạy chữa thì không có tiền", chị Hồng nghẹn ngào.

Gia đình chị Hồng (4 người) ngày ngày xoay xở trong không gian chật hẹp của nhà thuyền
Gia đình chị Hồng (4 người) ngày ngày xoay xở trong không gian chật hẹp của nhà thuyền

Chồng chị, anh Đỗ Văn Hà (48 tuổi), dù có hộ khẩu đầy đủ nhưng cũng "không giải quyết được việc của gia đình".

"Bản thân tôi có hộ khẩu, giấy tờ đầy đủ, nhưng cũng không thể xin nhập khẩu được cho vợ tôi. Tôi từng lên phường, xã xin chứng nhận rồi nhưng họ không hỗ trợ. Họ hỏi vợ tôi về giấy tờ nguồn gốc, hỏi bố mẹ vợ nhưng bố mẹ của vợ tôi cũng đã mất lâu rồi", anh Hà giãi bày.

Chung cảnh ngộ, chị Phạm Thị Lưu (47 tuổi) chia sẻ, vài năm trước chị có lên phường xin làm hộ khẩu nhưng không được. "Con tôi bây giờ chỉ có giấy chứng sinh ở viện thôi, chứ không làm được giấy khai sinh. Vì mẹ không có hộ khẩu nên không làm được giấy khai sinh", chị Lưu phản ánh.

Ngoài việc không đủ giấy tờ cần thiết, chị Lưu phàn nàn "chi phí" cũng cao quá, chị không kham nổi.

Không giấy tờ xác nhận nhân thân đồng nghĩa với việc các quyền lợi đi kèm không được đảm bảo, các thế hệ sau theo đó cũng gần như "không được thừa nhận", sống đời lênh đênh hết năm này qua năm khác.

Chứng kiến nỗi lo âu và bất lực trong ánh mắt chị Hồng khi đứa con suy dinh dưỡng của chị không có tiền chạy chữa, không thể đi học, chúng tôi tự hỏi còn bao nhiêu đứa trẻ sinh ra trên biển cũng sẽ có cuộc đời tương tự? Còn bao người vẫn luôn phải bám biển để sinh nhai, để rồi "mắc kẹt" vì thiếu tấm giấy "chứng minh" mình?

Theo Lê Thị Triệu Vy (TNO)

Có thể bạn quan tâm

“Thần y trị điểu”

“Thần y trị điểu” ở An Khê

(GLO)- Hàng chục năm qua, căn nhà của anh Hoàng Huy (SN 1992, ở tổ 1, phường An Khê, tỉnh Gia Lai) luôn ríu rít tiếng chim. Ở đó, anh Huy âm thầm cứu chữa cho hàng trăm chú chào mào mắc bệnh từ khắp nơi gửi về.

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

(GLO)- Về thăm những khu tái định cư vùng thiên tai trên địa bàn tỉnh Gia Lai, chúng tôi cảm nhận được mùa xuân ấm áp đang về cùng với sắc hoa tươi thắm, khung cảnh sản xuất, sinh hoạt nhộn nhịp đang định hình trên vùng đất mới.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng

(GLO)- Một ngôi làng Bahnar không người ở, bị "bỏ quên" giữa núi rừng Tây Nguyên nhưng vẫn hấp dẫn nhiều du khách ghé thăm nhờ vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên và kiến trúc nhà truyền thống. Đó là làng Kon Sơ Lăl cũ (xã Ia Khươl, tỉnh Gia Lai).

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

(GLO)- Sáng nào cũng vậy, khi mặt trời vừa lên khỏi dãy núi Chư A Thai, ông Nguyễn Kim Tống (thôn Thanh Thượng, xã Chư A Thai) lại tự lái ô tô vượt quãng đường gần 40 km sang xã Pờ Tó để kiểm tra từng khu chuồng trại, từng đàn bò.

Rẫy chung ở Đak Đoa

Rẫy chung ở Đak Đoa

(GLO)- Giữa những đồi cà phê vào độ chín rộ ở xã Đak Đoa, có những khu rẫy không thuộc về riêng một hộ nào. Đó là rẫy chung - mảnh đất “không chia phần” của cộng đồng, nơi bà con cùng góp công vun trồng, chăm sóc qua từng mùa, lặng lẽ tích lũy thành nguồn lực chung để lo việc thôn, việc làng.

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Từng đoàn khách dập dìu men theo con đường nhỏ dẫn vào làng gốm Thanh Hà (phường Hội An Tây, TP. Đà Nẵng). Ngôi làng nhỏ gần 500 năm tuổi bên dòng Thu Bồn, nơi các thế hệ truyền nhau gìn giữ làng nghề nổi danh xứ Quảng.

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

(GLO)- Trên vùng đất cát trắng bạc màu, “khỉ ho cò gáy”, nông dân Nguyễn Xuân Ánh (SN 1972, thôn Thuận Phong, xã Hội Sơn) đã bền bỉ dựng nên một trang trại tổng hợp gần 10 ha, bình quân lợi nhuận 500 - 700 triệu đồng/năm.

Bình yên sau những ngày lạc lối

Trở về con đường sáng sau những ngày lạc lối

(GLO)- Thời gian qua, lực lượng Công an tỉnh Gia Lai đã kiên trì bám cơ sở, cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, người có uy tín cảm hóa, thức tỉnh những đối tượng từng nghe theo tổ chức phản động FULRO. Nhờ đó, nhiều người đã từ bỏ những việc làm sai trái, quay về với con đường sáng và vòng tay yêu thương của buôn làng.

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

(GLO)- Càng gần đến Tết Nguyên đán, những căn nhà mới của người dân vùng bão lũ càng hiện rõ hình hài. Khi những mái ấm được dựng lên từ mồ hôi, công sức của bộ đội và sự chung tay của cộng đồng, mùa xuân cũng kịp về sớm hơn với những gia đình lam lũ từng chịu nhiều mất mát do thiên tai.

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

(GLO)- Ở khu vực phía Tây tỉnh, trên vùng đất Chư A Thai, truyền thuyết về Pơtao Apui - Vua Lửa của người Jrai đến nay vẫn còn vang vọng. Điều này không chỉ lưu giữ một di sản độc đáo của Tây Nguyên, mà đang trở thành không gian văn hóa - du lịch.

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Khi màn đêm còn phủ đặc sương mặn, cũng là lúc những chiếc thuyền thúng nhỏ bé bắt đầu nghiêng mình lao vào biển động. Ở các làng chài bãi ngang Quảng Ngãi, mùa mưa bão không phải thời điểm trú ẩn, mà trái lại là “mùa vàng” hiếm hoi.

Ký ức lúa nương thiêng

Ký ức lúa nương thiêng

(GLO)- Trên những triền núi ở xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai), đồng bào người Chăm H’roi và Bahnar vẫn gieo trồng lúa nương. Với họ, đây không chỉ là vụ mùa mà quan trọng hơn là cách gìn giữ ký ức của cha ông, hương vị thiêng quý của núi rừng.

null