Tăng cường nhân lực khoa học cơ bản

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Khoa học cơ bản có vai trò rất lớn trong sự phát triển của nhân loại nói chung và của mỗi quốc gia nói riêng.

untitled-5063.jpg

Theo kết quả nhận định của một số nhà khoa học tại Hội thảo quốc gia "Khoa học cơ bản với trách nhiệm quốc gia", do 2 trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn của ĐH Quốc gia Hà Nội và ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức ngày 9.12.2024 ở Hà Nội, một số lĩnh vực khoa học cơ bản (KHCB) của VN đạt trình độ quốc tế, như toán học, vật lý, hóa học, sinh học và khoa học máy tính. Tuy nhiên, các đóng góp KHCB của VN vào sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung còn hạn chế.

Trong khi đó các trường ĐH khối cơ bản gặp nhiều khó khăn trong tuyển sinh, có những ngành chỉ tuyển được vài sinh viên trong một năm, vì đa số học sinh hiện nay chọn các ngành kinh doanh và quản lý, máy tính và công nghệ thông tin, công nghệ kỹ thuật, nhân văn và sức khỏe…

Trong những kỳ đánh giá PISA các năm 2012, 2015 và 2018…, học sinh VN được đánh giá cao về môn khoa học (luôn xếp thứ 8 trong các nước và vùng lãnh thổ tham gia). Đây là thành tựu đối với giáo dục VN. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia quốc tế, VN có thành tích cao về khoa học, hay trong các kỳ thi Olympia quốc tế, nhưng ít học sinh trở thành nhà khoa học.

Đây cũng là điều mà Tổng Bí thư Tô Lâm cũng như các nhà khoa học trong nước trăn trở. Theo Tổng Bí thư, các nước rất quan tâm đến KHCB mới ra được trí tuệ nhân tạo, công nghệ, sinh học lượng tử, đặc biệt từ đó mới đào tạo ra các nhà khoa học; còn ở VN ít người học KHCB, chủ yếu đi vào quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng.

Trong thời đại công nghiệp 4.0, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán) là rất lớn, nhưng tỷ lệ sinh viên theo học ngành nghề STEM của VN rất thấp so với các nước. Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, quy mô và tỷ lệ sinh viên ĐH theo học các lĩnh vực STEM (tính trên tổng số sinh viên) đang thấp hơn so với một số nước trong khu vực và châu Âu. Tỷ lệ này của VN dao động từ 27 - 30%, cụ thể năm 2021 đạt xấp xỉ 28%; trong khi đó của Singapore là 46%, Malaysia 50%, Hàn Quốc 35%, Phần Lan 36%, Đức 39%. Đặc biệt, với các ngành khoa học tự nhiên và toán, tỷ lệ sinh viên theo học của VN chỉ đạt xấp xỉ 1,5%, bằng 1/3 so với Phần Lan, 1/4 so với Hàn Quốc và 1/5 so với Singapore và Đức.

Để KHCB đóng góp lớn cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, cần thiết phải đồng thời tiến hành nhiều giải pháp.

Trước hết, cần truyền thông sâu rộng trong xã hội về vai trò của KHCB là nền tảng để tạo ra công nghệ, kỹ thuật, các ứng dụng để phát triển đất nước, KHCB tác động đến đào tạo, nhiều nhà KHCB cũng đồng thời là các nhà khoa học ứng dụng. Thứ hai, Chính phủ cần đầu tư xứng đáng cho nghiên cứu KHCB, đảm bảo những nhà KHCB không chỉ thỏa mãn đam mê khám phá tri thức mà còn đảm bảo cuộc sống đầy đủ. Thứ ba, Chính phủ, các doanh nghiệp, các trường ĐH cần có chính sách đầu tư lớn để đào tạo các ngành KHCB. Sinh viên các ngành này hưởng chính sách ưu tiên như sư phạm. Bên cạnh đó, các trường ĐH liên hệ với các doanh nghiệp, các viện nghiên cứu để đảm bảo có việc làm cho sinh viên các ngành này…

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Kỷ nguyên xanh, không khí sạch

Kỷ nguyên xanh, không khí sạch

Không thể nói về kỷ nguyên xanh nếu chính bầu không khí mà mỗi chúng ta đang hít thở hằng ngày lại ô nhiễm. Và "thái độ ứng xử" của người dân với việc kiểm định khí thải xe máy ở thời điểm hiện tại đang mở ra cơ hội lớn để VN tiến tới giảm phát thải ròng về 0 như cam kết với thế giới.

Số hóa sách giáo khoa: Để “cơ hội” biến thành “thực tiễn hiệu quả”

Số hóa sách giáo khoa: Để cơ hội biến thành “thực tiễn hiệu quả”

(GLO)- Theo Bộ GD&ĐT, số hóa sách giáo khoa (SGK) và xây dựng hệ sinh thái học liệu số dùng chung, miễn phí được xem bước đi chiến lược trong kỷ nguyên số. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành “thực tiễn hiệu quả”, chắc chắn cần lộ trình, sự chung tay không chỉ ngành Giáo dục mà của toàn xã hội.

Chăm lo đời sống nhân dân

Chăm lo đời sống nhân dân

Những quyết sách kịp thời, cụ thể của Đảng và Nhà nước trong dịp Tết Nguyên đán năm nay không chỉ làm ấm lòng người dân mà còn lan tỏa một thông điệp rõ ràng "không ai bị bỏ lại phía sau", để mỗi cái tết thực sự là tết của sự yên tâm và niềm tin.

Hành động nhanh, kết quả cụ thể

Hành động nhanh, kết quả cụ thể

Đại hội XIV của Đảng đã xác định không chỉ mục tiêu, phương hướng, mà còn làm rõ những việc cần triển khai sớm để đưa nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo ra kết quả cụ thể để nhân dân nhìn thấy, được thụ hưởng, qua đó củng cố và nâng cao niềm tin đối với Đảng. 

Đại hội Đảng lần thứ XIV - Đại hội của khát vọng đổi mới

Đại hội Đảng lần thứ XIV - Đại hội của khát vọng đổi mới

(GLO)- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị đặc biệt, đánh dấu bước chuyển tiếp chiến lược trong tiến trình phát triển của đất nước nhằm hiện thực hóa khát vọng về một nước Việt Nam hùng cường, dân tộc Việt Nam có một tương lai và vị thế xứng đáng trên trường quốc tế.

Chương trình “Xóa nhà tạm, nhà dột nát” và “Chiến dịch Quang Trung” đã trở thành 2 chủ trương lớn, đúng đắn của Đảng và Nhà nước.

Tết an cư

(GLO)- Thời điểm này, hàng trăm ngàn hộ nghèo, gia đình bị ảnh hưởng bởi bão lũ đang khấp khởi vui mừng khi được đón Tết trong ngôi nhà mới vững chãi. Đó là thành quả từ chủ trương đúng đắn, nhân văn, sự đoàn kết, đồng lòng, quyết tâm của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân.

“Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”

“Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”

(GLO)- Khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội và động lực phát triển bền vững đất nước, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW và chọn ngày 24-11 là Ngày Văn hóa Việt Nam. Đây là sự kế thừa, phát triển của tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”.

Phản biện là để đi tới

Phản biện là để đi tới

Chỉ cần một thông tin nhỏ liên quan đến giáo dục xuất hiện, chẳng hạn như điều chỉnh chương trình, thay đổi sách giáo khoa, cách đánh giá học sinh hay một cải tiến thi cử là lại dấy lên nhiều tranh luận với dày đặc ý kiến phản biện.

null