Mùa hè mặt trời mọc về phía bắc của hướng đông. Cửa chính mở ra ban công nhà tôi nhìn ra sông, hướng chính đông, tôi lấy “chuẩn” là tòa nhà trước mặt nằm trên một trục đường thẳng để theo dõi hành trình của ông mặt trời.
Thật ra, mặt trời mọc ở hướng đông và lặn ở hướng tây là hai vị trí tương đối. Trên thực tế, mặt trời chỉ mọc hướng đông và lặn ở hướng tây vào hai ngày trong năm là ngày xuân phân (21 - 22.3) và thu phân (23 - 24.9), là thời điểm mặt trời di chuyển đúng vị trí quỹ đạo. Vào thời điểm khác, vị trí mặt trời mọc có sự chênh lệch đáng kể, phía bắc hoặc phía nam của hướng đông. Mỗi ngày, điểm mọc và điểm lặn thay đổi một chút nên chúng ta ít chú ý. Tôi cũng vậy. Cho đến một hôm, kéo tấm rèm mở cửa ra ban công thì thấy mặt trời mọc đã gần đến điểm cuối cùng phía bắc rồi!
Tôi thích khoảng thời gian mặt trời mọc chệch xéo như thế này vì gian bếp nhà tôi không bị nắng chiếu thẳng vào. Nắng xiên tạo bóng đổ một số đồ vật trông khá hay. Những bông hoa đủ màu pha chút nắng vàng nhẹ lung linh rất đáng yêu.
Tôi có “thâm niên” đi tìm mặt trời nhiều năm về trước ở Nha Trang. Buổi sáng tôi từ nhà đi bộ ra biển, ngồi lại trên một ghế đá tôi thường lấy Hòn Tre làm chuẩn. Tôi có một album chụp bằng điện thoại di động về sự di chuyển này. Mùa thu mặt trời mọc hướng (chính) đông. Rồi dần về phía nam cho đến ngày đông chí (21 - 22.12). Khi đến điểm xa nhất của phía nam thì đất trời dần chuyển xuân, sau đó mặt trời mọc ngược dần về phía bắc. Đến xuân phân (khoảng 21.3) mặt trời lại ngoi lên từ hướng chính đông. Biển êm, tiết trời đẹp dần bắt đầu mùa tắm biển, mùa của nắng vàng, cát trắng, biển xanh. Qua xuân phân, mỗi ngày trôi qua mặt trời mọc sẽ đi dần về phía bắc của hướng đông. Điểm xa nhất vào ngày hạ chí (21.6). Sau hạ chí, hành trình của mặt trời ngược lại.
Tất nhiên chỉ là “tính toán” một cách tương đối như một căn cứ về sự qua lại, hết bắc rồi nam của mặt trời làm nên bốn mùa tám tiết, xuân hạ thu đông rồi lại xuân. Trẻ con lớn lên nhìn về tương lai với nhiều háo hức, người già nhớ về quá khứ và ngẫm bài học của đời mình…
Mùa đông lạnh lẽo, mặt trời mọc mỗi ngày mang lại sự ấm áp, thế nhưng tôi lại thích mùa hè khi mặt trời mọc chếch về hướng tay trái. Luôn là bắt đầu từ một màu vàng nhẹ rồi ánh sáng trắng lóa dần là lúc tôi đứng lên bắt đầu công việc cho ngày mới. Có thể là một ngày rất nóng và cơn mưa chiều hè “không đã” càng khiến oi bức hơn. Hay có thể là một ngày nắng dịu nhẹ, gió từ đâu đưa về mơn man, hứa hẹn một cơn mưa chiều dai dẳng đến đêm...
Tôi thường hay suy nghĩ, không phải xuân mà hè mới là mùa con người đặt nhiều hy vọng. Người nông dân mong trời có mưa cho xanh màu lá, đồng ruộng bớt cằn. Người thành phố mong mưa về gội sạch, thổi bay khí trời nắng nóng. Trẻ con không bứt rứt vì da như bị “cắn” đến bần thần, khó chịu. Người già mong một cơn gió mát làm giãn nở nụ cười móm mém, ánh mắt bừng lên chút hy vọng về một đêm tiết trời dễ chịu không phải trằn trọc.
Mới thấy, đôi khi con người chỉ cần một luồng gió mát, một cơn mưa nhẹ đi qua trong đời đã là điều kỳ diệu rồi!
Theo BÌNH AN (TNO)
