Tìm 'thần chết' thời... 4.0: Cuộc 'đổ bộ' của robot

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Scorpion (tiếng Việt nghĩa là con bọ cạp) là tên của một loại robot hiện đại chuyên rà phá bom mìn vừa được Tổ chức Renew/NPA đưa vào hiện trường thử nghiệm ở Quảng Trị từ tháng 5.2020. 
Nhân viên vận hành máy Bearcat Hoàng Anh Sơn tập trung điều khiển máy từ xa Ảnh: NGUYỄN PHÚC
Nhân viên vận hành máy Bearcat Hoàng Anh Sơn tập trung điều khiển máy từ xa Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Việc rà phá vật liệu nổ sau chiến tranh được ví như đi tìm... “thần chết”. Nhưng trong thời đại công nghệ, cùng với sự đầu tư của các nhà tài trợ quốc tế, các tổ chức chuyên rà phá bom mìn ở Việt Nam đã biến công việc “sởn gai ốc” này thành chuỗi hoạt động tỉ mỉ, chính xác, an toàn. Nhờ đó, nhiều mảnh đất ô nhiễm bom mìn trầm trọng nay đã dần... “xanh”.

Qua rồi thời nhân viên kỹ thuật ra hiện trường rà phá bom mìn với tay xẻng, tay máy rà. Một cuộc “đổ bộ” của các loại robot trong vài năm trở lại đây đã dần đẩy những nhân viên rà phá ra xa hiện trường và kéo công việc của họ ngày càng gần với sự an toàn tuyệt đối.
Ngồi làm việc cách hiện trường...vài trăm mét
Một ngày đầu tháng 6, với sự hỗ trợ của Trung tâm hành động bom mìn tỉnh Quảng Trị (QTMAC), người viết được tiếp cận một hiện trường rà phá bom mìn tại thôn Hà Xá (xã Triệu Ái, H.Triệu Phong, Quảng Trị), do Renew/NPA (tổ chức hoạt động trong lĩnh vực bom mìn tại Quảng Trị, dưới sự tài trợ của Quỹ viện trợ nhân dân Na Uy - NPA đang thực hiện. Đó là một khu rừng thông hàng chục ngàn mét vuông cần phải “làm sạch”.
.
Cận cảnh robot bọ cạp giúp con người tìm… thần chết
Sau các quy trình khai báo về nhóm máu, người thân cần báo tin khi có sự cố... người viết bước vào sâu trong hiện trường và rất đỗi ngạc nhiên khi thấy ngoài những cây thông mọc đều tắp cao vút thì nhiều cây bụi lớn nhỏ đổ rạp xuống tựa bình địa. “Tất cả là do “con” Bearcat (máy cắt cỏ cơ giới) nó làm đấy... Chỉ một mình nó thôi”, anh Mai Văn Việt, cán bộ quản lý hoạt động cấp tỉnh của Renew/NPA, một gã trai vạm vỡ, đeo kính đen khá ngầu, ghé vào tai tôi, nói đầy vẻ tự hào.
Theo anh Việt, việc cắt cỏ, dọn mặt bằng trong hoạt động rà phá bom mìn không đơn giản như cắt cỏ... làm vườn. “Đó là một công việc nặng nhọc và đối diện với nhiều nguy cơ mất an toàn khi các nhân viên phải trực tiếp dùng máy cắt cá nhân dò dẫm trên hiện trường. Rất dễ xảy ra các tình huống cắt trúng đá, thậm chí đụng phải vật liệu nổ... gây thương tích cho người thực hiện”, anh Việt cho biết.
Nhưng nỗi ám ảnh về tai nạn khi dọn mặt bằng trước khi tiến hành công tác rà phá đã được xóa bỏ cuối năm 2018, khi Bearcat được Renew/NPA đưa vào thử nghiệm. Theo tìm hiểu của người viết, Bearcat bản chất là một cái máy cắt cỏ cỡ lớn nhưng được điều khiển từ xa. Với động cơ 100 mã lực mang theo đầu cắt 2.000 vòng/phút, nó có thể nghiền nát nhiều loại cây bụi có đường kính dưới 20 cm, trong khi người điều khiển có thể ngồi cách khu vực Bearcat hoạt động hàng chục mét, thậm chí vài trăm mét. Các “con mắt” của Bearcat sẽ truyền hình ảnh về máy tính và người điều khiển chỉ cần nhìn vào đó để thao tác.
“Bọ cạp” đang được nhân viên rà phá điều khiển ẢNH: NGUYỄN PHÚC
“Bọ cạp” đang được nhân viên rà phá điều khiển ẢNH: NGUYỄN PHÚC
Nhìn Bearcat một mình “tả xung hữu đột” giữa bãi cây bụi um tùm, nhiều tầng lớp mới thấy “công lực” của nó thâm hậu đến thế nào. Không chỉ “hạ gục” cây, chiếc máy còn tự động xay nhỏ cành lá trước khi nhả chúng ra, xếp ngay ngắn dưới đất. Vì thế cứ mỗi hiện trường có Bearcat đi qua, nhân viên không cần phải dọn dẹp gì thêm, thuận tiện cho các đội rà phá bom mìn “đổ bộ” sau đó. Vậy nên, theo tính toán của các chuyên gia, từ 11.5 - 30.10, Bearcat dự kiến sẽ dọn sạch 175.000 m2 đất tại hiện trường thôn Hà Xá này, hiệu quả gấp 3 lần so với việc cắt dọn thủ công trước đây.
Để vận hành Bearcat, Renew/NPA lập hẳn một đội 6 người, đều được chuyên gia nước ngoài đào tạo. Nhân viên vận hành máy Bearcat Hoàng Anh Sơn cho biết công việc của anh dù chỉ ngồi một chỗ và bị anh em cứ trêu là “đang... chơi game”, nhưng thực tế đòi hỏi sự tập trung rất cao. “Lúc đang thao tác mà có người ngồi bên cạnh nói gì tôi cũng chả biết... Bởi lúc này tôi như đang “nhập” vào Bearcat, nó với tôi là một”, anh Sơn cho biết.
Sau một ngày làm việc mệt nhoài, Bearcat được đưa lên xe chuyên dụng để chở về đại bản doanh của Renew/NAP... nghỉ ngơi. Dù được ưu tiên “chế độ riêng”, có cả xe chuyên dụng đưa đón, nhưng chẳng ai tị nạnh với “siêu robot cắt cỏ”...
Siêu âm... lòng đất !
Scorpion (tiếng Việt nghĩa là con bọ cạp) là tên của một loại robot hiện đại chuyên rà phá bom mìn vừa được Tổ chức Renew/NPA đưa vào hiện trường thử nghiệm ở Quảng Trị từ tháng 5.2020.
Hệ thống Scorpion gồm rất nhiều thiết bị đi kèm ẢNH: NGUYỄN PHÚC
Hệ thống Scorpion gồm rất nhiều thiết bị đi kèm ẢNH: NGUYỄN PHÚC
Theo anh Đinh Ngọc Vũ, Phó giám đốc Trung tâm hành động bom mìn tỉnh Quảng Trị, Scorpion là một loại máy rà kim loại có ứng dụng công nghệ được sử dụng trong lĩnh vực rà phá bom mìn nhân đạo do Bộ Quốc phòng Mỹ tài trợ. Máy dùng để đánh dấu một cách nhanh chóng nhiều tín hiệu cùng một lúc trong mỗi lượt dò, giúp lưu trữ các tín hiệu nghi ngờ ở độ sâu khác nhau để có thể phân tích, quyết định công tác xử lý bom mìn phù hợp. “Dài dòng như vậy nhưng hiểu nôm na, nó như một cái máy siêu âm. Trong y tế thì để siêu âm cơ thể, còn ở đây, Scorpion siêu âm... lòng đất, xem ở đó có kim loại, vật liệu nổ hay không”, anh Vũ cho biết.
Để “thuần phục” được “robot bò cạp”, chuyên gia nước ngoài đã phải tập huấn gần 6 tuần và chỉ có 11 nhân sự ưu tú của Renew/NPA mới được tiếp cận công nghệ này. Tại hiện trường rà phá ở thôn Thuận Đầu (xã Hải An, H.Hải Lăng, Quảng Trị), người viết đã có cơ hội chứng kiến Scorpion trổ tài. Khác với hiện trường máy cắt cỏ, ở đây, ngoài khai báo các thông tin cá nhân, người viết được yêu cầu tắt máy điện thoại với khuyến cáo sóng di động sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của Scorpion. Chị Nguyễn Thị Thủy, cán bộ giám sát hoạt động hiện trường của Renew/NPA cho biết diện tích mà “bọ cạp” phải “siêu âm” tại vị trí này là 634.590 m2, thời gian từ 27 - 30.7. “Chúng tôi có một đội gồm 6 người để “phục vụ” cho Scorpion làm việc. Thời gian từ 5 giờ sáng đến 13 giờ chiều. Chỉ nghỉ vào ngày mưa, giông, sấm chớp... vì “bọ cạp” không thực hiện được nhiệm vụ trong điều kiện này”, chị Thủy cho hay.
Thị phạm hoạt động của “bọ cạp” trên hiện trường là một vùng cát mênh mông, cây bụi thưa thớt và giữa cái nóng trên dưới 38 độ C, anh Mai Văn Việt cho biết hệ thống rà bom mìn hiện đại này ngoài một “con bọ cạp” (vốn là một khung máy chính được gắn vào xe đẩy, đồng bộ với thiết bị định vị D-GPS) còn có nhiều thiết bị đi kèm, gồm: gậy xác định vị trí D-GPS, các trạm thu phát sóng dữ liệu rà và định vị D-GPS, máy tính tích hợp phần mềm phân tích tín hiệu, smart phone...
Khi “bọ cạp” được đẩy qua khu vực cần rà, nó sẽ thu thập dữ liệu để đưa về máy tính xử lý. Những dữ liệu này có độ chính xác rất cao, có thể lưu trữ để phân tích nhiều lần. Tuy nhiên, “bọ cạp” vẫn có nhược điểm khó khắc phục. Đó chính là chỉ hoạt động tốt ở bình địa, còn nơi đồi dốc, mấp mô thì rất khó triển khai. Kèm với đó là thiết bị nhiều, phức tạp, muốn vận hành phải có kỹ năng... (còn tiếp)
Vẫn còn mang tính thử nghiệm
“Việc đưa vào sử dụng Scorpion và cả Bearcat mới chỉ mang tính thử nghiệm. Nhà sản xuất rất muốn thông qua nhà tài trợ để nhận được sự phản hồi từ chúng tôi, những người trực tiếp vận hành robot ở hiện trường, để cải tiến chúng đến gần hơn với sự hoàn thiện. Cá nhân tôi cho rằng việc đưa robot vào hiện trường rà phá bom mìn là một điều tất yếu trong tương lai. Tất cả để đảm bảo an toàn cho con người”, anh Đinh Ngọc Vũ nhấn mạnh.
Theo Nguyễn Phúc (Thanh Niên)

Có thể bạn quan tâm

Tình yêu kháng chiến - hạnh phúc trọn đời

Tình yêu kháng chiến - hạnh phúc trọn đời

(GLO)- Chiến tranh dẫu khốc liệt song từ sự đồng hành của những người cùng chung lý tưởng cách mạng, tình yêu đã đơm hoa kết trái, trở thành điểm tựa để người lính vững vàng giữa bom đạn, vun đắp nên hạnh phúc bền chặt sau ngày đất nước thống nhất.

Viết lại đời mình bằng việc tử tế

Viết lại đời mình bằng việc tử tế

(GLO)- Ít ai biết, sau dáng vẻ điềm đạm, ít nói của người đàn ông đã bước qua tuổi lục tuần - Kpă Dõ, Trưởng ban Công tác Mặt trận làng Lê Ngol (xã Bờ Ngoong) - là một quá khứ nhiều day dứt. Hai mươi lăm năm trước, vì nhẹ dạ và thiếu hiểu biết, ông bị lôi kéo vào con đường lầm lỡ.

Tìm các anh giữa cỏ non Thành cổ

Tìm các anh giữa cỏ non Thành cổ

Sáng 2.4 vừa qua, tại di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị (tỉnh Quảng Trị), Ban Chỉ đạo quốc gia tổ chức lễ phát động "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Mùa săn kiến vàng

Mùa săn kiến vàng ở cao nguyên Gia Lai

(GLO)- Khi mùa khô phủ nắng lên những cánh rừng phía Tây Gia Lai, người Jrai bước vào mùa săn kiến vàng. Hành trình tìm kiếm những tổ kiến tuy nhọc nhằn nhưng cũng thú vị, thể hiện sự gắn bó giữa đồng bào dân tộc thiểu số với thiên nhiên từ xưa đến nay.

Ngày mới bên sông Pô Cô

E-magazine Ngày mới bên sông Pô Cô

(GLO)- Sớm mai ở Ia Krái, dòng Pô Cô uốn lượn như dải lụa bạc giữa mênh mông cây cối. Nước sông lăn tăn, gợn sóng nhỏ vỗ vào bãi cát vàng, len qua vườn rẫy, tạo thành một bản hòa ca của thiên nhiên và con người.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

(GLO)- Khi tà đạo “Hà Mòn” tan biến, trên những buôn làng ở xã Hra, xã Đak Pơ, niềm tin làm giàu đang được gieo lại từ chính mảnh đất cũ. Nhờ sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng cùng ý chí vươn lên của người dân, những vùng đất này đang chuyển mình mạnh mẽ. 

Xây thế trận lòng dân từ sâu rễ bền gốc nơi tà đạo Hà Mòn đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo Hà Mòn đi qua - Kỳ 2: Tỉnh ngộ sau chuỗi ngày tối tăm

(GLO)- Phía sau những lời hứa hẹn mơ hồ về một cuộc sống sung túc không cần lao động. Ở một số buôn làng, những mái nhà vốn yên ấm bị xáo trộn. Chỉ khi cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng kiên trì vận động, nhiều người mới dần nhận ra sự thật, tỉnh ngộ và quay về với cuộc sống bình thường.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

(GLO)- Có một thời, ở những ngôi làng Bahnar như Kret Krot (xã Hra), Kuk Kôn, Kuk Đak (xã Đak Pơ), nhịp sống bình yên bỗng chùng xuống. Tà đạo Hà Mòn như một “cơn gió độc” quét qua, để lại phía sau sự im ắng nặng nề, len lỏi vào từng mái nhà, khiến buôn làng trở nên khép kín, u ám.

Thúng chai lên phố

Thúng chai lên phố

Nghề đan thuyền thúng bằng tre (thúng chai) dùng để đi biển đánh bắt hải sản sau hàng trăm năm giờ đang dần mai một. Những ngư dân miền Trung vẫn âm thầm bám nghề bằng tình yêu mưa nắng đời người, và ngày càng nhiều những chiếc thúng chai rời biển về phố làm du lịch.

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

(GLO)- Trên vùng biên Ia O (tỉnh Gia Lai), dòng Pô Cô vừa là ranh giới tự nhiên, vừa là nhịp cầu kết nối lương duyên. Từ những lần qua lại thăm thân, dự lễ hội, nhiều mối tình nảy nở, hình thành nên những mái ấm xuyên biên giới bình dị, bền bỉ, góp phần dệt nên diện mạo riêng nơi phên giậu Tổ quốc.

Làng bồng bềnh trên dòng Pô Kô

Làng bồng bềnh trên dòng Pô Kô

Giữa miền biên viễn phía tây Gia Lai, trên dòng Pô Kô hùng vĩ, hàng chục gia đình từ Tây Nam bộ tìm đến lập nghiệp, dựng nên những căn nhà nổi chông chênh giữa sóng nước. Cuộc mưu sinh lặng lẽ thể hiện nghị lực của con người, ý chí bám trụ và khát vọng sống chan hòa cùng sông nước.

null