Tôn trọng bản quyền là động lực của phát triển

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
0:00 / 0:00
0:00
  • Nam miền Bắc
  • Nữ miền Bắc
  • Nữ miền Nam
  • Nam miền Nam
Sau nhiều năm đằng đẵng theo đuổi vụ kiện bản quyền bài thơ Gánh mẹ, ngày 27-6 vừa qua, kháng cáo của nhạc sĩ Quách Beem đã bị TAND cấp cao tại TPHCM bác bỏ, tòa tuyên giữ nguyên án sơ thẩm.

Phán quyết này của tòa một lần nữa khẳng định tác giả, chủ sở hữu bài thơ Gánh mẹ, đồng thời là tác giả lời bài hát Gánh mẹ mà nhạc sĩ Quách Beem đã đăng ký quyền tác giả trước đây, là ông Trương Minh Nhật. Hành trình đưa bài thơ về với chính chủ là một chặng đường dài và nhiều gian truân, song đây cũng là hồi chuông cảnh tỉnh trước thói quen “cầm nhầm”, “vay mượn” trong sáng tạo nghệ thuật, làm xói mòn đạo đức của nghệ sĩ.

Câu chuyện xâm phạm bản quyền không còn là vấn đề riêng của tác giả, mà đã trở thành vấn nạn trong lĩnh vực văn học nghệ thuật, dẫn đến nhiều hệ lụy tiêu cực cho sự phát triển của xã hội, làm triệt tiêu sự sáng tạo của các tác giả, nhà sản xuất. Đặc biệt, trong bối cảnh mới, kỷ nguyên số và internet tạo ra nhiều cơ hội tiếp cận đến tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng vào bất kỳ thời gian, địa điểm nào… song cũng chính môi trường số đang đặt ra nhiều thách thức trong bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan. Trong hội thảo về nhận diện hành vi in lậu, xuất bản lậu vừa được Cục Xuất bản, In và Phát hành (Bộ TT-TT) tổ chức, có đơn vị đã vô cùng bức xúc, chia sẻ rằng có những cuốn sách được đầu tư nhiều công sức, vừa phát hành buổi sáng thì đến chiều đã thấy bản lậu được chào bán trên mạng. Thậm chí có nhà sách đau đớn cho biết, tất cả đầu sách bán chạy của họ đều bị làm lậu… Hay như thống kê của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, từ năm 2010 đến 2023, đã phát hiện trên 3,3 triệu bản sách, hơn 100.000 đĩa CD và gần 41 tấn bán thành phẩm sách giáo dục bị in lậu, tàng trữ để tiêu thụ lậu tại nhiều tỉnh thành... Những người làm xuất bản từng có thời hy vọng tem chống giả là biện pháp hữu hiệu thì nay cũng đành bất lực bởi ngay cả tem chống giả cũng bị làm giả.

Tương tự, những người làm điện ảnh Việt cũng đang bị đe dọa bởi vấn nạn review, quay lén, phát tán trên mạng xã hội. Những ngày đầu năm 2023, đạo diễn Vũ Ngọc Đãng đã phải vò đầu bứt tai bởi phim vừa mới công chiếu ngoài rạp được vài ngày đã xuất hiện clip quay lén trên mạng xã hội. Gần đây nhất, phim Con Nhót mót chồng của Thu Trang và Lật mặt 6 của Lý Hải cũng bị quay lén khi vừa mới ra rạp. Không chỉ điện ảnh mà phim truyền hình cũng là một trong những “nạn nhân” của vấn nạn vi phạm bản quyền. Những phim “ăn khách” như Sinh tử, Hương vị tình thân và gần đây là Cuộc đời vẫn đẹp sao… ngay khi phát sóng đã xuất hiện cả ngàn video đăng tải, khai thác trái phép trên các nền tảng xã hội. Trong bối cảnh công nghệ số phát triển thì vấn nạn vi phạm bản quyền ở nhiều lĩnh vực văn học, âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, nhiếp ảnh… cũng xuất hiện thêm nhiều biến tướng, làm đau đầu các tác giả, nhà sản xuất… và gây khó khăn không ít cho cơ quan quản lý. Lãnh đạo Cục Bản quyền tác giả (Bộ VH-TT-DL) cũng đánh giá thủ đoạn của các đối tượng xấu ngày càng tinh vi khi sẵn sàng đổi tên miền, thậm chí tự “đánh sập” trang web của mình khi bị phát hiện để xóa dấu vết, khiến công tác truy tìm gặp nhiều khó khăn.

Nếu không bảo vệ bản quyền thì chúng ta sẽ không khuyến khích được sáng tạo, không tạo được một môi trường trong lành, minh bạch và khó tiếp nhận được các tinh hoa văn hóa trên thế giới vào Việt Nam. Để giải bài toán đau đầu này, để vấn nạn vi phạm bản quyền không là rào cản của phát triển, đã có nhiều hội nghị, hội thảo, tọa đàm… được tổ chức. Nhiều giải pháp cũng được đưa ra như cần giáo dục về bản quyền, quyền liên quan tới sở hữu trí tuệ vào trường học để ngấm sâu vào nhận thức từ nhỏ; nâng cao ý thức trách nhiệm và lòng tự trọng của người làm nghề; có những chế tài xử phạt nghiêm khắc để đảm bảo tính răn đe…

Vẫn biết đây là vấn đề khó, không chỉ ở Việt Nam mà còn là vấn nạn chung của nhiều nước, song không phải vì khó mà “buông”, hay chờ đợi vào ý thức của người dân được nâng lên. Hơn lúc nào hết, để giảm thiểu những hệ lụy khó lường của nạn xâm hại bản quyền cần phải có sự vào cuộc đồng bộ của các đơn vị quản lý, sự chung tay của toàn xã hội. Có như vậy mới có thể thúc đẩy được sức sáng tạo, tạo sức hấp dẫn cho các nhà đầu tư vào văn hóa, để văn hóa thực

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo cũng là người bảo vệ!

Nhà báo cũng là người bảo vệ!

Trong bức thư "Gửi anh em văn hóa và trí thức Nam Bộ" vào tháng 5-1947, trong đó có các nhà báo, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: "Ngòi bút của các bạn cũng là những vũ khí sắc bén trong sự nghiệp phò chính, trừ tà…".
Bán thuốc qua mạng: Nhiều hệ lụy

Bán thuốc qua mạng: Nhiều hệ lụy

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược năm 2016 lần đầu tiên được đưa ra thảo luận tại kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV với nhiều điểm mới, trong đó có đề cập việc kinh doanh thuốc trên sàn thương mại điện tử.
Là 'mua' hay 'thưởng'?

Là 'mua' hay 'thưởng'?

Đề xuất mức chi mua tin, tài liệu phục vụ công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với kinh phí tối đa 50 triệu đồng/tin được dư luận đánh giá là ý tưởng hay, có thể có tác dụng động viên, khuyến khích tố giác tham nhũng một cách bài bản, minh bạch.
Yêu cầu cao nhất là phục vụ nhân dân

Yêu cầu cao nhất là phục vụ nhân dân

Thảo luận tại tổ về dự luật Công chứng (sửa đổi) ngày 17.6, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị xem xét tổng thể hoạt động công chứng, phục vụ cái gì, làm gì trong quản lý hành chính và hệ thống tư pháp. Theo Chủ tịch nước, yêu cầu cao nhất của hoạt động này là phải phục vụ nhân dân.
Tích hợp đa giá trị

Tích hợp đa giá trị

Sau lễ phát động Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chuyên canh chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030 (gọi tắt là Đề án 1 triệu ha lúa) tại Hậu Giang cuối năm 2023.
Vượt qua áp lực kỳ thi

Vượt qua áp lực kỳ thi

(GLO)- Chỉ còn hơn 1 tuần nữa, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024 sẽ diễn ra. Để giúp các em học sinh vượt qua áp lực kỳ thi cuối cấp này, cùng với những nỗ lực từ phía nhà trường thì sự đồng hành của cha mẹ là hết sức quan trọng.
Lỗ hổng kéo dài

Lỗ hổng kéo dài

Lực lượng chức năng liên ngành hôm qua thông báo vừa phát hiện một kho hàng ở Hưng Yên, có tổng cộng 163.410 sản phẩm thiết bị thuốc lá điện tử các loại và 9.913 kg phụ kiện thuốc lá điện tử không đủ hóa đơn chứng từ.