Tăng cường nhân lực khoa học cơ bản

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Khoa học cơ bản có vai trò rất lớn trong sự phát triển của nhân loại nói chung và của mỗi quốc gia nói riêng.

untitled-5063.jpg

Theo kết quả nhận định của một số nhà khoa học tại Hội thảo quốc gia "Khoa học cơ bản với trách nhiệm quốc gia", do 2 trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn của ĐH Quốc gia Hà Nội và ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức ngày 9.12.2024 ở Hà Nội, một số lĩnh vực khoa học cơ bản (KHCB) của VN đạt trình độ quốc tế, như toán học, vật lý, hóa học, sinh học và khoa học máy tính. Tuy nhiên, các đóng góp KHCB của VN vào sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung còn hạn chế.

Trong khi đó các trường ĐH khối cơ bản gặp nhiều khó khăn trong tuyển sinh, có những ngành chỉ tuyển được vài sinh viên trong một năm, vì đa số học sinh hiện nay chọn các ngành kinh doanh và quản lý, máy tính và công nghệ thông tin, công nghệ kỹ thuật, nhân văn và sức khỏe…

Trong những kỳ đánh giá PISA các năm 2012, 2015 và 2018…, học sinh VN được đánh giá cao về môn khoa học (luôn xếp thứ 8 trong các nước và vùng lãnh thổ tham gia). Đây là thành tựu đối với giáo dục VN. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia quốc tế, VN có thành tích cao về khoa học, hay trong các kỳ thi Olympia quốc tế, nhưng ít học sinh trở thành nhà khoa học.

Đây cũng là điều mà Tổng Bí thư Tô Lâm cũng như các nhà khoa học trong nước trăn trở. Theo Tổng Bí thư, các nước rất quan tâm đến KHCB mới ra được trí tuệ nhân tạo, công nghệ, sinh học lượng tử, đặc biệt từ đó mới đào tạo ra các nhà khoa học; còn ở VN ít người học KHCB, chủ yếu đi vào quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng.

Trong thời đại công nghiệp 4.0, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán) là rất lớn, nhưng tỷ lệ sinh viên theo học ngành nghề STEM của VN rất thấp so với các nước. Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, quy mô và tỷ lệ sinh viên ĐH theo học các lĩnh vực STEM (tính trên tổng số sinh viên) đang thấp hơn so với một số nước trong khu vực và châu Âu. Tỷ lệ này của VN dao động từ 27 - 30%, cụ thể năm 2021 đạt xấp xỉ 28%; trong khi đó của Singapore là 46%, Malaysia 50%, Hàn Quốc 35%, Phần Lan 36%, Đức 39%. Đặc biệt, với các ngành khoa học tự nhiên và toán, tỷ lệ sinh viên theo học của VN chỉ đạt xấp xỉ 1,5%, bằng 1/3 so với Phần Lan, 1/4 so với Hàn Quốc và 1/5 so với Singapore và Đức.

Để KHCB đóng góp lớn cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, cần thiết phải đồng thời tiến hành nhiều giải pháp.

Trước hết, cần truyền thông sâu rộng trong xã hội về vai trò của KHCB là nền tảng để tạo ra công nghệ, kỹ thuật, các ứng dụng để phát triển đất nước, KHCB tác động đến đào tạo, nhiều nhà KHCB cũng đồng thời là các nhà khoa học ứng dụng. Thứ hai, Chính phủ cần đầu tư xứng đáng cho nghiên cứu KHCB, đảm bảo những nhà KHCB không chỉ thỏa mãn đam mê khám phá tri thức mà còn đảm bảo cuộc sống đầy đủ. Thứ ba, Chính phủ, các doanh nghiệp, các trường ĐH cần có chính sách đầu tư lớn để đào tạo các ngành KHCB. Sinh viên các ngành này hưởng chính sách ưu tiên như sư phạm. Bên cạnh đó, các trường ĐH liên hệ với các doanh nghiệp, các viện nghiên cứu để đảm bảo có việc làm cho sinh viên các ngành này…

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Khi Thủ tướng 'điểm huyệt' du lịch

Khi Thủ tướng 'điểm huyệt' du lịch

"Cần suy nghĩ nghiêm túc để tránh tình trạng khách quốc tế đến nhưng phần lớn nguồn thu lại thuộc về các đối tác nước ngoài" là chỉ đạo cực kỳ "đúng và trúng" của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Từ lời tuyên thệ nhậm chức đến thực tiễn hành động

Từ lời tuyên thệ nhậm chức đến thực tiễn hành động

(GLO)- Giá trị của lời tuyên thệ chỉ được khẳng định khi hiện thực hóa bằng hành động trong quá trình thực thi nhiệm vụ. Từ lời tuyên thệ mang tính cam kết đến thực tiễn là quá trình chuyển hóa quan trọng, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với bộ máy nhà nước và sự nghiệp cách mạng.

Tăng trưởng không theo con đường tắt

Tăng trưởng không theo con đường tắt

Năm nay, VN đang quyết tâm thực hiện tăng trưởng kinh tế ở mức 2 con số. Giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu đang có nhiều thách thức bởi bất ổn địa chính trị, căng thẳng thương mại, mục tiêu trên chắc chắn đối mặt nhiều thách thức.

Trọng trách cao cả trên vai

Trọng trách cao cả trên vai

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội - mở đầu nhiệm kỳ mới của cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước ta, nhằm kiện toàn tổ chức bộ máy Nhà nước, tập trung thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Từ lời tuyên thệ đến cam kết hành động

Từ lời tuyên thệ đến cam kết hành động

Những lời tuyên thệ đã vang lên trong nghị trường kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI - trang trọng, xúc động và đầy trách nhiệm. Một thế hệ lãnh đạo mới chính thức bắt đầu nhiệm kỳ của mình trong niềm tin, sự kỳ vọng và cả sự gửi gắm chân thành của nhân dân.

Đổi mới tư duy, nhận diện rõ dư địa tăng trưởng

Đổi mới tư duy, nhận diện rõ dư địa tăng trưởng

(GLO)- Nhận định rõ khó khăn, vướng mắc cũng như đánh giá đúng tiềm năng, dư địa phát triển là một trong những cách giúp chính quyền cơ sở xác định đúng chiến lược phát triển, phương pháp điều hành nhằm đạt kết quả hoạt động cao nhất, hoàn thành các mục tiêu phát triển KT-XH trong nhiệm kỳ mới.

Niềm tin và kỳ vọng

Niềm tin và kỳ vọng

Quốc hội khóa XVI khai mạc kỳ họp thứ nhất khi đất nước đứng trước cơ hội phát triển chưa từng có, đồng thời đối mặt với những thách thức mang tính cấu trúc.

Thước đo tăng trưởng thực chất

Thước đo tăng trưởng thực chất

Tăng trưởng cao sẽ là vô nghĩa nếu nền kinh tế chỉ 'phình ra' ở những con số thống kê, nếu môi trường bị đánh đổi. Chỉ đạo tăng trưởng cao nhưng phải thực chất của Tổng Bí thư Tô Lâm đã mở ra tư duy tăng trưởng mới cho kinh tế VN.

Không để gian lận “ăn theo” khủng hoảng năng lượng

Không để gian lận “ăn theo” khủng hoảng năng lượng

(GLO)- Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động, xăng dầu đã trở thành yếu tố nhạy cảm, tác động trực tiếp đến ổn định kinh tế - xã hội. Mọi hành vi buôn lậu, gian lận trong kinh doanh xăng dầu không chỉ vi phạm pháp luật, mà còn làm suy yếu nền tảng an ninh năng lượng.

Cam kết của lãnh đạo, niềm tin của nhà đầu tư

Cam kết của lãnh đạo, niềm tin của nhà đầu tư

(GLO)- Những cam kết mạnh mẽ từ lãnh đạo tỉnh Gia Lai trong bối cảnh tỉnh đã mở rộng không gian phát triển sau khi hợp nhất với tiềm năng, cơ hội đầu tư dồi dào trên nhiều lĩnh vực, được kỳ vọng sẽ thu hút làn sóng đầu tư từ nhiều doanh nghiệp lớn vào địa phương trong thời gian tới.

null