Người lính già và ký ức không ngủ yên

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Ông Mai Quang Minh, cựu chiến binh 82 tuổi, kể lại những trận chiến oai hùng và ký ức chiến tranh không nguôi trong lòng ông.

Chiến tranh đã lùi xa nửa thế kỷ, nhưng trong ký ức của người thương binh Mai Quang Minh (nguyên Đại đội trưởng thuộc lực lượng vũ trang Điện Bàn) một thời bom đạn, hy sinh và quả cảm vẫn in sâu trong từng vết sẹo trên cơ thể. Nay ở tuổi 82, ông vẫn sống trọn với những ký ức của đời lính oanh liệt.

1nguoilinh.jpg
Tấm ảnh chụp trong chiến tranh của ông Minh với người đồng đội Nguyễn Quang Ảnh (cầm súng), trợ lý Quân báo Huyện đội Điện Bàn. Ảnh: Ông Minh cung cấp

Mưu trí giữa vòng vây

Ông Mai Quang Minh sinh năm 1943 tại làng Đức Ký (nay thuộc thôn Đông Đức, phường Điện Thọ, thị xã Điện Bàn, Quảng Nam). Trong kháng chiến chống Mỹ, ông là bộ đội địa phương, tham gia hàng trăm trận đánh lớn nhỏ, nhiều phen vào sinh ra tử.

Một trong những trận đáng nhớ với ông diễn ra vào mùa khô năm 1965. Ông được giao dẫn đường cho một cán bộ chỉ huy (người mang bí danh Nam) từ căn cứ Gò Nổi (Điện Quang) vượt sông Thu Bồn sang Điện Thọ. Không may, cả hai lọt vào vòng vây tiểu đoàn địch, giữa cánh đồng mía bị phóng hỏa.

Trước tình thế ngặt nghèo, ông Minh nhanh trí bóc bỏ toàn bộ lá mía khô quanh khu vực nhỏ, giấu mình vào giữa để tránh lửa bén vào. Kỳ diệu thay, địch không phát hiện. Chờ lửa tàn, cả hai thoát khỏi vòng vây, trở về căn cứ an toàn.

“Không có cậu, thì anh coi như đã chết chắc”, người thủ trưởng nghẹn ngào nói với ông. Sau này, chính vị cán bộ ấy đã nhiều lần ký tặng ông danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ”, “Dũng sĩ quyết thắng”.

2nguoilinh.jpg
Ông Minh và bộ sưu tập hàng chục giấy xác nhận “Dũng sĩ diệt Mỹ”, “Dũng sĩ quyết thắng”. Ảnh: N.BÌNH

Tên tuổi của ông Minh cũng gắn liền với trận đánh nổi tiếng vào đồn Ngũ Giáp ở xã Điện Thắng giữa tháng 7/1966. Đây là trận đánh táo bạo với lực lượng chủ lực chỉ gồm 18 cán bộ, chiến sĩ, du kích và đảng viên, cải trang thành dân thường chở ba xe bò “bón phân”.

Trong mỗi xe, 3 bộ đội ẩn mình dưới lớp phân chuồng bốc mùi để địch không kiểm tra. Khi xe đến sát đồn, đồng loạt bộ đội bật dậy, ném lựu đạn và xả súng tấn công. Kết quả, ta tiêu diệt và bắt sống 30 tên địch, giành thắng lợi vang dội.

Ông Minh là một trong những người trực tiếp tham chiến. Dù chiến thắng, ông và đồng đội không khỏi xót xa khi hai cán bộ xã là Trần Kỳ (xã đội trưởng) và Nguyễn Thị Tranh (xã đội phó) anh dũng hy sinh ngay tại trận địa.

Trải qua hàng trăm trận đánh, ông Minh nhiều lần bị thương nặng, song chưa từng nản chí. Có thời gian ra Bắc an dưỡng, nhưng hễ vết thương vừa lành, ông lại xin trở lại chiến trường.

Suốt 15 năm binh nghiệp, ông nhận 11 danh hiệu dũng sĩ, 7 huân chương chiến công, kháng chiến và 5 huân chương giải phóng. Với đồng đội, ông là người gan góc, mưu lược; với địch, là cái tên luôn nằm trong “sổ đen” cần loại trừ.

Di chứng chiến tranh và khát vọng hòa bình

Rời quân ngũ năm 1981, ông Minh đưa gia đình lên vùng núi Trà My (nay là thị trấn Trà My, huyện Bắc Trà My) làm kinh tế mới.

Thoát khỏi khói lửa chiến tranh, ông đối mặt với những di chứng nặng nề. Là thương binh hạng 2 và nạn nhân chất độc da cam, ông mang trong mình hai mảnh đạn (một nằm ở vùng thần kinh hông, một găm trước đốt sống số 8) gây đau nhức dữ dội mỗi khi trái gió, trở trời.

3nguoilinh.jpg
Một trong số hàng chục chứng nhận "Dũng sĩ diệt Mỹ" của ông Minh do thủ trưởng (bí danh tên Nam) ký xác nhận năm 1967. Ảnh: N.Bình

Có lần, một mảnh đạn trong vết thương mũi bất ngờ trồi ra, rơi xuống miệng, khiến cả nhà hốt hoảng. Hiện ông còn bị tiểu đường nặng, một mắt hỏng hoàn toàn, mắt còn lại suy giảm hơn 50% thị lực. Vết thương cũ chi chít khắp người, nhiều đêm hành hạ ông trong những cơn đau quằn quại.

Thế nhưng, điều khiến ông trăn trở không phải là những cơn đau, mà là những mất mát trong chiến tranh. Hồi tưởng một thời trận mạc, ông chỉ mong đất nước mãi hòa bình.

“Tôi từng chứng kiến quá nhiều sinh mạng hy sinh. Không có gì đau đớn bằng chiến tranh. Mọi bất đồng nên giải quyết bằng đối thoại. Đừng để người dân vô tội phải gánh chịu” - ông nói, mắt rưng rưng.

4nguoilinh.jpg
Ông Phạm Ngọc Xê (phải) lên Trà My thăm, chụp ảnh lưu niệm với ông Minh hồi năm 2023. Ảnh: N.Bình

Ông Phạm Ngọc Xê - nguyên chiến sĩ Đại đội 1 (Huyện đội Điện Bàn) cho biết: “Anh Minh là người gan lỳ, không sợ hiểm nguy, rất quyết đoán trong chiến đấu. Đồng đội bị hại, anh thường có cách đáp trả buộc địch thiệt hại gấp nhiều lần”.

Người dân Trà My nay quen với hình ảnh người cựu binh có vóc dáng gầy gò nhưng tinh thần vững chãi, miệng thường nở nụ cười hiền hậu. Trong căn nhà đơn sơ ở tổ Đồng Trường, ông cất giữ cẩn thận nhiều tấm giấy chứng nhận, huân chương như một phần ký ức thiêng liêng. Đó không chỉ là minh chứng cho một đời chiến đấu oanh liệt, mà còn là ký ức hào hùng của cả một thế hệ “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”.

Theo NGUYỄN BÌNH (QNO)

Có thể bạn quan tâm

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

null