Vì sao lạm thu vẫn dai dẳng?

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Năm học 2025 - 2026 bắt đầu trong niềm vui của học sinh và phụ huynh khi chính sách miễn học phí từ mầm non đến hết THPT lần đầu được thực hiện trên cả nước; lương giáo viên sẽ được điều chỉnh tăng theo luật Nhà giáo; một số địa phương như Hà Nội hỗ trợ thêm tiền ăn trưa cho học sinh tiểu học.

Đây được xem là những dấu mốc lịch sử, thể hiện quyết tâm giảm gánh nặng chi phí giáo dục cho người dân. Thế nhưng, xen lẫn niềm vui ấy, vẫn còn những tiếng thở dài trước tình trạng lạm thu đầu năm, với nhiều khoản ngoài quy định, thậm chí trái ngược với quy định của Bộ GD-ĐT.

Ngay từ đầu tháng 9, nhiều phụ huynh tại Hà Nội phản ánh phải nộp tới 1,2 triệu đồng/học sinh (HS) để mua ti vi, máy chiếu, rèm cửa, điều hòa hay sơn sửa lớp học. Khi đóng tiền, họ không hề nhận được biên lai. Trong khi đó, quy định đã nêu rõ: nhà trường không được thu tiền để mua sắm, sửa chữa cơ sở vật chất; nếu có tài trợ thì phải qua hội đồng trường, có chứng từ minh bạch. Việc thu tiền không biên lai càng làm phụ huynh lo ngại khoản đóng góp bị sử dụng sai mục đích.

Tại TP.HCM, nhiều gia đình cũng bất ngờ trước danh sách các khoản thu đầu năm khiến phụ huynh đặt câu hỏi: vì sao không nằm trong học phí vốn đã được miễn, hoặc thuộc ngân sách sửa chữa, mua sắm?

Ở Gia Lai, một trường tiểu học gây chú ý khi phụ huynh công bố bảng kê gần 5 triệu đồng/HS/năm, bao gồm tiền học tiếng Anh, vệ sinh sân trường, chất tẩy rửa, vở luyện viết, bảo vệ, cấp dưỡng. Với nhiều gia đình nông thôn, đây là gánh nặng không nhỏ. Đáng nói, không ít khoản nằm trong "10 khoản cấm thu" theo Thông tư 55/2011 của Bộ GD-ĐT.

Bộ GD-ĐT và các sở nhiều năm qua liên tục ban hành văn bản chấn chỉnh tình trạng lạm thu. Ngay đầu năm học này, Bộ đã yêu cầu các trường công lập không được thu 10 khoản đã quy định, mọi tài trợ phải có quy trình, chứng từ đầy đủ, tuyệt đối không để ban đại diện cha mẹ HS thu thay. Trường học phải công khai minh bạch mọi khoản thu-chi, lấy ý kiến phụ huynh một cách dân chủ. Các sở GD-ĐT, chính quyền cấp xã phải tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các vi phạm…

Thế nhưng khoảng cách từ quy định đến thực thi vẫn còn khá xa.

Nguyên nhân lạm thu chưa chấm dứt xuất phát từ nhiều yếu tố. Một số trường thiếu kinh phí hoạt động, nhất là những nơi dạy 2 buổi/ngày, có bán trú hoặc cần sửa chữa cơ sở vật chất, nên chọn cách huy động từ phụ huynh thay vì xin ngân sách. Công tác giám sát còn hình thức, chỉ xử lý khi báo chí phản ánh. Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh vì muốn con học tốt nên chấp nhận đóng góp, dù chưa chắc hợp lệ. Trách nhiệm của hiệu trưởng, kế toán và ban đại diện cha mẹ HS chưa rõ ràng, khiến mỗi lớp, mỗi trường một kiểu, tùy vào sự "năng động" của ban đại diện phụ huynh.

Tuy nhiên, bên cạnh những nơi để xảy ra lạm thu, vẫn có trường thực hiện đúng tinh thần quy định mới. Một số trường công lập tại TP.HCM công khai thông báo không thu quỹ lớp, quỹ trường; mọi khoản hỗ trợ đều dựa trên sự tự nguyện thực sự, có biên bản, phiếu thu và công khai tại lớp. Phụ huynh ghi nhận, coi sự minh bạch ấy là sự tôn trọng, tạo niềm tin cho phụ huynh, xã hội. Những mô hình này cần được nhân rộng, để đóng góp của phụ huynh về đúng bản chất: tự nguyện, minh bạch, công khai.

Để chống lạm thu, không thể chỉ trông chờ văn bản, mà cần sự giám sát nghiêm khắc, sự minh bạch của nhà trường và sự dũng cảm lên tiếng của phụ huynh. Khi mọi bên cùng chung tay, mỗi đồng tiền phụ huynh bỏ ra mới đúng nghĩa là "đầu tư cho giáo dục", thay vì trở thành nỗi ám ảnh mỗi đầu năm học.

Chống lạm thu không chỉ vì quyền lợi của phụ huynh mà còn đảm bảo cho danh dự, tự trọng của nhà trường, nhà giáo.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Sức bật mới cho vùng biên

Sức bật mới cho vùng biên

(GLO)- Thực hiện Kết luận số 81-TB/TW của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học nội trú tại các xã biên giới, cuối năm 2025, cả nước đã triển khai xây dựng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các tỉnh, thành phố có biên giới đất liền.

Thuế đất phi nông nghiệp, vì sao lơ là?

Thuế đất phi nông nghiệp, vì sao lơ là?

Một sắc thuế có từ lâu nhưng nhiều người không biết, không đóng. Đáng nói hơn là ngành thuế, vốn thường kiểm soát chặt chẽ các khoản thu, dường như cũng không sát sao... Nghịch lý liên quan đến thuế đất phi nông nghiệp khiến không ít người cảm thấy khó hiểu.

Vang mãi tiếng cồng chiêng

Vang mãi tiếng cồng chiêng

(GLO)- Từ ngày 30-10 đến 8-11, tại phường Pleiku, xã Biển Hồ và một số địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai diễn ra chuỗi sự kiện Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.

Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân

Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân

Vừa qua, UBND TP.HCM tổ chức lễ ra mắt ba mô hình chuyển đổi số mang tính tiên phong, sáng tạo và nhân văn, tập trung vào các lĩnh vực: kết nối giao thông công cộng; kết nối kho dữ liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính; hỗ trợ người dân đăng ký khai tử tại nhà.

Để trường học thật sự vui

Để trường học thật sự vui

Một ngôi trường hạnh phúc không nhất thiết phải có những tòa nhà thật đẹp, thiết bị hiện đại, khẩu hiệu hay trên tường. Điều quan trọng là mỗi buổi sáng, học sinh muốn đến trường, thầy cô vui khi bước vào lớp, mọi người cảm thấy mình được tôn trọng, được lắng nghe, yêu thương.

Từ sự kiện đến công nghiệp văn hóa

Từ sự kiện đến công nghiệp văn hóa

Không chỉ là công cụ kích cầu du lịch, các concert, lễ hội, chương trình nghệ thuật lớn... còn có thể tạo thị trường cho nghệ sĩ, nhà sản xuất chương trình, doanh nghiệp công nghệ sân khấu, thiết kế, truyền thông, quảng cáo và nhiều ngành nghề sáng tạo khác cùng phát triển.

Gìn giữ giá trị thật

Gìn giữ giá trị thật

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 37/CT-TTg (ngày 20-10) về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm học thật, thi thật, đánh giá thật.

Góp xanh cho Trường Sa

Góp xanh cho Trường Sa

(GLO)- Tiếp tục đồng hành cùng chương trình “Xanh hóa Trường Sa”, ngành chức năng tỉnh Gia Lai vừa bàn giao hơn 11.000 cây dừa giống Tam Quan cho Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân.

Chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội

Chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội

Một phần quà có thể giúp gia đình vượt qua tháng khó, còn một chỗ học nghề, việc làm, thẻ bảo hiểm y tế hay mái nhà vững chãi sẽ giúp họ đứng vững lâu dài. Giảm nghèo bền vững vì thế là sự dịch chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội,...

Kích cầu du lịch

Kích cầu du lịch

(GLO)- HĐND tỉnh Gia Lai vừa thông qua 2 nghị quyết về hỗ trợ thu hút khách quốc tế qua các chuyến bay charter (thuê chuyến) và phát triển du lịch cộng đồng. Đây là những chính sách rất đáng chú ý trong nỗ lực đưa du lịch trở thành một động lực phát triển của tỉnh nhà.

Thu hút nhân tài, khơi thông nguồn lực phát triển

Thu hút nhân tài, nhân lên nguồn lực phát triển

(GLO)- 80 năm trước, trong thư “Tìm người tài, đức”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò đặc biệt của nhân tài đối với sự nghiệp kiến thiết đất nước. Tư tưởng đó tiếp tục được phát triển trong Kết luận số 105-KL/TW, đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ việc thu hút, trọng dụng nhân tài.

Khơi thông giá trị bản quyền

Khơi thông giá trị bản quyền

Tại hội nghị tổng kết việc thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan vừa tổ chức tại Hà Nội, Bộ VH-TT-DL nhận định, sau hơn 20 năm thực thi và qua nhiều lần sửa đổi, pháp luật về sở hữu trí tuệ đã tạo nền tảng quan trọng cho việc bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan.

Bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030. 

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị thế giới biến động phức tạp, khó lường, hơn 50 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài mà chúng ta thu hút được trong 9 tháng qua không chỉ lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay mà đó chính là một "phiếu tín nhiệm" của quốc tế dành cho VN.

null