Nợ công phải thành công cụ phát triển

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Nợ công là gánh nặng hay là công cụ phát triển, đưa nền kinh tế tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng bền vững và thịnh vượng?

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công sắp được Quốc hội khóa XV xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 10 tới đây sẽ góp phần quan trọng trả lời câu hỏi này.

Nhìn lại lịch sử nợ công toàn cầu, dễ nhận thấy một mẫu số chung, các quốc gia rơi vào khủng hoảng thường mắc lỗi ở ít nhất 1 trong 3 điểm: thiếu minh bạch, quản trị rủi ro kém và vay nợ không gắn với tăng trưởng.

Hy Lạp năm 2009 là ví dụ điển hình. Khi thông tin về thâm hụt ngân sách và nợ công bị che giấu trong nhiều năm, đến lúc “vỡ lở”, niềm tin thị trường sụp đổ tức thì, lãi suất trái phiếu tăng vọt và quốc gia này phải viện đến gói cứu trợ hàng trăm tỷ EUR từ EU và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF). Khủng hoảng nợ công ở Argentina giai đoạn năm 2001-2002 hay gần đây hơn là Sri Lanka năm 2022 đều có điểm chung: vay quy mô lớn bằng ngoại tệ, trong khi không dự báo được rủi ro tỷ giá.

Khi đồng nội tệ mất giá, gánh nặng nợ ngoại tệ phình to, vượt quá khả năng trả nợ. Các quốc gia kể trên vay nợ chủ yếu để bù đắp thâm hụt chi thường xuyên.

Ngược lại, Nhật Bản, quốc gia có nợ công lên tới hơn 200% GDP, cao nhất trong số các nước phát triển, vẫn duy trì được xếp hạng tín nhiệm ổn định bởi phần lớn là nợ trong nước; được đầu tư cho hạ tầng, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công đã nỗ lực khắc phục các nhược điểm để tránh “vết xe đổ” nợ công. Quy định mới nêu rõ: tổng mức vay hàng năm không vượt trần nợ công do Quốc hội quyết định; hạn chế tối đa phát hành trái phiếu kỳ hạn dưới 5 năm. Đây là một thông điệp kiên quyết: không vay nóng, không dồn nợ ngắn hạn để “vá” các nhu cầu chi tiêu tức thì; giảm thiểu rủi ro phải dồn toa trả nợ trong một giai đoạn ngắn.

Cũng theo dự thảo, Bộ Tài chính phải công bố định kỳ thông tin nợ công theo quý và năm, thay vì chỉ báo cáo hàng năm như trước đây. Với việc công bố hàng quý, Chính phủ đã đưa ra cam kết mạnh mẽ về minh bạch; tạo điều kiện cho Quốc hội, cử tri, giới đầu tư và cả các tổ chức quốc tế có thông tin cập nhật.

Cùng với đó, nếu như trước đây, kế hoạch vay nợ thường mang tính ngắn hạn thì nay, quy định mới bắt buộc phải xây dựng chiến lược nợ công 5 năm và kế hoạch vay, trả nợ công 3 năm, kèm theo các kịch bản rủi ro về tỷ giá, lãi suất, tăng trưởng.

Một bất cập lớn trước đây là cơ chế quản lý phân tán. Theo đó, nhiều bộ, ngành, địa phương cùng tham gia vay và sử dụng vốn dẫn đến hậu quả là có nơi vay vượt khả năng trả, có nơi báo cáo chậm trễ, khiến tổng thể nợ công khó được kiểm soát chuẩn xác. Dự thảo nêu rõ, Bộ Tài chính là cơ quan đầu mối duy nhất quản lý thống nhất nợ công; tạo cơ sở vững chắc để đưa ra các chính sách vay nợ đồng bộ, phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ một cách nhịp nhàng.

Gắn nợ công với phát triển bền vững, bài học từ Nhật Bản cũng đã được thể hiện rõ trong dự thảo. Theo đó, vốn vay sẽ được ưu tiên cho các dự án hạ tầng trọng điểm, có khả năng hoàn vốn hoặc tạo động lực tăng trưởng...

Có thể thấy những quy định mới về nợ công không chỉ mang tính kỹ thuật mà đã thể hiện mục tiêu rất rành mạch là tạo dựng một “hợp đồng niềm tin” giữa Nhà nước và xã hội. Người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư sẽ tin tưởng hơn vào triển vọng kinh tế và sẵn sàng đóng góp tài lực, nhân lực nếu họ thấy rằng tiền thuế và vốn vay đang được quản lý minh bạch, có trách nhiệm và hướng đến phát triển bền vững.

Theo ANH THƯ (SGGPO)

Có thể bạn quan tâm

Thuế đất phi nông nghiệp, vì sao lơ là?

Thuế đất phi nông nghiệp, vì sao lơ là?

Một sắc thuế có từ lâu nhưng nhiều người không biết, không đóng. Đáng nói hơn là ngành thuế, vốn thường kiểm soát chặt chẽ các khoản thu, dường như cũng không sát sao... Nghịch lý liên quan đến thuế đất phi nông nghiệp khiến không ít người cảm thấy khó hiểu.

Vang mãi tiếng cồng chiêng

Vang mãi tiếng cồng chiêng

(GLO)- Từ ngày 30-10 đến 8-11, tại phường Pleiku, xã Biển Hồ và một số địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai diễn ra chuỗi sự kiện Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.

Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân

Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân

Vừa qua, UBND TP.HCM tổ chức lễ ra mắt ba mô hình chuyển đổi số mang tính tiên phong, sáng tạo và nhân văn, tập trung vào các lĩnh vực: kết nối giao thông công cộng; kết nối kho dữ liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính; hỗ trợ người dân đăng ký khai tử tại nhà.

Đừng để trẻ em đơn độc trên không gian mạng

Đừng để trẻ em đơn độc trên không gian mạng

(GLO)- Không gian mạng mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bắt nạt, dụ dỗ, lừa đảo và xâm hại trẻ em. Bảo vệ trẻ trên môi trường số không thể chỉ trông chờ vào kỹ năng tự phòng vệ, mà cần trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội.

Chặn áp lực tăng giá từ chi phí đầu vào

Chặn áp lực tăng giá từ chi phí đầu vào

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa yêu cầu các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương tính toán phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân, đồng thời rà soát cơ sở pháp lý, tác động và tính khả thi của việc giảm thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0%.

Gìn giữ giá trị thật

Gìn giữ giá trị thật

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 37/CT-TTg (ngày 20-10) về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm học thật, thi thật, đánh giá thật.

Góp xanh cho Trường Sa

Góp xanh cho Trường Sa

(GLO)- Tiếp tục đồng hành cùng chương trình “Xanh hóa Trường Sa”, ngành chức năng tỉnh Gia Lai vừa bàn giao hơn 11.000 cây dừa giống Tam Quan cho Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân.

Chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội

Chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội

Một phần quà có thể giúp gia đình vượt qua tháng khó, còn một chỗ học nghề, việc làm, thẻ bảo hiểm y tế hay mái nhà vững chãi sẽ giúp họ đứng vững lâu dài. Giảm nghèo bền vững vì thế là sự dịch chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội,...

Kích cầu du lịch

Kích cầu du lịch

(GLO)- HĐND tỉnh Gia Lai vừa thông qua 2 nghị quyết về hỗ trợ thu hút khách quốc tế qua các chuyến bay charter (thuê chuyến) và phát triển du lịch cộng đồng. Đây là những chính sách rất đáng chú ý trong nỗ lực đưa du lịch trở thành một động lực phát triển của tỉnh nhà.

Thu hút nhân tài, khơi thông nguồn lực phát triển

Thu hút nhân tài, nhân lên nguồn lực phát triển

(GLO)- 80 năm trước, trong thư “Tìm người tài, đức”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò đặc biệt của nhân tài đối với sự nghiệp kiến thiết đất nước. Tư tưởng đó tiếp tục được phát triển trong Kết luận số 105-KL/TW, đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ việc thu hút, trọng dụng nhân tài.

Khơi thông giá trị bản quyền

Khơi thông giá trị bản quyền

Tại hội nghị tổng kết việc thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan vừa tổ chức tại Hà Nội, Bộ VH-TT-DL nhận định, sau hơn 20 năm thực thi và qua nhiều lần sửa đổi, pháp luật về sở hữu trí tuệ đã tạo nền tảng quan trọng cho việc bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan.

Bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030. 

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị thế giới biến động phức tạp, khó lường, hơn 50 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài mà chúng ta thu hút được trong 9 tháng qua không chỉ lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay mà đó chính là một "phiếu tín nhiệm" của quốc tế dành cho VN.

null