Liên tục trong những tháng qua, thị trường tiền "ảo" không ngừng diễn biến sôi động. Sau khi ông Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11.2024, thị trường "tiền ảo" đã tăng giá như vũ bão.
Dù chưa được công nhận, nhưng "tiền ảo" không chỉ thu hút sự quan tâm mà cả nguồn lực tại VN. Đến nay, chưa có một thống kê chính thức và xác tín nào về nguồn vốn mà người VN đầu tư vào "tiền ảo". Liên quan vấn đề này, tại một sự kiện về blockchain hồi tháng 6.2024, một báo cáo trích dẫn số liệu từ công ty tư vấn tại Mỹ cho rằng dòng "tiền ảo" vào VN đã lên đến 120 tỉ USD.
Tất nhiên, con số vừa nêu chưa được kiểm chứng về độ chính xác, nhưng qua các dẫn chứng thực tế thì chẳng khó để nhận ra số tiền từ VN đầu tư vào "tiền ảo" là không hề nhỏ. Điều này đồng nghĩa với việc một phần trong nguồn lực kinh tế nước nhà đang chảy vào danh mục đầu tư vô thừa nhận. Thực tế này dẫn đến nhiều vấn đề.
Thứ nhất là việc người dân đầu tư vào "tiền ảo" thì tất nhiên sẽ làm giảm bớt nguồn đầu tư khác cho nền kinh tế. Khi "tiền ảo" càng tăng trưởng nóng thì nguồn lực đầu tư vào danh mục này sẽ càng tăng, tác động đối với nguồn tín dụng cho kinh tế sẽ lớn hơn. Trong khi đó, giá trị sản sinh của tiền ảo đối với nền kinh tế vẫn là một bài toán chưa được làm rõ.
Thứ hai, vì chưa được công nhận, nên tài sản của người dân đầu tư vào "tiền ảo" đối mặt không ít rủi ro. Điển hình, thời gian qua, nhiều sàn giao dịch "tiền ảo" đã lừa đảo, gây thiệt hại "khủng" cho hàng ngàn, hàng chục ngàn nạn nhân qua nhiều vụ án.
Thứ ba là việc thất thu thu ngân sách các khoản thuế thu nhập đối với các phần lãi từ kinh doanh, đầu tư "tiền ảo".
Thứ tư là thực tế trên thế giới cho thấy "tiền ảo" đã bị lợi dụng trở thành một kênh rửa tiền, che giấu nhiều tài sản bất chính.
Thứ năm, giữa sự tăng trưởng bùng nổ của thị trường "tiền ảo", nhiều chuyên gia, định chế tài chính hàng đầu thế giới đã cảnh báo nguy cơ "bong bóng" của loại hình đầu tư này. Nếu cảnh báo trở thành sự thật, trong khi nguồn tiền lớn từ VN đang đầu tư vào "tiền ảo" nhưng cơ quan chức năng không thể kiểm soát, thì hậu quả tác động có thể rất khó lường.
Những thực tế vừa nêu chỉ ra rằng việc chúng ta vẫn giậm chân tại chỗ trong các năm qua về vấn đề quản lý tiền kỹ thuật số. Trong khi đó, theo xu hướng chung của thế giới cũng như điều kiện công nghệ ngày nay, việc cấm đầu tư "tiền ảo" lại gần như bất khả thi. Thực tế, nhiều quốc gia đã đưa ra các biện pháp quản lý, khai thác nguồn lợi từ "tiền ảo". Vì thế, nếu tiếp tục chậm chân thì chúng ta càng thiệt hại.
Không chỉ với "tiền ảo", với sự phát triển bùng nổ của công nghệ bao hàm cả trong ngành tài chính, thì trong tương lai chắc chắn sẽ còn xuất hiện thêm nhiều loại hình đầu tư, phương tiện - hình thức thanh toán, giao dịch. Cho nên, xa hơn thì VN cần có một cơ chế ứng xử với các loại hình mới mẻ như vậy. Có như thế, chúng ta mới bắt kịp xu thế để khai thác tối đa lợi ích, đồng thời kiểm soát hiệu quả rủi ro.
Theo Ngô Minh Trí (TNO)
