Mức giảm trừ người phụ thuộc 4,4 triệu/tháng “quá lạc hậu”
Sáng 29/5, Quốc hội thảo luận ở hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Tại phiên họp, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Đoàn Bắc Kạn), Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp cho rằng, mức giảm trừ gia cảnh trong tính thuế thu nhập cá nhân hiện nay chưa phản ánh đúng với thực tế cuộc sống.
Theo quy định, mức giảm trừ gia cảnh đối với người nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng và đối với mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng.
Cử tri cho rằng, mức giảm trừ gia cảnh nhất là mức giảm trừ đối với người phụ thuộc 4,4 triệu/tháng “quá lạc hậu”, cần được Quốc hội xem xét sửa đổi sớm, không nên chờ đến 2 năm nữa, nghĩa là đến năm 2026 mới được thông qua như đề xuất.
 |
| Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Đoàn Bắc Kạn) - Ảnh: Như Ý |
Theo đại biểu Thủy, mức giảm trừ người phụ thuộc 4,4 triệu đồng/tháng thực sự không còn phù hợp với thực tế, nhất là ở những thành phố lớn, đang gây thiệt thòi cho người dân nộp thuế.
Mức giảm trừ này đã được duy trì từ năm 2020, trong khi 5 năm qua, rất nhiều hàng hóa dịch vụ thiết yếu đều tăng, thậm chí có hàng hóa thiết yếu tăng nhanh hơn tăng thu nhập.
Theo số liệu thống kê, so với giá hàng hóa năm 2020, giá dịch vụ giáo dục tăng 17%, giá lương thực tăng 27%, đặc biệt giá xăng tăng tới 105%...
“Nhiều cử tri chia sẻ, nếu như gia đình có con nhỏ, phải thuê người trông, riêng tiền lương trả cho người trông trẻ hiện không dưới 5 triệu đồng/tháng, chưa kể các khoản chi phí cho trẻ; nếu gia đình có con đi học, chi phí học hành hiện nay chiếm phần lớn cơ cấu chi tiêu của các gia đình. Nếu gia đình có cha mẹ già - người phụ thuộc thì không chỉ tiền ăn uống sinh hoạt mà còn chi phí y tế, thuốc men”, bà Thủy nói.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp khẳng định, quy định về mức giảm trừ gia cảnh hiện nay chưa phản ánh đúng mức chi tiêu cơ bản thực tế cuộc sống hiện nay.
“Nếu phải chờ thêm 2 năm nữa mới được thông qua quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân sẽ khiến rất nhiều người dân trong cảnh thắt lưng buộc bụng nhưng vẫn thuộc diện phải nộp thuế thu nhập cá nhân”, đại biểu Thủy cho hay.
Bà Thủy nói, theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân, khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) biến động trên 20%, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh.
Lương tăng thì thu nhập tính thuế sẽ tăng
Đại biểu viện dẫn, tại buổi họp báo thường kỳ, Bộ Tài chính cho biết, chưa điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, bởi biến động CPI chưa đến 20%.
Nhưng theo đại biểu, nhiều chuyên gia và cử tri cho rằng Luật Thuế thu nhập cá nhân và các quy định hiện hành lấy tiêu chí biến động CPI trên 20%, tức là phải dựa trên rổ hàng hóa gồm 752 mặt hàng là “bất hợp lý”.
Trong khi đó, các mặt hàng thiết yếu ảnh hưởng trực tiếp đến chi tiêu của người dân chỉ có khoảng trên 20 mặt hàng, nên phải chờ tính mức trung bình của 752 mặt hàng sẽ rất lâu, thậm chí 6 - 7 năm. Đây là khoảng thời gian quá dài, sẽ không phản ánh kịp thời những biến động trong chi tiêu của người dân và các hộ gia đình, gây thiệt thòi cho người dân.
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy cũng cho rằng, quy định mức giảm trừ gia cảnh hiện nay chưa phù hợp với điều kiện của một quốc gia có mức thu nhập trung bình thấp như ở nước ta. Phần lớn thu nhập của người dân sẽ dành cho hàng hóa dịch vụ thiết yếu (khoảng 70%).
Khảo sát của các chuyên gia của trường Đại học Kinh tế quốc dân cho thấy, đối với những quốc gia người dân có thu nhập cao, chi cho hàng hóa dịch vụ thiết yếu chỉ chiếm 30 – 40%. Do đó, quy định về mức giảm trừ gia cảnh hiện nay sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu thiết yếu của người dân.
Cạnh đó, theo đại biểu, lương tăng nhưng mức giảm trừ gia cảnh không được điều chỉnh kịp thời sẽ dẫn đến bất cập. Từ ngày 1/7/2024 sẽ thực hiện chính sách cải cách tiền lương, dự kiến mức lương của cán bộ công chức, viên chức sẽ được tăng khá nhiều, trong khi mức thuế thu nhập cá nhân và giảm trừ gia cảnh chưa được điều chỉnh kịp thời, sẽ gây âu lo cho người lao động, bởi lương tăng thì thu nhập tính thuế sẽ tăng.
“Vì vậy, việc không điều chỉnh kịp thời sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến ý nghĩa của chính sách cải cách tiền lương”, bà Thủy cho hay.
Từ những vấn đề nêu trên, đại biểu Nguyễn Thị Thủy kiến nghị Chính phủ sớm trình sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân vào cuối tháng 10/2024 và trình Quốc hội thông qua vào tháng 5/2025.
