Thu nhập không cao nên nghề nặn tượng Táo quân ở làng Địa Linh (TP.Huế) dần mai một. Nhưng vẫn còn đó số ít người đang giữ nghề, truyền nghề, cho ra hàng vạn tượng Táo quân phục vụ nhu cầu của người dân dịp Tết Nguyên đán.
Sôi động những ngày cận tết
Những ngày giữa đầu tháng chạp, đi từ đầu đường Địa Linh (P.Hương Vinh, Q.Phú Xuân, TP.Huế) đã nghe tiếng gõ lọc cọc từ những chiếc khuôn đúc tượng, mùi cay nồng từ khói lò nung. Những lò nung này đang hối hả vào "vụ" đúc tượng Táo quân để kịp phục vụ thị trường Tết Nguyên đán.
Ở làng Địa Linh, đàn ông trẻ khỏe được giao nhiệm vụ nhào đất, vào khuôn. ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Ông Võ Văn Đức (65 tuổi), anh cả trong gia đình có 4 anh em làm tượng Táo quân, đang tất bật giao việc cho từng thành viên trong những ngày này. Đàn ông có sức khỏe sẽ đảm nhiệm việc nhào nặn Đất sét, phụ nữ khéo tay thì vẽ tượng, còn trẻ con "đảm nhận" khâu đóng gói. Đây là một trong số ít gia đình còn duy trì nghề truyền thống của tổ tiên để lại ở làng Địa Linh.
Anh Võ Văn Hải (42 tuổi, con trai cả của ông Đức) kể, từ tháng 3 - 4 âm lịch, cả gia đình anh đã phải chuẩn bị đất nguyên liệu để làm tượng. Đất dùng để nặn tượng phải là đất sét vàng, được lấy từ đồng ruộng. Đất sét đào xong, đem về dự trữ đến tháng 6 âm lịch mới đưa ra phơi nắng. Đến tháng 11 âm lịch, khi trời mưa, họ gác lại công việc chính, bắt tay vào làm tượng Táo quân.
"Nghề này không khó nhưng đòi hỏi kỳ công. Để tạo ra một tượng táo quân phải trải qua rất nhiều công đoạn tỉ mỉ. Trong đó, kỳ công nhất phải kể đến việc nhào nặn đất sét, việc này cần những người đàn ông có sức khỏe", anh Hải nói.
Đất dùng để nặn tượng phải là đất sét vàng, được lấy từ đồng ruộng. ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Trong nhà ông Đức, công đoạn khó này được giao cho anh Võ Văn Cường (35 tuổi, con trai út) phụ trách. Phía sau gian nhà ba gian đã cũ, anh Cường tất bật nhào những tảng đất nhuyễn dẻo như nhồi bột làm bánh, tiếp đến là đưa đất vào khuôn và nện chặt.
"Chiếc khuôn được đúc tượng phải làm từ gỗ lim thì mới có độ bền lâu, chịu được những cú đập mạnh. Việc này phải làm thật dứt khoát để tượng cứng, đều, không bị vỡ. Nói nhào đất sét để làm tượng thì nghe dễ vậy, chứ để cho ra một bức tượng thành phẩm còn qua nhiều công đoạn nữa", anh Cường chia sẻ.
Đất sét được bỏ vào khuôn gỗ, nện chặt để làm tượng Táo quân. ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Thu nhập thấp nhưng là niềm tự hào
Cạnh nhà ông Đức, chiếc lò nung tượng Táo quân của ông Võ Văn Nam (60 tuổi, em trai út ông Đức) khói bay nghi ngút. Ông Nam đang hối hả ra lò những bức tượng táo quân cuối cùng, kịp cho thương lái đến lấy.
Lò nung của nhà ông Đức đỏ lửa, hối hả nung tượng Táo quân. ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Theo người thợ lành nghề này, để tượng không bị nứt nẻ, thay vì dùng củi, người làng Địa Linh sẽ dùng vỏ trấu. Tro của lò nung sẽ được cất giữ để phục vụ việc đúc tượng. Vào mùa, người làm nghề nặn tượng phải dậy từ 3 giờ sáng để canh lò. Lửa nung phải cháy đều, không quá to cũng không được nhỏ, có vậy tượng mới không bị cong vênh, cháy sém.
Tượng ông Táo sau khi rời khỏi lò nung được vợ ông Nam làm sạch lớp tro bám bên ngoài rồi đưa đi nhúng màu đỏ, cam… Cuối cùng là công đoạn trang trí tượng, đây cũng là khâu quan trọng nhất bởi đòi hỏi sự tỉ mỉ, thường con gái ông Nam đảm nhiệm.
Những bức tượng Táo quân được nung bằng trấu. ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Kỳ công là vậy, nhưng mỗi bức tượng thành phẩm chỉ bán ra thị trường với giá 2.000 – 3.000 đồng. Bình quân mỗi ngày, một người làng Địa Linh làm tượng cật lực cũng chỉ kiếm được khoảng 200.000 đồng. Vì thu nhập ít ỏi nên theo thời gian nhiều gia đình không còn giữ nghề mà cha ông để lại. Nhưng với ông Nam, việc lưu giữ nghề truyền thống không chỉ vì miếng cơm manh áo mà còn là niềm tự hào lớn và sứ mệnh của thế hệ hậu bối.
"Những bức tượng từ làng Địa Linh được chở đi khắp nơi phục vụ dịp cúng đưa ông Táo về trời 23 tháng chạp. Không riêng người Huế và các tỉnh, thành khu vực miền Trung cũng thờ tượng ông Táo từ làng Địa Linh. Năm nay nhà tôi đã bán hơn 50.000 cái rồi, đó là điều mà chúng tôi tự hào nhất. Ở cái tuổi gần đất xa trời, tôi an lòng khi lớp trẻ cũng đang miệt mài làm tượng và thành thạo nghề".
Ông Võ Văn Nam (60 tuổi, người đã làm tượng Táo quân tại làng Địa Linh). ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Những bức tượng Táo quân nung xong sẽ được sơn màu. ẢNH: LÊ HOÀI NHÂNSau đó người thợ sẽ vẽ hình Táo quân lên. ẢNH: LÊ HOÀI NHÂNMột bức tượng thành phẩm được bán ra thị trường với giá từ 2.500 đồng - 3.000 đồng. ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Ông Nam và những người làng Địa Linh khác không biết nghề nặn tượng táo quân ra đời từ khi nào. Họ chỉ biết rằng, qua bao thăng trầm của lịch sử và thời gian, tượng táo quân sẽ luôn hiện diện trong gia đình của người Việt...
Trong lòng núi Chư Păh (xã Ia Ly, Gia Lai), chiếc thùng đạn bằng sắt nằm im lìm suốt hơn nửa thế kỷ dưới lớp đất phủ dày. Không ai biết bên trong nó đang cất giữ nguyên vẹn ký ức tuổi trẻ của một người lính từng chiến đấu ở Tây Nguyên.
Giữa cái nắng gắt của mùa khô Tây Nguyên, con đường dẫn vào làng Doch 1 (xã Ia Ly, Gia Lai) mờ trong bụi bazan. Dưới chân dãy Chư Păh, A Hải ngồi trước hiên nhà nhỏ kể về một hang đá sâu trong núi.
(GLO)- Mỗi khi mùa mưa đến, người dân buôn Jứ (xã Ia Tul, tỉnh Gia Lai) lại thấp thỏm nhìn con nước sông Ba dâng lên nhanh. Với họ, lũ là nỗi ám ảnh kéo dài qua nhiều thế hệ. Và rồi, sau những trận ngập lịch sử, hàng trăm hộ dân buôn Jứ đang sáng lên hy vọng về một cuộc sống bình yên, tốt đẹp hơn.
Người dân buôn cổ M’Liêng vẫn còn gìn giữ nghề thủ công truyền thống cùng nhiều hiện vật cổ. Khi buôn có lễ hội, âm thanh cồng chiêng vang lên như một niềm tự hào của người dân nơi đây. Buôn cổ này may mắn sở hữu một khu rừng thiêng.
Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).
Tự tìm thấy hài cốt, lặng lẽ hương khói và tự nguyện hiến đất làm đền thờ, suốt hơn nửa thế kỷ qua, một người đàn ông tại Quảng Trị luôn 'chăm sóc' 93 liệt sĩ đã hy sinh trong khu vườn của gia đình mình.
Tháng 5, khi những cơn mưa đầu mùa rơi xuống tắm mát dải đất An Giang, cũng là lúc núi Cấm khoác lên mình màu áo mới rực rỡ của những chùm dâu chín mọng.
Thay vì thực hiện quy trình kiểm soát nghiêm ngặt, cán bộ thú y tại một lò mổ lợn ở phường Chương Mỹ (Hà Nội) thản nhiên bỏ chốt, nhờ người nhà chủ lò mổ hoặc thương lái tự ý đóng dấu kiểm soát giết mổ.
(GLO)- Dọc dải biên giới phía Tây của tỉnh, làng Triêl (xã Ia Pnôn) và làng Kloong (xã Ia O) là hai cộng đồng đặc biệt khi phần lớn cư dân mang gốc gác Campuchia. Thoạt nhìn, diện mạo hai ngôi làng không khác nhiều so với các làng Jrai lân cận.
(GLO)- Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, với những người từng đi qua chiến tranh, cũng như trong nhận thức của thế hệ hôm nay, mốc son lịch sử 30-4-1975 là động lực cho sự tiếp nối, dấn thân, đi tới, dựng xây quê hương giàu đẹp.
(GLO)- Chiến tranh dẫu khốc liệt song từ sự đồng hành của những người cùng chung lý tưởng cách mạng, tình yêu đã đơm hoa kết trái, trở thành điểm tựa để người lính vững vàng giữa bom đạn, vun đắp nên hạnh phúc bền chặt sau ngày đất nước thống nhất.
(GLO)- Nhắc đến ông Ngô Văn Hòa - Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) Guitar Thầy và Trò (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai), mọi người nghĩ ngay đến hình ảnh một người thầy lặng thầm gom góp yêu thương, lan tỏa điều tử tế và sẻ chia với những mảnh đời khốn khó.
(GLO)- Từ vùng căn cứ cách mạng ghi dấu nhiều chiến công trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Cát Tiến hôm nay đang khoác lên mình diện mạo mới với hạ tầng đồng bộ, kinh tế khởi sắc và nhịp sống ngày càng sôi động.
(GLO)- Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hội Sơn là vùng căn cứ cách mạng hứng chịu nhiều bom đạn của kẻ thù. Hôm nay, mảnh đất này đang vươn mình mạnh mẽ với diện mạo nông thôn khang trang, trù phú.
Dài hơn 130 km, sông Trà Khúc (còn gọi là sông Trà) bắt nguồn từ vùng cao nguyên Đăk Tơ Rôn, hợp lưu từ nhiều nhánh sông lớn nhỏ trước khi xuôi về Quảng Ngãi rồi đổ ra biển qua cửa Đại.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trong tâm trí những cựu tù Côn Đảo (nay thuộc Đặc khu Côn Đảo, Thành phố Hồ Chí Minh) ký ức về những năm tháng đói khổ, đớn đau vì bị giam cầm, tra tấn nơi “địa ngục trần gian” vẫn còn nguyên vẹn.
(GLO)- Giữa đại ngàn An Toàn (tỉnh Gia Lai), những cây chè tiến vua cổ thụ vẫn lặng lẽ xanh qua bao mùa mưa nắng, trở thành “báu vật” của núi rừng và niềm tự hào của người dân địa phương.
Việc đưa công nghệ giám định ADN vào công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính các liệt sĩ chưa rõ tên đã tạo ra một bước ngoặt quan trọng trong hành trình tri ân, được xem là chìa khóa vàng giúp tháo gỡ những nút thắt tồn đọng suốt nhiều năm...
(GLO)- Rời TP Hồ Chí Minh về công tác tại Trường THCS Ân Mỹ (xã Ân Hảo), cô Nguyễn Thị Thúy mang theo nhiều trăn trở về cách giúp học sinh vùng nông thôn tự tin hơn trong học môn Tiếng Anh. Từ đó, cô từng bước tạo dấu ấn bằng phương pháp giảng dạy linh hoạt, phù hợp với học sinh.
(GLO)- Ít ai biết, sau dáng vẻ điềm đạm, ít nói của người đàn ông đã bước qua tuổi lục tuần - Kpă Dõ, Trưởng ban Công tác Mặt trận làng Lê Ngol (xã Bờ Ngoong) - là một quá khứ nhiều day dứt. Hai mươi lăm năm trước, vì nhẹ dạ và thiếu hiểu biết, ông bị lôi kéo vào con đường lầm lỡ.
Sáng 2.4 vừa qua, tại di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị (tỉnh Quảng Trị), Ban Chỉ đạo quốc gia tổ chức lễ phát động "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".
(GLO)- Khi mùa khô phủ nắng lên những cánh rừng phía Tây Gia Lai, người Jrai bước vào mùa săn kiến vàng. Hành trình tìm kiếm những tổ kiến tuy nhọc nhằn nhưng cũng thú vị, thể hiện sự gắn bó giữa đồng bào dân tộc thiểu số với thiên nhiên từ xưa đến nay.
Giữa những dãy núi đá vôi ở xã Tuyên Phú (Quảng Trị), nhiều chiếc cầu treo nhỏ bé đang lặng lẽ nối liền các “mảnh rừng bị chia cắt”, mở lối an toàn cho đàn voọc gáy trắng qua lại hằng ngày.
