Theo SciTech Daily, các nhà thiên văn học đã sử dụng kính viễn vọng không gian James Webb để phát hiện ra những khác biệt đáng kể giữa phía buổi sáng và buổi tối của khí quyển WASP-121 b, một hành tinh khí khổng lồ siêu nóng nằm cách chúng ta tận 880 năm ánh sáng.
Theo NASA, thế giới này có quỹ đạo quanh ngôi sao mẹ chỉ 0,02571 AU (1 AU bằng với khoảng cách Mặt Trời - Trái Đất), nên bị khóa thủy triều, tức luôn hướng về sao mẹ bằng một mặt duy nhất. Điều này khiến hành tinh chia thành 2 nửa ngày - đêm vĩnh cửu, với nhiệt độ trung bình phía ban ngày khoảng 2.500 độ C, trong khi phía ban đêm khoảng 725 độ C.
Điều này không có nghĩa là hành tinh đứng yên. Nó vẫn tự quay, nhưng tốc độ quay đồng bộ với tốc độ quỹ đạo. Do vậy, các yếu tố của khí quyển vẫn luân chuyển giữa các phía.
Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi Viện Thiên văn học Max Planck (MPIA - Đức) gọi các vùng ranh giới lần lượt là khu vực "hoàng hôn" và khu vực "bình minh".
Tại khu vực "hoàng hôn", những cơn gió cực mạnh thổi từ phía ngày siêu nóng sang phía đêm lạnh hơn theo hướng Đông, mang theo nhiệt lượng khổng lồ, làm nóng phía hoàng hôn.
Nhiệt độ cao khiến bầu khí quyển tại đây giãn nở mạnh, làm tăng kích thước biểu kiến của hành tinh và hấp thụ nhiều bức xạ hơn.
Trong khi đó, ở khu vực "bình minh", gió lạnh thổi từ phía ban đêm chuyển sang, làm mát khí quyển. Tuy nhiên, điều đó chưa giúp giải thích trọn vẹn độ lạnh của vùng này.
Các nhà nghiên cứu cho rằng ở vùng này có thể có các đám mây khoáng chất ngăn chặn bức xạ hồng ngoại từ các lớp sâu khí quyển hơn bốc lên, khiến bầu khí quyển trông có vẻ mát hơn thực tế.
Đây là lần đầu tiên bầu khí quyển của một hành tinh xa xôi được phơi bày theo từng kinh độ, thông qua việc đo lường sự thay đổi hấp thụ ánh sáng khi hành tinh tự quay.
Phương pháp này sẽ tiếp tục được áp dụng cho một danh sách các hành tinh khí siêu nóng khác có nhiệt độ và tốc độ quay phù hợp, giúp thiết lập một bản đồ mẫu chung về sự thay đổi khí quyển theo kinh độ của các thế giới cực đoan.
Theo Anh Thư (NLĐO)
