Tăng cường nhân lực khoa học cơ bản

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Khoa học cơ bản có vai trò rất lớn trong sự phát triển của nhân loại nói chung và của mỗi quốc gia nói riêng.

untitled-5063.jpg

Theo kết quả nhận định của một số nhà khoa học tại Hội thảo quốc gia "Khoa học cơ bản với trách nhiệm quốc gia", do 2 trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn của ĐH Quốc gia Hà Nội và ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức ngày 9.12.2024 ở Hà Nội, một số lĩnh vực khoa học cơ bản (KHCB) của VN đạt trình độ quốc tế, như toán học, vật lý, hóa học, sinh học và khoa học máy tính. Tuy nhiên, các đóng góp KHCB của VN vào sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung còn hạn chế.

Trong khi đó các trường ĐH khối cơ bản gặp nhiều khó khăn trong tuyển sinh, có những ngành chỉ tuyển được vài sinh viên trong một năm, vì đa số học sinh hiện nay chọn các ngành kinh doanh và quản lý, máy tính và công nghệ thông tin, công nghệ kỹ thuật, nhân văn và sức khỏe…

Trong những kỳ đánh giá PISA các năm 2012, 2015 và 2018…, học sinh VN được đánh giá cao về môn khoa học (luôn xếp thứ 8 trong các nước và vùng lãnh thổ tham gia). Đây là thành tựu đối với giáo dục VN. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia quốc tế, VN có thành tích cao về khoa học, hay trong các kỳ thi Olympia quốc tế, nhưng ít học sinh trở thành nhà khoa học.

Đây cũng là điều mà Tổng Bí thư Tô Lâm cũng như các nhà khoa học trong nước trăn trở. Theo Tổng Bí thư, các nước rất quan tâm đến KHCB mới ra được trí tuệ nhân tạo, công nghệ, sinh học lượng tử, đặc biệt từ đó mới đào tạo ra các nhà khoa học; còn ở VN ít người học KHCB, chủ yếu đi vào quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng.

Trong thời đại công nghiệp 4.0, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán) là rất lớn, nhưng tỷ lệ sinh viên theo học ngành nghề STEM của VN rất thấp so với các nước. Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, quy mô và tỷ lệ sinh viên ĐH theo học các lĩnh vực STEM (tính trên tổng số sinh viên) đang thấp hơn so với một số nước trong khu vực và châu Âu. Tỷ lệ này của VN dao động từ 27 - 30%, cụ thể năm 2021 đạt xấp xỉ 28%; trong khi đó của Singapore là 46%, Malaysia 50%, Hàn Quốc 35%, Phần Lan 36%, Đức 39%. Đặc biệt, với các ngành khoa học tự nhiên và toán, tỷ lệ sinh viên theo học của VN chỉ đạt xấp xỉ 1,5%, bằng 1/3 so với Phần Lan, 1/4 so với Hàn Quốc và 1/5 so với Singapore và Đức.

Để KHCB đóng góp lớn cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, cần thiết phải đồng thời tiến hành nhiều giải pháp.

Trước hết, cần truyền thông sâu rộng trong xã hội về vai trò của KHCB là nền tảng để tạo ra công nghệ, kỹ thuật, các ứng dụng để phát triển đất nước, KHCB tác động đến đào tạo, nhiều nhà KHCB cũng đồng thời là các nhà khoa học ứng dụng. Thứ hai, Chính phủ cần đầu tư xứng đáng cho nghiên cứu KHCB, đảm bảo những nhà KHCB không chỉ thỏa mãn đam mê khám phá tri thức mà còn đảm bảo cuộc sống đầy đủ. Thứ ba, Chính phủ, các doanh nghiệp, các trường ĐH cần có chính sách đầu tư lớn để đào tạo các ngành KHCB. Sinh viên các ngành này hưởng chính sách ưu tiên như sư phạm. Bên cạnh đó, các trường ĐH liên hệ với các doanh nghiệp, các viện nghiên cứu để đảm bảo có việc làm cho sinh viên các ngành này…

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Khi nỗi lo của dân được giải tỏa

Khi nỗi lo của dân được giải tỏa

(GLO)- Những ngày qua, thông tin UBND tỉnh Gia Lai đồng ý bố trí kinh phí để nghiên cứu đầu tư hệ thống tiêu thoát lũ cho vùng sản xuất nông nghiệp ở khu phố 3 và khu phố 5 (phường Quy Nhơn Đông) đã nhận được sự đồng tình của người dân địa phương.

“Hung thần” xe đạp điện độ chế: Đừng để bất an nối dài bi kịch.

“Hung thần” xe đạp điện độ chế: Đừng để bất an nối dài bi kịch

(GLO)- Sự kiện hàng loạt học sinh ở Gia Lai sử dụng xe đạp điện độ chế bị xử lý hay những vụ tai nạn thương tâm liên quan đến loại phương tiện này tiếp tục gióng lên hồi chuông nhức nhối: Những chiếc “xe đạp” nhưng sở hữu sức mạnh của “hung thần” đang được tiếp tay bởi sự thờ ơ của người lớn.

Không thể để thủ tục hành chính thành rào cản của phát triển.

Không thể để thủ tục hành chính thành rào cản của phát triển

(GLO)- Theo thông tin tại phiên họp Chính phủ thường kỳ đầu tiên của nhiệm kỳ khóa XVI vào chiều 4-5, với 8 nghị quyết và những con số “biết nói” từ chiến dịch cắt giảm thủ tục hành chính thần tốc, Chính phủ thể hiện quyết tâm quét sạch những “hòn đá tảng” ngáng chân sự phát triển của đất nước.

Đơn giản hóa điều kiện kinh doanh giúp kinh tế tư nhân phát triển

Đơn giản hóa điều kiện kinh doanh giúp kinh tế tư nhân phát triển

(GLO)- Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ ngày 4-5, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu phải “cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết” - xem đây là một trong những giải pháp khuyến khích doanh nghiệp phát triển, trong bối cảnh nền kinh tế đang cần một "cú hích" mới, đặc biệt từ khu vực tư nhân.

Khi Thủ tướng 'điểm huyệt' du lịch

Khi Thủ tướng 'điểm huyệt' du lịch

"Cần suy nghĩ nghiêm túc để tránh tình trạng khách quốc tế đến nhưng phần lớn nguồn thu lại thuộc về các đối tác nước ngoài" là chỉ đạo cực kỳ "đúng và trúng" của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

null