Nhưng sự hà khắc, cái lạnh và những trận đòn roi tàn bạo không hề làm tê liệt dũng khí đấu tranh của các chiến sỹ cách mạng niên thiếu. Một trong những chiến công vang dội, là cuộc tự mổ bụng tập thể của những tù nhân nhỏ tuổi phản đối trực diện kẻ thù…
Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Mai Thanh Minh trong một cuộc giao lưu tại Di tích quốc gia Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt
Trước sự khủng bố tinh thần, thể xác với nhiều hình thức tinh vi, xảo quyệt và tàn bạo, tình hình cuộc đấu tranh bảo toàn khí tiết gặp nhiều khó khăn, những người lãnh đạo trong nhà lao đã đề ra phương án đối phó với địch nhằm không rơi vào thế bị động và củng cố tinh thần anh em tù nhân.
Trong các phương án đưa ra, có tuyệt thực và tự mổ bụng tập thể. Sau khi quyết định trên được phổ biến trong toàn lao, tinh thần, ý chí cách mạng sục sôi, dâng trào. Ngay trong đợt phát động đầu tiên, rất nhiều người xung phong…mổ bụng; trong đó, có những người từng “đăng ký” trước đây nhưng chưa được thực hiện.
Với bản danh sách “xin được tự mổ bụng” ngày càng dài ra, tổ chức quyết định chọn 5 người, gồm: Nguyễn Văn Thu, Mai Bốn, Thái Bá Tro, Bùi Văn Hiệp, Nguyễn Văn Út. Đó là những chiến sỹ quả cảm nhất, giàu kinh nghiệm chiến đấu nhất. Mỗi người được phát một bộ quần áo pyjama màu trắng với mục đích, khi máu chảy ra sẽ tương phản với màu áo, tạo nên hình ảnh ghê sợ để uy hiếp kẻ thù; một lon sữa bò pha với nhiều nước uống cho loãng máu; một chai dầu Nhị Thiên Đường để xoa vào bụng trước khi mổ và một dao lam.
Trở lại với vụ mổ bụng, yêu cầu của tổ chức là “mổ phải lòi ruột ra nhưng không được chết”, vì để chết là làm tổn thất lực lượng đấu tranh. Vì vậy, cách mổ bụng đã được hướng dẫn kỹ càng từ trước. Phải mổ ở bên phải vì bên phải là ruột già. Các đợt mổ cũng có khoảng cách nhất định để kéo dài thời gian uy hiếp kẻ thù. Trước khi mổ bụng, phải đứng ghép vào nhau sao cho địch còng tay trái (2 người bị còng lại với nhau), còn tay phải dùng để mổ bụng.
Khoảng 15 giờ ngày 21/11/1971, theo thông báo, địch sẽ chuyển anh em về lại Chí Hoà với lý do đây là trại giáo huấn nên không chấp nhận những trẻ em không chấp hành nội quy và chống chào cờ. Biết địch lên kế hoạch đàn áp, mọi người sẵn sàng cho việc mổ bụng. Đến 16 giờ, địch tuyên bố không có máy bay nên đưa tù nhân về lại trại giam.
17 giờ, khi bọn lính bảo an và trật tự chuẩn bị tấn công phủ đầu, anh Nguyễn Văn Thu tuyên bố: “Nếu nhà cầm quyền Sài Gòn đàn áp tù nhân, chúng tôi sẽ mổ bụng phản đối”. Tất cả mọi người cùng đồng thanh: “Phản đối nhà cầm quyền Sài Gòn đàn áp tù nhân”. Tiếng hô được hưởng ứng lan thành những đợt sóng dài suốt nhà lao…
9 tù nhân thiếu nhi xung phong tự mổ bụng để uy hiếp kẻ thù. Ảnh T.L
Cùng lúc đó, địch bắt đầu xông vào đánh. Cả nhà lao ồn lên tiếng hô phản đối, tiếng la ó và tiếng roi vọt, gậy gộc của kẻ thù. Mai Thanh Minh nhớ lại: “Lúc đó, anh Thu là người mổ bụng đầu tiên. Những người khác nắm chặt tay nhau, một mặt không cho địch xé lẻ, một mặt để che chắn cho anh em thực hiện việc mổ bụng. Tiếp sau anh Thu đến lượt anh Thái Bá Tro rồi đến tôi mổ bụng. Tôi rạch phát đầu tiên mạnh quá, lại trúng vào cơ bụng nên lưỡi lam gãy làm đôi. Được anh Bảy Bồng kèm sát, tôi dùng nửa lưỡi lam còn lại rạch tiếp mấy nhát, ruột lòi ra, tôi giơ tay bợ ruột. Máu chảy lênh láng. Thấy vậy, một tên trung uý Nguỵ lấy chiếc tô nhựa úp vào vết mổ. Sự việc cứ thế kéo dài khiến địch hoảng loạn, đến chiều chúng đưa những anh em mổ bụng đi nhà thương cấp cứu…”.
Trong số 5 người được chọn mổ bụng, chỉ có 3 người kịp thực hiện, còn 2 người bị địch dùng gậy gộc tấn công, không kịp mổ. Mai Thanh Minh vén vạt áo, chỉ cho chúng tôi xem vết rạch bụng bằng dao lam vẫn còn sẹo lớn, nói tiếp: “Những ngày sau đó, chúng tôi tiếp tục tuyệt thực 3, 4 ngày đêm để đấu tranh. Được anh em chăm sóc bằng nước tiểu và muối rửa, xát vào vết thương. Điều kỳ diệu là qua vài ngày, vết thương không nhiễm trùng mà tự lành, không một viên thuốc cầm máu, kháng sinh. Đến ngày thứ 4, các anh em bị xé lẻ trả về xà lim, riêng Thái Bá Tro, do vết thương nặng nên địch nhượng bộ chuyển anh sang bệnh viện điều trị”.
Sau đợt tuyệt thực và mổ bụng đó, địch thu hết đồ đạc, chỉ cho tù nhân mặc trên người những bộ quần áo mỏng, họ phải chịu đựng cái lạnh khắc nghiệt của mùa Đông Đà Lạt. Ăn uống thì ít mà đòn roi thì nhiều. Cứ 4 người bị còng dính vào nhau, không nằm sấp được bình thường mà phải nằm chéo đè lên nhau trong xà lim chật chội, hôi hám, nhớp nháp. Hầu hết anh em tù nhỏ tuổi sức chịu đựng kém nên bị bại liệt chân tay. Dù vậy, các chiến sĩ niên thiếu ấy vẫn kiên trì chịu đựng; đồng thời, liên lạc với nhau bằng cách gõ mật mã từ phòng này sang phòng khác để động viên nhau bảo toàn lực lượng và chọn thời cơ thuận lợi hơn để tiếp tục đấu tranh…
Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt được địch xây dựng trên ngọn đồi Chi Lăng
Để mở rộng thêm thông tin về đoạn tư liệu này, xin được kể về một cựu tù nhân thiếu nhi đặc biệt. Ông là Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Mai Thanh Minh, tên thường gọi Mai Bốn, bạn bè thân thì kêu bằng cái tên “Bốn cụt”, nguyên Phó Giám đốc Sở Tư pháp Lâm Đồng. Hồi tưởng lại chặng đường tranh đấu sôi nổi và những năm tháng bị giặc bắt giam cầm ở nhiều nhà lao từ Đà Nẵng, Côn Đảo, Khám Chí Hòa, Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt…, người cựu tù thiếu nhi gan dạ ngày ấy như thấy còn “nóng hổi” trong máu huyết của ông.
Năm 13 tuổi, Mai Thanh Minh làm liên lạc cho Đại đội CK3, Tiểu đoàn T89 đặc công tỉnh Quảng Đà. Tháng 4/1969, ông được tổ chức giao nhiệm vụ cùng với 2 đồng chí nữa bí mật đánh vào Kho đạn Quận 3 - Đà Nẵng. Để giữ bí mật, trước khi làm nhiệm vụ, cấp trên giao cho ông một tờ giấy khai sinh có tên là “Mai Bốn”, (cha là Mai Cải, mẹ là Trần Thị Dấm) và dặn rằng: “Từ giờ, anh phải nhớ tên anh là Mai Bốn, nếu bị giặc bắt khai là Mai Bốn”.
Cái tên Mai Bốn đi theo Mai Thanh Minh suốt cả cuộc đời tranh đấu của anh. Sau trận đánh vào kho đạn Đà Nẵng làm cho giặc điên cuồng truy quét, trong tổ chức của Mai Bốn có một tên phản bội đã khai báo làm cho toàn bộ đơn vị bị giặc bắt và giam ở Ty Gia Long (Đà Nẵng). Giặc dùng đủ cực hình tra tấn, vẫn không khai thác được gì ở những người cộng sản trẻ tuổi. Trước Tòa Quân sự Vùng I Chiến thuật Đà Nẵng, Mai Bốn dõng dạc: “Đế quốc Mỹ xâm lược nước tôi, tôi đánh Mỹ, tôi chả có tội gì cả!”. Ngày 13/1/1970, Mai Bốn bị giặc tuyên án 10 năm tù khổ sai và đày ra Côn Đảo, khi ông mới tròn 15 tuổi.
Những ngày tháng bị giam cầm ở “địa ngục trần gian” này, Mai Bốn nếm đủ mọi cực hình tra tấn của chế độ lao tù. Ông cùng anh, chị tù nhân ở đây kiên cường đấu tranh, chống việc chào cờ, hát quốc ca của giặc, chống đàn áp. Ông trở thành tấm gương người tù cộng sản trẻ tuổi gan dạ, được các anh, các chú yêu mến.
Đầu năm 1970, nhân có phái đoàn của Liên Hợp Quốc ra Côn Đảo khảo sát tình hình tù chính trị nhỏ tuổi bị giam giữ tại đây, Mai Bốn là tù thiếu nhi nhỏ tuổi nhất được chọn gặp gỡ phái đoàn. Ông đã hùng hồn trả lời các câu hỏi “ngớ ngẩn” của một người Mỹ trong đoàn và bày tỏ thái độ phản đối chế độ độc ác của nhà tù.
Tháng 8/1971, Mai Bốn cùng 47 tù nhân chính trị thiếu nhi khác bị giặc “gom” từ các nhà lao khắp miền Nam đưa về khám Chí Hòa. Đến tháng 10/1971, giặc đưa toàn bộ số tù nhân nhỏ tuổi này về Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt, tức Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt…
Ông Mai Thanh Minh trong ngày nhận Danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân
Những ngày bị giam ở trung tâm này, Mai Bốn chứng kiến sự tàn bạo, thâm độc của giặc đối với 600 tù nhân tuổi từ 12 đến 17. Có lẽ được tôi luyện trong những năm tháng bị giặc giam ở Hầm Đá, Chuồng Bò, Chuồng Cọp… (Côn Đảo) đã giúp Mai Bốn trở thành một tù nhân thiếu nhi gan lỳ, bất khuất khiến những cai tù khét tiếng trong việc tra tấn tù nhân ở trung tâm này nhiều phen khiếp sợ.
Ông tiếp tục tham gia các phong trào chống chào cờ, hát quốc ca của giặc, chống đàn áp, đòi dân sinh, dân chủ, đòi giặc phải trả tự do cho những tù nhân đã hết hạn tù, xé cờ ba que của giặc, đánh trả lại cai ngục tàn ác... Đặc biệt, Mai Bốn là một trong 5 tù nhân xung phong tự nguyện mổ bụng mình để uy hiếp kẻ thù.
Mai Bốn kể rằng, sau ngày nước nhà thống nhất, ông đã tìm về và “trả lại tên” cho người mà ông đã mang trong suốt 30 năm qua. Nhờ một người quen ở Đà Nẵng, năm 2003, Mai Bốn (Mai Thanh Minh) đưa vợ và 3 con về căn nhà số 22 Nguyễn Du, TP Đà Nẵng. Tại đây, lần đầu tiên ông biết cái tên Mai Bốn là một liệt sỹ đã hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ, là em ruột của nữ Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Mai Thị Rân. Ông đặt tờ giấy khai sinh lên bàn thờ và thắp cho người đồng chí một nén nhang như là sự tri ân. Người mẹ già của Mai Bốn đã xúc động nhận Mai Thanh Minh làm con nuôi, coi như phần còn lại của đứa con trai duy nhất của bà…
------------------
KỲ SAU: VƯỢT NGỤC, TIẾP TỤC CHIẾN ĐẤU
Theo UÔNG THÁI BIỂU - TƯỜNG SAN (LĐ online)
