Giống như các loại hàng hóa khác, sách cũng phải chạy theo thị hiếu số đông người đọc. Thế nên, những cuốn sách phục vụ cho việc nghiên cứu hoặc nâng cao kiến thức lịch sử, văn hóa hiếm khi được tái bản. Nếu có thì số lượng cũng rất ít bởi không nhiều người mua. Lợi dụng điều này, những đối tượng gian trá đã giở chiêu trò lừa đảo. Chính tôi cũng 2 lần bị mất tiền oan để rước về sách rởm.
Lần thứ nhất là việc đặt mua cuốn “Để tìm hiểu 8 bộ tiểu thuyết cổ Trung Quốc” của Giáo sư Lương Duy Thứ. Vốn ham thích văn học cổ điển Trung Quốc, đinh ninh đây là cuốn sách có những nghiên cứu và khám phá mới về các tác phẩm này, tôi đặt mua 1 cuốn. Khi shipper giao hàng, tôi cũng chỉ mở xem bìa rồi trả tiền. Đến khi lật sách ra xem thì hóa ra nó được photocopy lại cuốn sách cùng tên của Nhà xuất bản Khoa học xã hội liên kết với Nhà xuất bản Mũi Cà Mau từ năm 1990.
Đã vậy, để qua mặt người mua, nó được đẩy độ dày lên bằng cách giãn rộng khoảng cách hàng, phóng cỡ chữ lên 16, trông chẳng khác gì cuốn sách dành cho người khiếm thị. Tuy bị mua phải sách rởm nhưng tôi tự nhủ: Dẫu sao thì nội dung cũng còn dùng được.
Lần thứ hai thì mới “điếng người” bởi không chỉ mua phải sách photocopy mà nội dung còn hoàn toàn không cần đến. Sách tôi đặt mua là “Tổng tập san nghiên cứu Văn-Sử-Địa”. Theo quảng cáo trên mạng thì tổng tập gồm 5 cuốn; tập hợp bài vở nghiên cứu của 40 số tập san Văn-Sử-Địa.
Cần nói thêm rằng, Tập san Văn-Sử-Địa trước đây là một tập san nghiên cứu rất có uy tín, gắn bó với tên tuổi của các nhà khoa học lừng danh như: Văn Tân, Trần Huy Liệu, Hoàng Xuân Hãn, Đào Duy Anh... Đã vậy, sách được đóng bìa cứng, giá chỉ có 599 ngàn đồng và được miễn phí giao hàng.
Vậy nên, tôi lại tin tưởng cho đến lúc mở sách xem thì: Tập 1 được photocopy nguyên cuốn “Thi nhân Việt Nam” của Hoài Thanh-Hoài Chân. Tập 2 photocopy nguyên tuyển tập “Những vấn đề ngữ văn” của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP. Hồ Chí Minh. Tập 3 là toàn bộ giáo trình Văn học dân gian của Khoa Ngữ văn, Đại học Sư phạm Hà Nội. Tập 4 là công trình “Toàn cảnh thơ Việt Nam 1945-1975” của Phó Giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Bá Thành. Tập 5 cũng là toàn bộ nghiên cứu về truyền thuyết dân gian nhưng không có tên công trình và cũng không rõ ai là tác giả. Tất cả đều được photocopy bằng một cỡ chữ nhỏ lít nhít, mắt kém hẳn phải dùng kính lúp.
Bấy giờ, tôi mới ngộ ra một điều rằng, nếu là sách thật như quảng cáo thì không thể có cái giá 599 ngàn đồng được. Cũng như vậy, ví dụ với bộ sách “Phủ biên tạp lục” của Lê Quý Đôn gồm 5 cuốn, đóng bìa cứng, hình thức rất đẹp; nếu là sách thật thì không thể có giá 599 ngàn đồng và miễn phí giao hàng.
Thủ đoạn của các đối tượng bán sách giả là lấy sách thật, giá thật đưa lên mạng quảng cáo; sau đó đưa ra chiêu trò khuyến mại, giảm giá. Đơn cử như bộ sách “Tây Sơn thực lục” giá gốc 1.169.100 đồng nhưng các đối tượng dùng chiêu trò giảm giá “duy nhất hôm nay” chỉ còn 299 ngàn đồng cộng với miễn phí giao hàng. Với mức giảm giá như vậy thì người mua nên nghĩ đến rằng chỉ có sách photocopy mà thôi.
Cảnh giác với việc mua sách qua mạng không chỉ tránh mất tiền oan bởi sách rởm mà còn loại trừ việc vô tình tiếp tay cho các đối tượng làm ăn phi pháp, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ của tác giả và nhà xuất bản.
