Tăng cường nhân lực khoa học cơ bản

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Khoa học cơ bản có vai trò rất lớn trong sự phát triển của nhân loại nói chung và của mỗi quốc gia nói riêng.

untitled-5063.jpg

Theo kết quả nhận định của một số nhà khoa học tại Hội thảo quốc gia "Khoa học cơ bản với trách nhiệm quốc gia", do 2 trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn của ĐH Quốc gia Hà Nội và ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức ngày 9.12.2024 ở Hà Nội, một số lĩnh vực khoa học cơ bản (KHCB) của VN đạt trình độ quốc tế, như toán học, vật lý, hóa học, sinh học và khoa học máy tính. Tuy nhiên, các đóng góp KHCB của VN vào sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung còn hạn chế.

Trong khi đó các trường ĐH khối cơ bản gặp nhiều khó khăn trong tuyển sinh, có những ngành chỉ tuyển được vài sinh viên trong một năm, vì đa số học sinh hiện nay chọn các ngành kinh doanh và quản lý, máy tính và công nghệ thông tin, công nghệ kỹ thuật, nhân văn và sức khỏe…

Trong những kỳ đánh giá PISA các năm 2012, 2015 và 2018…, học sinh VN được đánh giá cao về môn khoa học (luôn xếp thứ 8 trong các nước và vùng lãnh thổ tham gia). Đây là thành tựu đối với giáo dục VN. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia quốc tế, VN có thành tích cao về khoa học, hay trong các kỳ thi Olympia quốc tế, nhưng ít học sinh trở thành nhà khoa học.

Đây cũng là điều mà Tổng Bí thư Tô Lâm cũng như các nhà khoa học trong nước trăn trở. Theo Tổng Bí thư, các nước rất quan tâm đến KHCB mới ra được trí tuệ nhân tạo, công nghệ, sinh học lượng tử, đặc biệt từ đó mới đào tạo ra các nhà khoa học; còn ở VN ít người học KHCB, chủ yếu đi vào quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng.

Trong thời đại công nghiệp 4.0, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán) là rất lớn, nhưng tỷ lệ sinh viên theo học ngành nghề STEM của VN rất thấp so với các nước. Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, quy mô và tỷ lệ sinh viên ĐH theo học các lĩnh vực STEM (tính trên tổng số sinh viên) đang thấp hơn so với một số nước trong khu vực và châu Âu. Tỷ lệ này của VN dao động từ 27 - 30%, cụ thể năm 2021 đạt xấp xỉ 28%; trong khi đó của Singapore là 46%, Malaysia 50%, Hàn Quốc 35%, Phần Lan 36%, Đức 39%. Đặc biệt, với các ngành khoa học tự nhiên và toán, tỷ lệ sinh viên theo học của VN chỉ đạt xấp xỉ 1,5%, bằng 1/3 so với Phần Lan, 1/4 so với Hàn Quốc và 1/5 so với Singapore và Đức.

Để KHCB đóng góp lớn cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, cần thiết phải đồng thời tiến hành nhiều giải pháp.

Trước hết, cần truyền thông sâu rộng trong xã hội về vai trò của KHCB là nền tảng để tạo ra công nghệ, kỹ thuật, các ứng dụng để phát triển đất nước, KHCB tác động đến đào tạo, nhiều nhà KHCB cũng đồng thời là các nhà khoa học ứng dụng. Thứ hai, Chính phủ cần đầu tư xứng đáng cho nghiên cứu KHCB, đảm bảo những nhà KHCB không chỉ thỏa mãn đam mê khám phá tri thức mà còn đảm bảo cuộc sống đầy đủ. Thứ ba, Chính phủ, các doanh nghiệp, các trường ĐH cần có chính sách đầu tư lớn để đào tạo các ngành KHCB. Sinh viên các ngành này hưởng chính sách ưu tiên như sư phạm. Bên cạnh đó, các trường ĐH liên hệ với các doanh nghiệp, các viện nghiên cứu để đảm bảo có việc làm cho sinh viên các ngành này…

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Quản lý thịt nhập thế nào?

Quản lý thịt nhập thế nào?

Mỗi năm VN nhập tới khoảng 2 tỉ USD, tương đương hơn 52.000 tỉ đồng thịt các loại gồm trâu, heo, gà, phụ phẩm... Thế nhưng nếu hỏi những loại thực phẩm này tiêu thụ ở đâu, không dễ có câu trả lời.

Xem lại cách dự báo và phân phối sách giáo khoa

Xem lại cách dự báo và phân phối sách giáo khoa

Năm học mới đến gần nhưng phụ huynh đang phải vất vả để tìm mua sách giáo khoa cho con, trong khi Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết đã cung ứng hơn 220 triệu bản SGK, vượt nhu cầu đăng ký ban đầu. Sự khan hiếm này là do sự chỉnh sửa; chu kỳ đấu thầu, in và hoàn thiện SGK kéo dài nhiều tháng.

Niềm vui trước năm học mới

Niềm vui trước năm học mới

(GLO)- Năm học 2026-2027 đang đến gần. Trong nhiều khoản chi phải lo cho con em trước ngày khai giảng, sách giáo khoa có thể không phải khoản lớn nhất. Thế nhưng, với những gia đình thu nhập thấp, đông con đi học hoặc có hoàn cảnh khó khăn, đây vẫn là 1 khoản chi đáng kể.

Nghĩa tình bền chặt nơi biên giới

Nghĩa tình bền chặt nơi biên giới

(GLO)- Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai phối hợp với các đơn vị, địa phương vừa tổ chức bàn giao Nhà hữu nghị và trao 20 con bò giống cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn thuộc các cụm dân cư kết nghĩa giữa 2 tỉnh Gia Lai và Ratanakiri (Campuchia).

Số hóa toàn diện

Số hóa toàn diện

Theo dự thảo luật Đất đai sửa đổi, Chính phủ đề xuất người có quyền sử dụng đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất dưới cả hai hình thức giấy và điện tử.

Điểm huyệt 'bệnh quy trình'

Điểm huyệt 'bệnh quy trình'

Gặp mặt cộng đồng doanh nghiệp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chỉ đạo một vấn đề nằm ngoài các nhóm kiến nghị nhưng thuộc diện "nóng" nhất, gây bức xúc nhất từ nhiều năm nay. Đó là "bệnh đúng quy trình" nhưng thiếu hiệu quả trong trả lời thắc mắc, kiến nghị ở nhiều bộ, ngành, địa phương.

null