Lấy lại vị thế

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Các ngành khoa học cơ bản kém phát triển, kéo theo hệ lụy không nhỏ trong phát triển kinh tế, xã hội và hội nhập quốc tế.

Từ khi tổ chức kỳ thi THPT Quốc gia (nay là kì thi tốt nghiệp THPT) xu hướng lựa chọn bài thi khoa học xã hội và nhân văn của thí sinh tăng dần qua từng năm.

Đến năm 2024, gần 60% thí sinh lựa chọn bài thi khoa học xã hội, trong khi bài thi khoa học tự nhiên chỉ còn hơn 40%. Còn nhớ những năm 2000, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội) phải tuyển sinh khối A (Toán, Lí, Hóa) vì ít thí sinh thi khối C (Văn, Sử, Địa) nhưng chỉ hơn chục năm sau, gió đổi chiều. Các trường kĩ thuật, công nghệ, kinh tế phải lồng ghép các môn khoa học xã hội vào tổ hợp xét tuyển vì số lượng thí sinh thi khoa học tự nhiên giảm dần; hơn 200 tổ hợp mới phát triển từ 4 khối truyền thống (A, B,C,D) để phục vụ nhu cầu tuyển sinh của các trường, trong đó có một nguyên nhân sâu xa là thí sinh dần quay lưng với các môn khoa học tự nhiên.

Điều này xuất phát từ thực tế bài thi khoa học xã hội trong kì thi của THPT quốc gia hay kì thi tốt nghiệp THPT dễ đạt điểm cao hơn bài thi khoa học tự nhiên. Nhưng quan trọng hơn, vì mục tiêu tuyển sinh, trường đại học không còn giữ được mục tiêu, định hướng ban đầu; sự dễ dãi trong tuyển sinh, chiều theo thí sinh nên mới có những tổ hợp lạ, tổ hợp để tuyển sinh bằng mọi giá.

Câu chuyện lựa chọn môn thi là tấm gương phản chiếu số phận của nhóm ngành khoa học cơ bản. Nó cũng lay lắt như chính các môn khoa học tự nhiên. Trước mùa tuyển sinh, những cái tít như: Thí sinh thờ ơ với ngành khoa học cơ bản; Khó tuyển sinh ngành khoa học cơ bản… lại xuất hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng. Mà khó khăn thật, mỗi ngành chỉ tuyển 30 chỉ tiêu hoặc 50 chỉ tiêu nhưng số thí sinh nhập học chỉ 5-6 em dù điểm xét tuyển đầu vào không cao và học phí ở mức thấp nhất trong các ngành đào tạo.

Bộ GD&ĐT đặt ra mục tiêu 35% sinh viên học ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kĩ thuật, Toán học) để đáp ứng nhu cầu nhân lực các ngành công nghệ cao khi Việt Nam gia nhập thị trường vi mạch - bán dẫn toàn cầu. Bộ GD&ĐT lạc quan tin tưởng con số này.

Đối với đào tạo sau đại học, các ngành STEM khó tuyển sinh hơn gấp nhiều lần đào tạo hệ đại học. Những năm gần đây, tuyển sinh thạc sĩ, tiến sĩ liên tục sụt giảm, chỉ đạt 30-50% chỉ tiêu. Sự sụt giảm này sẽ bị trả giá trong thời gian tới, khi không có nhân lực để thực hiện yêu cầu của sự phát triển. GS.TS Chử ĐứcTrình (Trường Đại học Công nghệ, ĐH Quốc gia Hà Nội) khẳng định, ngành bán dẫn rất kén người làm. Muốn làm được phải giỏi về các môn khoa học tự nhiên như Vật lí, Hóa học, Sinh học. Chính vì vậy, khi Bộ GD&ĐT xây dựng quy chuẩn chương trình đào tạo ngành này, ông đề xuất thí sinh phải đạt từ 8 điểm/môn thi. Trong lúc vừa đề xuất chính sách, các trường đại học vẫn phải vừa tự thân vận động để có thể thu hút được thí sinh đến với ngành khoa học cơ bản.

Từ 2023, ĐH Quốc gia Hà Nội đã miễn học phí, hỗ trợ sinh hoạt phí cho sinh viên theo học 18 ngành khoa học cơ bản tại các đơn vị trực thuộc. Năm 2025, Trường Đại học Công nghệ đã miễn học phí, cấp sinh hoạt phí hằng tháng cho học viên (thạc sĩ) và nghiên cứu sinh (tiến sĩ). Những giải pháp hỗ trợ người học của các đơn vị đào tạo không ngoài mục đích lấy lại vị thế cho các ngành khoa học cơ bản. Bởi đây là xương sống của nền kinh tế, được các doanh nghiệp săn đón từ khi ngồi trên ghế nhà trường nhưng lại…“khát” người học.

Theo Nghiêm Huê (TPO)

Có thể bạn quan tâm

Khi Thủ tướng 'điểm huyệt' du lịch

Khi Thủ tướng 'điểm huyệt' du lịch

"Cần suy nghĩ nghiêm túc để tránh tình trạng khách quốc tế đến nhưng phần lớn nguồn thu lại thuộc về các đối tác nước ngoài" là chỉ đạo cực kỳ "đúng và trúng" của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Từ lời tuyên thệ nhậm chức đến thực tiễn hành động

Từ lời tuyên thệ nhậm chức đến thực tiễn hành động

(GLO)- Giá trị của lời tuyên thệ chỉ được khẳng định khi hiện thực hóa bằng hành động trong quá trình thực thi nhiệm vụ. Từ lời tuyên thệ mang tính cam kết đến thực tiễn là quá trình chuyển hóa quan trọng, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với bộ máy nhà nước và sự nghiệp cách mạng.

Tăng trưởng không theo con đường tắt

Tăng trưởng không theo con đường tắt

Năm nay, VN đang quyết tâm thực hiện tăng trưởng kinh tế ở mức 2 con số. Giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu đang có nhiều thách thức bởi bất ổn địa chính trị, căng thẳng thương mại, mục tiêu trên chắc chắn đối mặt nhiều thách thức.

Trọng trách cao cả trên vai

Trọng trách cao cả trên vai

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội - mở đầu nhiệm kỳ mới của cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước ta, nhằm kiện toàn tổ chức bộ máy Nhà nước, tập trung thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Từ lời tuyên thệ đến cam kết hành động

Từ lời tuyên thệ đến cam kết hành động

Những lời tuyên thệ đã vang lên trong nghị trường kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI - trang trọng, xúc động và đầy trách nhiệm. Một thế hệ lãnh đạo mới chính thức bắt đầu nhiệm kỳ của mình trong niềm tin, sự kỳ vọng và cả sự gửi gắm chân thành của nhân dân.

Đổi mới tư duy, nhận diện rõ dư địa tăng trưởng

Đổi mới tư duy, nhận diện rõ dư địa tăng trưởng

(GLO)- Nhận định rõ khó khăn, vướng mắc cũng như đánh giá đúng tiềm năng, dư địa phát triển là một trong những cách giúp chính quyền cơ sở xác định đúng chiến lược phát triển, phương pháp điều hành nhằm đạt kết quả hoạt động cao nhất, hoàn thành các mục tiêu phát triển KT-XH trong nhiệm kỳ mới.

Niềm tin và kỳ vọng

Niềm tin và kỳ vọng

Quốc hội khóa XVI khai mạc kỳ họp thứ nhất khi đất nước đứng trước cơ hội phát triển chưa từng có, đồng thời đối mặt với những thách thức mang tính cấu trúc.

Thước đo tăng trưởng thực chất

Thước đo tăng trưởng thực chất

Tăng trưởng cao sẽ là vô nghĩa nếu nền kinh tế chỉ 'phình ra' ở những con số thống kê, nếu môi trường bị đánh đổi. Chỉ đạo tăng trưởng cao nhưng phải thực chất của Tổng Bí thư Tô Lâm đã mở ra tư duy tăng trưởng mới cho kinh tế VN.

Không để gian lận “ăn theo” khủng hoảng năng lượng

Không để gian lận “ăn theo” khủng hoảng năng lượng

(GLO)- Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động, xăng dầu đã trở thành yếu tố nhạy cảm, tác động trực tiếp đến ổn định kinh tế - xã hội. Mọi hành vi buôn lậu, gian lận trong kinh doanh xăng dầu không chỉ vi phạm pháp luật, mà còn làm suy yếu nền tảng an ninh năng lượng.

Cam kết của lãnh đạo, niềm tin của nhà đầu tư

Cam kết của lãnh đạo, niềm tin của nhà đầu tư

(GLO)- Những cam kết mạnh mẽ từ lãnh đạo tỉnh Gia Lai trong bối cảnh tỉnh đã mở rộng không gian phát triển sau khi hợp nhất với tiềm năng, cơ hội đầu tư dồi dào trên nhiều lĩnh vực, được kỳ vọng sẽ thu hút làn sóng đầu tư từ nhiều doanh nghiệp lớn vào địa phương trong thời gian tới.

null