Lênh đênh trên… di sản

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Sau hơn 10 năm từ khi đề án di dời, tái định cư cho cư dân làng chài sinh sống quanh vịnh Hạ Long được triển khai, vẫn còn rất nhiều người đang sống lênh đênh trên mặt vịnh, đối mặt với muôn vàn khó khăn.

Vui buồn theo thời tiết

Dù đã có tuổi, nhưng do kinh tế chưa ổn định, gia đình anh Ngô Đình Phương (47 tuổi, P.Cao Thắng, TP.Hạ Long, Quảng Ninh) vẫn ngày đêm bám biển, cuộc sống trông chờ vào nguồn thu từ tàu cá.

Mưu sinh trên biển
Mưu sinh trên biển

"Lên bờ thì tôi không làm được việc gì, nghề nghiệp không có, giao tiếp văn hóa tôi cũng kém", anh Phương nói lý do khiến mình tiếp tục bám biển, cho biết sẽ còn "lênh đênh" thêm 5 - 7 năm nữa, khi con cái ổn định thì mới về bờ.

Theo anh Phương, trong những chuyến đi biển, nếu thời tiết tốt, một ngày anh có thể thu được khoảng 7 - 8 triệu đồng. Một chuyến đi 3 ngày 3 đêm thu nhập được khoảng 20 triệu đồng. Trừ tiền dầu hao tổn khoảng 13 - 14 triệu đồng, còn dư được khoảng 5 - 6 triệu đồng.

Anh Ngô Đình Phương quyết bám biển thêm 5 - 7 năm nữa
Anh Ngô Đình Phương quyết bám biển thêm 5 - 7 năm nữa

"Cả tháng được khoảng 5 chuyến đi đánh cá, tôi chi trả tiền công cho 2 công nhân, còn dư lại cho tôi. Đó là những chuyến đi đều đều", anh Phương tính.

Thế nhưng, có tháng thời tiết bất ổn, thiên tai đến, gia đình anh Phương không thu được đồng nào, trong khi vẫn phải trả lương cho anh em công nhân. "Đến tháng thì mình vẫn phải trả lương cho họ chứ", anh Phương bày tỏ.

Hơn anh Phương tới hơn 3 chục tuổi, ông Nguyễn Văn Quyết (79 tuổi, quê Thanh Hóa) vẫn ngày ngày đi thuyền đánh cá để kiếm tiền nuôi sống bản thân và gửi về cho vợ ở quê. Với ông, biển đã là nhà.

"Tất nhiên là làm nghề này, sinh hoạt sẽ luôn bất tiện hơn so với trên đất liền", ông Quyết trầm ngâm. Ông nói: "Nghề đi biển nhìn chung rất phức tạp, khổ hơn ở trên bờ rất nhiều. Nhưng mà mình đi làm kiếm đồng tiền sinh hoạt thì không có kể là khổ hay sướng. Bản thân mình đang còn sức khỏe thì cứ đi làm, đỡ đần cho con cháu. Khi nào không làm được nữa tôi mới nghỉ".

Mọi sinh hoạt đều diễn ra trên chiếc thuyền chừng 12 m2
Mọi sinh hoạt đều diễn ra trên chiếc thuyền chừng 12 m2

Không chỉ làm nghề đánh bắt cá, mưu sinh trên vịnh Hạ Long còn có những người lái đò, chuyên vận chuyển hàng hóa và người qua lại các tàu thuyền. Chia sẻ về công việc này, chị Đặng Thị Thạo (49 tuổi) cho biết đã làm nghề được vài năm. Công việc phụ thuộc nhiều vào thời tiết, cứ mưa bão là vất vả.

"Cách đây 5 - 7 năm, khi Nhà nước có chính sách tái định cư trên đất liền cho dân nhưng tôi lại không thuộc diện đó. Bởi vì từ nhỏ, tôi không có nhà bè ở dưới này. Tôi ở quê ra đây tha phương cầu thực, lấy chồng rồi ly hôn. Để thuộc diện được nhà được đất thì từ trước phải có nhà bè", chị Thạo kể.

"Mắc kẹt" trên biển

Dù cuộc sống cá nhân có khó khăn, nhưng theo chị Thạo, quanh vịnh vẫn còn nhiều gia đình có hoàn cảnh éo le hơn. Như trường hợp chị Vũ Thị Hồng (46 tuổi) và chị Phạm Thị Lưu (47 tuổi).

Cả hai chị đều theo chồng đi đánh cá từ năm 16 tuổi. Cha mẹ mất sớm, 2 chị không thể chứng minh nguyên quán, không có hộ khẩu, không giấy tờ tùy thân. Con cái của họ sinh ra theo đó cũng không được cấp giấy khai sinh, không bảo hiểm y tế và không được đi học.

"Con trai tôi từ bé bị khoèo chân bẩm sinh, cháu không đi được mà chỉ bò. Mỗi lần lên bờ đi chợ dẫn theo cháu là tôi phải bế. Chạy chữa thì không có tiền", chị Hồng nghẹn ngào.

Gia đình chị Hồng (4 người) ngày ngày xoay xở trong không gian chật hẹp của nhà thuyền
Gia đình chị Hồng (4 người) ngày ngày xoay xở trong không gian chật hẹp của nhà thuyền

Chồng chị, anh Đỗ Văn Hà (48 tuổi), dù có hộ khẩu đầy đủ nhưng cũng "không giải quyết được việc của gia đình".

"Bản thân tôi có hộ khẩu, giấy tờ đầy đủ, nhưng cũng không thể xin nhập khẩu được cho vợ tôi. Tôi từng lên phường, xã xin chứng nhận rồi nhưng họ không hỗ trợ. Họ hỏi vợ tôi về giấy tờ nguồn gốc, hỏi bố mẹ vợ nhưng bố mẹ của vợ tôi cũng đã mất lâu rồi", anh Hà giãi bày.

Chung cảnh ngộ, chị Phạm Thị Lưu (47 tuổi) chia sẻ, vài năm trước chị có lên phường xin làm hộ khẩu nhưng không được. "Con tôi bây giờ chỉ có giấy chứng sinh ở viện thôi, chứ không làm được giấy khai sinh. Vì mẹ không có hộ khẩu nên không làm được giấy khai sinh", chị Lưu phản ánh.

Ngoài việc không đủ giấy tờ cần thiết, chị Lưu phàn nàn "chi phí" cũng cao quá, chị không kham nổi.

Không giấy tờ xác nhận nhân thân đồng nghĩa với việc các quyền lợi đi kèm không được đảm bảo, các thế hệ sau theo đó cũng gần như "không được thừa nhận", sống đời lênh đênh hết năm này qua năm khác.

Chứng kiến nỗi lo âu và bất lực trong ánh mắt chị Hồng khi đứa con suy dinh dưỡng của chị không có tiền chạy chữa, không thể đi học, chúng tôi tự hỏi còn bao nhiêu đứa trẻ sinh ra trên biển cũng sẽ có cuộc đời tương tự? Còn bao người vẫn luôn phải bám biển để sinh nhai, để rồi "mắc kẹt" vì thiếu tấm giấy "chứng minh" mình?

Theo Lê Thị Triệu Vy (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Những dấu vết bí ẩn ven sông Ba

Những dấu vết bí ẩn ven sông Ba

(GLO)- Men theo bờ sông Ba đoạn chảy qua buôn Tơnia (xã Ia Rsai, tỉnh Gia Lai), khi nắng cuối ngày hắt những tia vàng lấp lánh trên mặt nước, chúng tôi bắt gặp những vật thể lạ nhô lên khỏi lớp đất sét. 

Miếu thờ liệt sĩ bên suối Hội Phú

Miếu thờ liệt sĩ bên suối Hội Phú

(GLO)- Không biết tên tuổi, quê quán những người lính hy sinh trong trận đánh Tết Mậu Thân 1968 tại Pleiku, người dân bên suối Hội Phú (phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) vẫn âm thầm thắp những nén nhang rồi lập miếu thờ ngay nơi các anh từng nằm xuống. 

Vị Xuyên - Bạn tôi vẫn còn đó

Vị Xuyên - Bạn tôi vẫn còn đó

(GLO)- Vùng biên giới Vị Xuyên, tỉnh Tuyên Quang (Hà Giang cũ) hôm nay đã đổi thay, nhưng những người đồng đội của tôi vẫn còn đó, nằm ngay ngắn trong đội hình “hàng thẳng hàng, lối thẳng lối, quân dung tươi tỉnh” tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên.

null