Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) cho biết, tháng 11 này là thời điểm thuận lợi để quan sát sao Mộc và sao Thiên Vương, khi 2 hành tinh này ở gần với trái đất nhất. Đây cũng là tháng mưa sao băng Taurids và Leonids đạt cực điểm, với những vệt sao băng lộng lẫy vụt qua bầu trời.
1. Sao Mộc ở vị trí xung đối (ngày 3.11)
Hành tinh khổng lồ này sẽ ở vị trí gần trái đất nhất và bề mặt của nó sẽ được mặt trời chiếu sáng hoàn toàn. Nó sẽ sáng hơn bất kỳ thời điểm nào khác trong năm và sẽ được quan sát suốt đêm. Đây là thời điểm tốt nhất để xem và chụp ảnh sao Mộc cùng các mặt trăng của nó.
 |
| Tháng 11 năm nay là thời điểm vàng để quan sát sao Mộc. Ảnh: NASA |
Một chiếc kính viễn vọng cỡ trung bình sẽ có thể cho bạn thấy một số chi tiết trong các dải mây của sao Mộc. Một cặp ống nhòm tốt sẽ cho phép bạn nhìn thấy 4 mặt trăng lớn nhất của sao Mộc, xuất hiện dưới dạng các chấm sáng ở hai bên hành tinh.
2. Mưa sao băng Taurids (ngày 4 - 5.11)
Taurids là một trận mưa sao băng nhỏ kéo dài tạo ra khoảng 5 -10 sao băng mỗi giờ. Đặc biệt ở chỗ nó bao gồm 2 chùm riêng biệt. Chùm thứ nhất được tạo ra bởi các hạt bụi do tiểu hành tinh 2004 TG10 để lại. Chùm thứ hai được tạo ra bởi các mảnh vụn do sao chổi 2P Encke để lại.
Mưa sao băng diễn ra hàng năm từ ngày 7.9 đến ngày 10.12, đạt cực đại vào đêm ngày 4.11. Năm nay trăng bán nguyệt cuối tháng có thể làm lu mờ tất cả sao băng mờ. Nhưng nếu kiên nhẫn, bạn vẫn có thể quan sát được một vài ngôi sao sáng.
Thời điểm quan sát tốt nhất sẽ là ngay sau nửa đêm từ một địa điểm tối, cách xa ánh đèn thành phố. Các sao băng sẽ tỏa ra từ chòm sao Kim Ngưu, nhưng có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trên bầu trời.
3. Trăng mới (ngày 13.11)
Mặt trăng sẽ nằm ở cùng phía trái đất so với mặt trời và sẽ không thể quan sát thấy trên bầu trời đêm. Giai đoạn này xảy ra lúc 16 giờ 28 phút. Đây là thời điểm tốt nhất trong tháng để quan sát các vật thể mờ nhạt như các thiên hà và các cụm sao bởi chúng sẽ không bị ảnh hưởng bởi ánh trăng.
 |
| Chờ đón 2 trận mưa sao băng trong tháng 11.2023. Ảnh: HUY HYUNH |
4. Sao Thiên Vương ở vị trí xung đối (ngày 13.11)
Hành tinh màu lam này sẽ ở vị trí gần trái đất nhất và bề mặt của nó sẽ được mặt trời chiếu sáng hoàn toàn. Nó sẽ sáng hơn bất kỳ thời điểm nào khác trong năm và có thể quan sát thấy suốt đêm. Đây là thời điểm tốt nhất để ngắm sao Thiên Vương. Do ở khoảng cách xa, nó sẽ chỉ xuất hiện dưới dạng một chấm nhỏ màu xanh lục lam trong tất cả các kính thiên văn, trừ những kính thiên văn mạnh nhất.
5. Mưa sao băng Leonids (ngày 17 - 18.11)
Leonids là một trận mưa sao băng trung bình, tạo ra khoảng 15 sao băng mỗi giờ vào lúc cực điểm. Trận mưa sao băng này đặc biệt ở chỗ nó đạt đỉnh tốc khoảng 33 năm một lần, thời điểm có thể nhìn thấy hàng trăm sao băng mỗi giờ. Lần gần đây nhất xảy ra vào năm 2001.
Leonids được tạo ra bởi các hạt bụi do sao chổi Tempel-Tuttle để lại, được phát hiện vào năm 1865. Trận mưa sao diễn ra hàng năm từ ngày 6 - 30.11. Cực đại của năm nay là vào đêm 17, rạng sáng ngày 18.11.
Trăng lưỡi liềm sẽ lặn trước nửa đêm để lại bầu trời tối đen cho buổi trình diễn tuyệt vời vào sáng sớm. Người xem quan sát tốt nhất từ một địa điểm tối sau nửa đêm. Các sao băng sẽ tỏa ra từ chòm sao Sư Tử, nhưng có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trên bầu trời.
6. Trăng tròn (ngày 27.11)
Mặt trăng sẽ nằm ở phía đối diện của trái đất so với mặt trời và mặt của nó sẽ được chiếu sáng hoàn toàn. Giai đoạn này xảy ra lúc 19 giờ 17 phút (giờ Việt Nam). Kỳ trăng tròn này được các bộ lạc thổ dân châu Mỹ thời kỳ đầu gọi là Trăng Hải Ly vì đây là thời điểm trong năm để đặt bẫy hải ly trước khi các đầm lầy và sông ngòi đóng băng. Nó còn được gọi là Trăng Sương Giá và Trăng Đen.
