AI tự động thực hiện giao dịch ngân hàng: Quy định mới bảo vệ khách hàng thế nào?

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Ngân hàng Nhà nước quy định chặt chẽ việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực ngân hàng. Đáng chú ý, khách hàng có quyền tạm dừng, hủy giao dịch tự động và yêu cầu con người rà soát lại các quyết định do AI đưa ra khi có khiếu nại.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa ban hành Thông tư số 53/2026/TT-NHNN quy định về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) trong ngành ngân hàng. Thông tư đặt ra nhiều yêu cầu nhằm bảo vệ quyền lợi khách hàng, kiểm soát các quyết định tự động và xác định trách nhiệm của tổ chức cung ứng dịch vụ.

Thông tư áp dụng đối với các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, công ty thông tin tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ tiền di động cùng một số đơn vị khác trong ngành ngân hàng.

ai-tu-dong-thuc-hien-giao-dich-ngan-hang-quy-dinh-moi-bao-ve-khach-hang-the-nao.jpg
Ngân hàng Nhà nước quy định chặt chẽ khi ngân hàng ứng dụng AI. Nguồn: AI

Theo quy định, trước khi triển khai, hệ thống AI phải được phân loại theo mức độ rủi ro cao, trung bình hoặc thấp. Hệ thống AI tự động thực hiện giao dịch thanh toán được xếp vào nhóm rủi ro cao nếu giao dịch của khách hàng cá nhân có giá trị trên 10 triệu đồng/giao dịch hoặc tổng giá trị giao dịch trong ngày trên 20 triệu đồng. Với khách hàng tổ chức, các ngưỡng tương ứng là trên 50 triệu đồng/giao dịch hoặc trên 100 triệu đồng/ngày.

Hệ thống AI tự động đề xuất quyết định cấp tín dụng cũng thuộc nhóm rủi ro cao nếu khoản cấp tín dụng có giá trị từ 50 triệu đồng trở lên.

Đối với giao dịch thanh toán tự động, ngân hàng và khách hàng phải có thỏa thuận trước, trong đó xác định phạm vi giao dịch, hạn mức, thời hạn hiệu lực và quyền chấm dứt thỏa thuận.

Tổng giá trị giao dịch trong ngày không được vượt hạn mức nội bộ và không quá 100 triệu đồng đối với khách hàng cá nhân, 500 triệu đồng đối với khách hàng tổ chức. Khách hàng phải được cung cấp công cụ để chủ động tạm dừng hoặc hủy quyền giao dịch tự động.

Thông tư đồng thời yêu cầu thông báo cho khách hàng biết đang tương tác với AI khi hệ thống thay thế con người trong giao tiếp trực tiếp. Khi khách hàng khiếu nại quyết định tự động, quyết định đó phải được con người rà soát lại; kết quả rà soát là căn cứ cuối cùng để giải quyết.

Đối với quyết định ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ tài chính, trách nhiệm pháp lý hoặc khả năng tiếp cận dịch vụ của khách hàng, đơn vị cung ứng phải lưu giữ cơ sở và các yếu tố chính dẫn đến quyết định để giải thích khi được yêu cầu.

Đáng chú ý, việc thuê nhà cung cấp AI bên ngoài không làm thay đổi trách nhiệm của ngân hàng đối với an toàn hoạt động và quyền lợi khách hàng. Bên thứ ba không được sử dụng dữ liệu của đơn vị để huấn luyện, tinh chỉnh hoặc cải thiện mô hình nếu chưa có sự đồng ý bằng văn bản.

Thông tư số 53/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 15-11.

Có thể bạn quan tâm

Đề xuất đất bỏ hoang có thể chịu thuế gấp gần 7 lần: Thế nào bị tính là “bỏ hoang”?

Đề xuất đất bỏ hoang có thể chịu thuế gấp gần 7 lần: Thế nào bị tính là “bỏ hoang”?

(GLO)- Bộ Tài chính đề xuất áp thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, cao gần 7 lần mức 0,03% áp dụng với đất ở trong hạn mức. Chính sách này nhằm hạn chế tình trạng sử dụng đất lãng phí, tạo sức ép để người sử dụng đưa đất vào khai thác hiệu quả.

Bất ngờ bị yêu cầu nộp thêm tiền sử dụng đất, người dân cần làm gì?

Bất ngờ bị yêu cầu nộp thêm tiền sử dụng đất, người dân cần làm gì?

(GLO)- Nhận thông báo phải nộp tiền sử dụng đất với số tiền cao hơn dự kiến khiến nhiều người lo lắng. Người dân có quyền kiểm tra căn cứ tính tiền, đề nghị tính lại trong những trường hợp được pháp luật quy định và thực hiện khiếu nại nếu cho rằng nghĩa vụ tài chính được xác định chưa đúng.

GDP quý IV phải tăng trên 12,5%: Động lực tăng trưởng đang ở đâu?

GDP quý IV phải tăng trên 12,5%: Động lực tăng trưởng đang ở đâu?

(GLO)- GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01%, nhưng để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số, quý IV phải tăng trên 12,5%, đòi hỏi Việt Nam phải khai thác mạnh hơn các động lực từ đầu tư, sản xuất, xuất khẩu, tiêu dùng và dịch vụ, tháo gỡ những điểm nghẽn đang cản trở dòng vốn vào nền kinh tế.

Lãi suất tiết kiệm tăng trở lại: Tiền nhàn rỗi cuối năm nên gửi thế nào?

Lãi suất tiết kiệm tăng trở lại: Tiền nhàn rỗi cuối năm nên gửi thế nào?

(GLO)- Mặt bằng lãi suất huy động đang có dấu hiệu tăng trở lại khi nhiều ngân hàng điều chỉnh biểu lãi suất, trong đó một số chương trình đưa mức trả cho tiền gửi lên trên 9%/năm. Đây là thời điểm cần tính toán kỹ kỳ hạn, khả năng sử dụng vốn, lãi suất thực nhận trước khi quyết định gửi tiết kiệm.

Khuyến công tiếp sức kinh tế tư nhân

Khuyến công tiếp sức kinh tế tư nhân

(GLO)- Từ những cơ sở còn sản xuất thủ công đến các doanh nghiệp đầu tư dây chuyền hiện đại, nguồn vốn khuyến công đang trở thành điểm tựa giúp nhiều cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới công nghệ, nâng năng suất, chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường.

Công ty CP Đường sắt Nghĩa Bình kỷ niệm 50 năm ngày thành lập và gắn biển công trình chào mừng

Công ty CP Đường sắt Nghĩa Bình kỷ niệm 50 năm ngày thành lập và gắn biển công trình chào mừng

(GLO)- Ngày 1-10, tại phường Quy Nhơn, Công ty CP Đường sắt Nghĩa Bình long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm ngày thành lập (1/10/1976 - 1/10/2026), đồng thời gắn biển công trình chào mừng. Dự lễ có lãnh đạo Tập đoàn Đường sắt Quốc Gia Việt Nam và Công đoàn Đường sắt Việt Nam.

Outlet khác trung tâm thương mại thế nào, vì sao Việt Nam muốn phát triển?

Outlet khác trung tâm thương mại thế nào, vì sao Việt Nam muốn phát triển?

(GLO)- Bộ Công Thương đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành ít nhất một mô hình outlet tại Việt Nam, hướng tới kết hợp mua sắm, du lịch và trải nghiệm. Đây được xem là một hướng phát triển mới của thị trường bán lẻ, đồng thời mở thêm kênh tiêu thụ hàng hóa và gia tăng chi tiêu của du khách.

null