Bởi dự kiến, có đến 84 trung tâm đăng kiểm phương tiện đường bộ phải đóng cửa 3 tháng khi các vụ án sai phạm theo kế hoạch có thể được đưa ra xét xử vào tháng 7.2024.
Nhưng thực tế, ngay cả khi không có nhiều trung tâm đăng kiểm (TTĐK) phải đóng cửa như trên, thì năng lực đăng kiểm vẫn đáng lo. Cụ thể, như trả lời Thanh Niên, ông Bùi Hòa An, Phó giám đốc Sở GTVT TP.HCM, nhìn nhận: "Nhu cầu kiểm định phương tiện xe cơ giới trên địa bàn TP.HCM vào khoảng 56.000 phương tiện/tháng, đến tháng 6, 7 sẽ tăng lên khoảng 65.000 phương tiện/tháng, vượt công suất khoảng 9.000 phương tiện". Và nếu đăng kiểm viên hay TTĐK phải dừng hoạt động thì việc quá tải sẽ nghiêm trọng hơn.
Nguyên nhân của sự quá tải trên bắt nguồn từ việc phân bố các TTĐK có chỗ thiếu, chỗ thừa và bên cạnh đó, lượng phương tiện được tự động gia hạn đăng kiểm theo quy định tại Thông tư 08/2023 và số phương tiện tạm dừng hoạt động trước đây nay thực hiện kiểm định trở lại. Chứ về cơ bản, công suất kiểm định cả nước hoàn toàn đủ sức đáp ứng.
Như vậy, nguyên nhân then chốt là do cách thức tổ chức, quản lý và vận hành hệ thống đăng kiểm trên cả nước. Sự ùn ứ đăng kiểm nghiêm trọng đã xảy ra từ năm 2022 khi đại án đăng kiểm bắt đầu bị phanh phui. Thời điểm đó, dư luận đã chỉ rõ ra ngoài những vấn đề tiêu cực, vi phạm pháp luật thì việc vận hành, tổ chức và quản lý đăng kiểm có rất nhiều bất cập. Hay cả việc xây dựng đội ngũ đăng kiểm viên không phù hợp tình hình thực tế. Thậm chí, các tiêu chí quy định về thời gian đăng kiểm với nhiều loại ô tô cá nhân mới cũng bất cập.
Sau đó, nhiều mô hình được áp dụng, không ít biện pháp được đưa ra đã có lúc "hạ nhiệt" tình hình ùn ứ đăng kiểm. Nhưng thực tế chỉ ra ở trên cho thấy bất cập trong đăng kiểm vẫn chưa được giải quyết tận gốc.
Trong khi đó, việc ùn ứ đăng kiểm không chỉ làm mất thời gian của người dân mà còn làm tăng chi phí hoạt động của doanh nghiệp vận tải khi phương tiện phải mất nhiều thời gian để hoàn tất việc đăng kiểm. Cuối năm 2022, nhiều doanh nghiệp đã phải "khóc ròng" vì vấn đề này.
Chi phí gia tăng thêm vừa nêu chính là áp lực lên nền kinh tế chúng ta vốn đã có chi phí vận chuyển, logistics quá cao dẫn đến giảm năng lực cạnh tranh. Chính vì vậy, nếu vẫn còn tiếp tục loay hoay và giải quyết không hiệu quả vấn đề đăng kiểm, thiệt hại gây ra sẽ không hề nhỏ. Nhiều bất cập của nền kinh tế chúng ta vốn dĩ đến từ những chuyện tưởng chừng đơn giản như vậy thôi.
