Có một nhà tù “độc nhất vô nhị” trên thế giới - Kỳ cuối: Người nữ tù thiếu nhi ngày ấy

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Sau khi nhà lao thiếu nhi, tức “Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt” tan rã vào năm 1973, các cựu tù tỏa về tham gia phong trào cách mạng ở các địa phương cho đến ngày nước nhà thống nhất.

Sau giải phóng, trong số 600 cựu tù nhân thiếu nhi ấy, kẻ mất người còn, nhiều người về với đời thường, với ruộng vườn, sông suối, tìm gặp họ rất khó khăn. Lần theo lời giới thiệu của một chị cựu tù chính trị, tôi đã may mắn gặp được chị Hoàng Thị Mai Hoa - một trong 200 nữ tù thiếu nhi ngày xưa…

Chị Hoàng Thị Mai Hoa

Chị Hoàng Thị Mai Hoa

Phải mất khá nhiều thời gian hỏi đường hết người này qua người khác, cuối cùng chúng tôi cũng tìm được nhà chị. Căn nhà ván đơn sơ nằm thu mình dưới vườn cà phê sum suê thuộc Khu phố Nam Hồ - Phường 11 (vùng ven TP Đà Lạt).

Chị Mai Hoa rót nước mời khách và dè dặt trò chuyện. Khi biết tôi muốn viết về những cựu tù thiếu nhi Đà Lạt ngày ấy, người đàn bà cao niên chợt nhíu đôi chân mày tư lự. Lướt qua rất nhanh trên đôi mắt to, rất sáng ấy, tôi bắt gặp ánh lên niềm tự hào xen lẫn chút buồn xa xăm…

Chị Mai Hoa kể lại, chị được sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng và trên quê hương cách mạng (Khu phố Nam Hồ trước đây là vùng có phong trào cách mạng rất mạnh của tỉnh Lâm Đồng - Tuyên Đức cũ). Cả gia đình chị Mai Hoa, gồm cha, các anh, chị và bản thân chị đều tham gia kháng chiến.

Những năm 1969 - 1970, phong trào đấu tranh cách mạng ở địa phương này sục sôi khí thế. Khi ấy, Mai Hoa mới 16 tuổi nhưng đã hăng hái tham gia phong trào Đoàn Thanh niên với nhiệm vụ tập hợp, giáo dục thiếu nhi, tuyên truyền đấu tranh chống dồn dân, lập ấp của giặc, làm giao liên đưa thư liên lạc cho các cơ sở cách mạng nội thành…

Các cựu tù nhân thăm nơi chốn ngày xưa kẻ thù từng giam cầm, tra tấn họ

Các cựu tù nhân thăm nơi chốn ngày xưa kẻ thù từng giam cầm, tra tấn họ

Giữa năm 1970, trong lúc phong trào đấu tranh cách mạng diễn ra quyết liệt thì có một tên trong hàng ngũ cách mạng phản bội, chiêu hồi, chỉ điểm cho giặc. Do đó, hàng loạt cơ sở bí mật của chúng ta bị bại lộ, bị giặc bố ráp, bắt bớ, triệt phá. Trong vụ này, cha, người chị gái và Mai Hoa cũng bị giặc bắt.

Riêng chị Hoa, do còn nhỏ tuổi nên giặc đưa về Lao thẩm vấn (Trại tạm giam Đà Lạt). Tại đây, giặc dùng mọi thủ đoạn: Dụ dỗ, tra tấn bằng dây da, roi điện, cột treo ngược người lên xà nhà… hòng bắt chị khai ra những cơ sở bí mật, những cán bộ cách mạng đang nằm vùng.

Tuy nhiên, mọi đòn thù tàn bạo không lung lạc được ý chí của người nữ thiếu niên gan dạ. Giặc đã kêu án một năm tù và đưa Mai Hoa về giam ở Lao xá Đà Lạt. Trong tù, Mai Hoa nhận tin dữ: Người anh ruột của chị treo cờ giải phóng tại Trường Tiểu học Sào Nam bị giặc bắn chết. Cùng với nỗi đau mất người ruột thịt thân yêu lại bị giặc ghép thêm tội có thân nhân là cộng sản, Mai Hoa bị phạt tăng thời hạn 6 tháng tù và bị địch đưa về Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt.

Các cựu tù nhân xem lại những hình ảnh của chính mình thời niên thiếu trong ngục tù kẻ thù

Các cựu tù nhân xem lại những hình ảnh của chính mình thời niên thiếu trong ngục tù kẻ thù

Những ngày bị giam ở Trung tâm này, Mai Hoa đã hòa vào phong trào đấu tranh sôi nổi của 600 tù thiếu nhi ở đây đòi giặc trả tự do cho những tù nhân mãn hạn, chống đàn áp, chống chào cờ ba que, đòi tự do, dân chủ…Những cuộc đấu tranh của chị và anh em tù nhân thiếu nhi đã góp phần dẫn đến sự tan rã của cái gọi là “Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt” mà giặc dựng lên để giam cầm những chiến sỹ thiếu nhi.

Đến tháng 8/1973, mãn hạn tù, Mai Hoa tiếp tục tham gia phong trào đấu tranh cách mạng cho đến ngày đất nước thống nhất.

Năm 1985, chị Mai Hoa lập gia đình. Chồng chị là một đại tá quân đội, từng công tác tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng. Do người chồng bị nhiễm chất độc da cam trong những năm tháng tham gia chiến đấu, nên người con trai thứ hai của anh chị đã bị dị tật.

Nguyên Phó Chủ tịch Nước Trương Mỹ Hoa (áo vàng) thăm Di tích Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt

Nguyên Phó Chủ tịch Nước Trương Mỹ Hoa (áo vàng) thăm Di tích Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt

Chia tay người nữ cựu tù thiếu nhi trong buổi chiều Đà Lạt mưa rả rích, lòng tôi chợt bùi ngùi. Chiến tranh đã đi qua cùng với biết bao hy sinh, đau thương, mất mát và một thế hệ cha anh từ lúc tuổi còn thiếu niên đã dấn thân, không tiếc máu xương hiến dâng cho Tổ quốc để có ngày hôm nay. Trong số họ, nay người mất, người còn. Trở về với cuộc sống đời thường, nhiều người trong số họ lại tiếp tục cuộc chiến đấu không kém phần cam go, có người ôm mãi trong lòng những vết thương riêng như gia đình chị Hoàng Thị Mai Hoa…

Theo UÔNG THÁI BIỂU - TƯỜNG SAN (LĐ online)

Có thể bạn quan tâm

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

null