Theo đó, người dùng có thể tải miễn phí app “Sạt lở Việt Nam” trên CH Play và App Store để nhận cảnh báo sạt lở, lũ quét. Sau khi cài đặt, lần mở ứng dụng đầu tiên sẽ yêu cầu người dùng cho phép truy cập vị trí thiết bị để hệ thống có thể gửi cảnh báo.
Ứng dụng này dự báo dựa trên nền tảng AI, quan trắc qua Internet vạn vật và dữ liệu lớn. Đây là giải pháp đầu tiên tại Việt Nam có khả năng giám sát và cảnh báo sạt lở, lũ quét theo thời gian thực, góp phần tăng cường khả năng phòng tránh và giảm rủi ro thiên tai.
Chia sẻ trên website của Đại học Quốc gia Hà Nội, GS.TS. Đỗ Minh Đức cho biết, “Sạt lở Việt Nam” cảnh báo 4 loại thiên tai chính gồm: sạt lở đất, lũ quét, trượt lở quy mô lớn và mưa lớn cực đoan. Dữ liệu được cập nhật 20 phút/lần, hiển thị chi tiết đến cấp thôn, bản hoặc xã. Người dùng có thể thiết lập bán kính cảnh báo.
Về nguy cơ sạt lở, lũ quét, ứng dụng chia thành 6 mức: rất cao, cao, trung bình, thấp, rất thấp và không có.
Ở mức rất cao, sạt lở hoặc lũ quét đã xảy ra hoặc đang diễn ra, có thể với quy mô lớn. Việc di dời phải được thực hiện ngay lập tức và người dân tuyệt đối không đi vào các khu vực nguy hiểm. Nguy cơ có thể kéo dài 6-12 giờ, thậm chí lâu hơn, kể cả khi trời đã ngừng mưa.
Khi lượng mưa thực tế vượt đồng thời nhiều ngưỡng như 60 mm/giờ, 90-100 mm/3 giờ hoặc 110-120 mm/6 giờ, nguy cơ sạt lở, lũ quét tăng mạnh. Người dùng đi vào vùng nguy hiểm sẽ nhận cảnh báo âm thanh từ ứng dụng, với tần suất thay đổi tùy theo việc đang di chuyển hay đứng yên.
Ở mức cao, khả năng xảy ra sạt lở, lũ quét là rất lớn. Người dân cần kích hoạt phương án ứng phó, tránh khu vực trũng thấp, ven suối hoặc các mái dốc cao, dốc trên 45 độ; đồng thời, hạn chế di chuyển qua những nơi này vì trượt lở có thể tiếp diễn từ 3-6 giờ sau khi mưa tạnh.
Ở mức trung bình, có thể xuất hiện sạt lở nhỏ, cục bộ; người dân cần tăng cường cảnh giác, đặc biệt tại các mái taluy cao trên 6 m, mái dốc mới đào hoặc từng có dấu hiệu trượt.
Đặc biệt, ngoài cảnh báo, ứng dụng còn lưu trữ dữ liệu lớn về các khu vực từng xảy ra sạt lở, giúp dự báo xu hướng theo thời gian và hỗ trợ quy hoạch dân cư, giao thông, thủy lợi hay tái định cư tại các vùng miền núi, trung du có địa hình phức tạp.
Được biết, ý tưởng phát triển ứng dụng của nhóm nghiên cứu bắt nguồn từ thực tế nghiêm trọng của sạt lở và lũ quét tại Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh miền Trung. Đây là kết quả của gần 1 thập kỷ nghiên cứu liên tục, kết hợp công nghệ hiện đại với dữ liệu thực tế và vai trò của cộng đồng.
Công cụ này là minh chứng sinh động cho việc ứng dụng số hóa, AI, IoT và Big Data vào đời sống, giúp mỗi người dân có thể tự bảo vệ bản thân và gia đình trong những tình huống thiên tai nguy hiểm.
