UBND xã Cát Tiến đang triển khai công tác chuẩn bị lễ giỗ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực lần thứ 158. Sự kiện diễn ra trong 2 ngày 19 và 20-10 (nhằm ngày 10 và 11-9 âm lịch) tại di tích Đền thờ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực (thôn Cát Hải Nam).
Theo kế hoạch, lễ giỗ gồm hai phần chính là lễ tiên thường và lễ chính kỵ. Lễ tiên thường diễn ra chiều 19-10, với nghi thức khấn cáo tưởng niệm 158 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực.
Lễ chính kỵ diễn ra sáng 20-10, gồm các nghi thức tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu, tế lễ, đọc văn tế và dâng hương tưởng niệm. Ban nghi lễ, nhạc lễ thực hiện các nghi lễ theo phong tục truyền thống. Công tác chuẩn bị lễ vật, bàn tiếp nhận lễ vật cúng và đón tiếp đại biểu, nhân dân đến dự lễ cũng được triển khai.
Lễ giỗ nhằm tưởng nhớ công lao của Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc; quảng bá giá trị di tích gắn với văn hóa địa phương.
Nguyễn Trung Trực (1838 - 1868) còn có tên Nguyễn Văn Lịch, sinh ra tại làng Bình Nhật, huyện Cửu An, phủ Tân An (nay là xã Bình Ðức, tỉnh Tây Ninh). Gốc gác gia đình ông là ngư dân ở xóm Lưới, làng Vĩnh Hội, tổng Trung An, huyện Phù Cát, trấn Bình Định (nay là thôn Cát Hải Nam, xã Cát Tiến, tỉnh Gia Lai).
Tên tuổi Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực gắn với hai chiến công rạng trời Nam: trận đốt cháy tàu L’Espérance (tàu Hy vọng) của thực dân Pháp trên vàm Nhật Tảo năm 1862 và đánh chiếm đồn Rạch Giá năm 1867. Hai chiến công đã khắc ghi khí phách người anh hùng xóm chài đứng lên chống giặc ngoại xâm.
Khi bị bắt, giặc Pháp dụ hàng ông không được, chúng đưa ông ra chợ Rạch Giá xử chém khi mới 30 tuổi. Trước khi thọ tử vào ngày 27-10-1868 (tức ngày 12-9 năm Mậu Thìn), Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực đã để lại câu nói bất hủ: “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây”. Khí phách và tinh thần bất khuất “vì nước quên thân” của Nguyễn Trung Trực đã trở thành biểu tượng về lòng yêu nước, ý chí chống ngoại xâm của nhân dân Việt Nam.