Chớp thời cơ, giành thắng lợi
Ngày 12-3-1945, Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, phân tích rõ tình hình và xác định điều kiện khởi nghĩa chưa thực sự chín muồi.
Từ tháng 3 đến 8-1945, Đảng tiếp tục đề ra nhiều chủ trương chuyển hướng đấu tranh, củng cố lực lượng, chuẩn bị cho thời cơ tổng khởi nghĩa.
Đầu tháng 5-1945, Bác Hồ từ Cao Bằng về Tuyên Quang, chọn Tân Trào làm căn cứ chỉ đạo cách mạng cả nước. Tại đây, Người gửi thư kêu gọi khởi nghĩa, ban hành Mệnh lệnh khởi nghĩa, công bố Lệnh khởi nghĩa…
Khi thời cơ xuất hiện, Người khẳng định: “Lúc này, thời cơ thắng lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”.
Ngày 15-8-1945, Nhật chính thức đầu hàng Đồng minh vô điều kiện. Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào nhận định: “Cơ hội rất tốt cho ta giành độc lập đã tới”, phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương.
Thời cơ của Cách mạng tháng Tám chỉ tồn tại trong khoảng thời gian rất ngắn, từ sau khi Nhật đầu hàng Đồng minh đến trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương. Trong tình thế “nghìn cân treo sợi tóc”, Đảng đã lựa chọn chính xác thời điểm hành động.
Nếu khởi nghĩa sớm hơn - khi Nhật chưa đầu hàng, ta sẽ gặp sự kháng cự quyết liệt, có thể tổn thất lớn và khó giành thắng lợi nhanh chóng. Còn nếu muộn hơn - Đồng minh đã vào Đông Dương, tình hình trở nên “vô cùng nguy hiểm” khi có thêm một mối nguy từ bên ngoài.
Từ ngày 14 đến 18-8-1945, Tổng khởi nghĩa giành thắng lợi ở nhiều địa phương. Ngày 19-8, khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Hà Nội; ngày 23-8, thắng lợi tiếp tục được xác lập tại Huế và nhiều địa phương; 2 ngày sau, tin chiến thắng báo về từ Sài Gòn, Gia Định, Trà Vinh, Biên Hòa, Tây Ninh…
Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, đưa nước ta từ 1 nước thuộc địa nửa phong kiến trở thành 1 nước độc lập, tự do, dân chủ.
Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trở thành nguồn sức mạnh to lớn, tiền đề quan trọng để dân tộc ta tiếp tục giành thắng lợi trong các cuộc kháng chiến cứu nước, hoàn thành cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân, đưa cả nước đi lên CNXH.
Khơi thông nguồn lực, tạo động lực bứt phá
Hòa trong dòng thác cách mạng của cả nước, nhân dân Gia Lai đã viết nên những trang sử hào hùng trong những ngày tháng Tám lịch sử. Tại Quy Nhơn, Pleiku và nhiều địa phương, công nhân, nông dân, đồng bào các dân tộc thiểu số cùng các tầng lớp nhân dân nhất tề đứng lên, giương cao cờ đỏ sao vàng, đập tan bộ máy chính quyền cũ, thành lập chính quyền cách mạng.
Từ thắng lợi giành chính quyền năm 1945 đến công cuộc xây dựng, phát triển hôm nay là hành trình xuyên suốt của khát vọng độc lập, tự chủ và vươn lên.
Với Gia Lai, ngày 1-7-2025 đánh dấu bước ngoặt khi tỉnh Gia Lai mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất tỉnh Bình Định và tỉnh Gia Lai trước đây. Cùng thời điểm, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, mở ra yêu cầu xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, vì nhân dân phục vụ.
Với diện tích tự nhiên lớn thứ hai cả nước, dân số trên 3,5 triệu người, Gia Lai có điều kiện khai thác hiệu quả lợi thế “rừng - biển”, chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, bền vững và hiện đại.
Thực tiễn cho thấy những nguồn lực của tỉnh đang từng bước được chuyển hóa thành kết quả phát triển cụ thể. Đáng chú ý, trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng sản phẩm địa phương (GRDP) tăng 8,21%; tổng thu ngân sách nhà nước đạt 18.439 tỷ đồng, bằng 66,2% dự toán năm, tăng 12,7% so với cùng kỳ năm 2025.
Kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 2,3 tỷ USD, tăng 2,7% so với cùng kỳ; giải ngân vốn đầu tư công đạt hơn 9.322 tỷ đồng, xếp thứ 2 trong vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Tỉnh thu hút 178 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 167.185 tỷ đồng. Du lịch đón trên 10,5 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch đạt 22.910 tỷ đồng…
Những kết quả đó cho thấy các nguồn lực đang được khơi thông, tạo thêm động lực phát triển; đồng thời tiếp nối bài học về xây dựng chính quyền gần dân, trọng dân, vì dân từ Cách mạng tháng Tám.
Xây dựng chính quyền kiến tạo, vì dân
Sau hơn 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, những chuyển biến bước đầu được ghi nhận rõ hơn từ cơ sở, nhất là trong tác phong làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động.
Tại các trung tâm phục vụ hành chính công, quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ cho người dân, doanh nghiệp được tinh gọn, minh bạch. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin giúp rút ngắn thời gian xử lý, hạn chế sai sót, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Ông Lê Minh Lực - Bí thư Đảng ủy xã Bình Hiệp - cho biết: Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang tạo chuyển biến theo hướng tinh, gọn, hiệu quả.
Địa phương đã rà soát toàn bộ quy trình nội bộ, phân quyền rõ ràng, tránh trùng lặp, qua đó rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp.
Tại phường Pleiku, Chủ tịch UBND phường Đặng Toàn Thắng cho hay: Địa phương tập trung mục tiêu phục vụ người dân tốt hơn; cán bộ cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc, trách nhiệm của từng cán bộ, công chức, viên chức được xác định rõ hơn.
Tư duy “vì nhân dân phục vụ” được thể hiện trong từng cán bộ, đảng viên, góp phần giải quyết công việc nhanh hơn, hiệu quả hơn.
Từ yêu cầu xây dựng chính quyền gần dân, trọng dân, vì dân đến yêu cầu kiến tạo không gian phát triển mới là sự chuyển hóa cụ thể của tinh thần cách mạng trong điều kiện hiện nay.
Bộ máy tinh gọn phải đi cùng trách nhiệm rõ hơn; chuyển đổi số phải tạo thuận lợi thực chất hơn; nguồn lực được khơi thông phải được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Giai đoạn 2026-2030, Gia Lai phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP 10-10,5%/năm; đẩy mạnh chuyển đổi số, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tư nhân; hướng tới trở thành trung tâm công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ, du lịch, công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
Chặng đường phía trước đặt ra yêu cầu tiếp tục phát huy những bài học đã làm nên thắng lợi của Cách mạng tháng Tám: Đoàn kết để tạo sức mạnh, chủ động nắm bắt thời cơ, đổi mới tư duy và hành động quyết liệt.
Trong không gian phát triển mới, đó là cách để Gia Lai khơi thông nguồn lực, biến tiềm năng thành động lực và từng bước hiện thực hóa khát vọng phát triển.
