Mạch ngầm sông Ba - Kỳ cuối: Chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống Pháp ở An Khê

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Tháng 10-1945, dưới sự hướng dẫn, chỉ đạo trực tiếp của Xứ ủy Trung Kỳ, Chi bộ Đảng Cộng sản Đông Dương ở tỉnh Gia Lai được thành lập, gồm 9 đảng viên, do đồng chí Nguyễn Đường làm Bí thư. Sự kiện này đã đánh dấu mốc quan trọng trong bước phát triển của phong trào cách mạng ở địa phương. Chi bộ cũng là Ban vận động thành lập Đảng bộ tỉnh Gia Lai sau này.

An Khê là nơi phong trào cách mạng diễn ra khá sôi nổi với nhiều quần chúng yêu nước được tôi luyện qua các cuộc đấu tranh trước Cách mạng Tháng Tám nên Ban vận động thành lập Đảng của tỉnh đã cử đồng chí của mình về tìm hiểu giúp đỡ một số đối tượng tích cực, xuất sắc trong phong trào để kết nạp vào Đảng và tiến tới thành lập chi bộ Đảng ở đây. Đồng chí Đỗ Trạc và đồng chí Hồ Thượng Hiền được các đồng chí trong Ban vận động xem xét kết nạp vào Đảng đầu tiên. Do lúc này Đảng ta đang còn hoạt động bí mật nên lễ kết nạp Đảng được tổ chức riêng lẻ từng người.

Lãnh đạo thị xã An Khê và các ban, ngành trong ngày khởi công xây dựng Nhà lưu niệm Anh hùng Đỗ Trạc. Ảnh: L.Đ.N

Lãnh đạo thị xã An Khê và các ban, ngành trong ngày khởi công xây dựng Nhà lưu niệm Anh hùng Đỗ Trạc. Ảnh: L.Đ.N

Lễ kết nạp đồng chí Đỗ Trạc được tổ chức vào lúc 22 giờ ngày 29-10-1945 tại lầu 1, trụ sở Việt Minh huyện An Khê. Buổi lễ được tổ chức nghiêm trang, có cờ Đảng, ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 2 bên thắp 2 cây nến đỏ, có lọ cắm hoa rừng, giữa bàn để cái khay gỗ đặt Điều lệ Đảng. Sau phần phát biểu nêu lý do và mục đích buổi lễ của đại diện Ban vận động thành lập Đảng bộ tỉnh, đồng chí Đỗ Trạc đứng lên đọc đơn xin vào Đảng. Trong đơn, đồng chí nêu rõ: “Tôi nhận thấy mục tiêu lý tưởng của Đảng Cộng sản Đông Dương là phục vụ Nhân dân và Tổ quốc Việt Nam, qua nghiên cứu Điều lệ Đảng, tôi tự nguyện xin đứng vào hàng ngũ của Đảng để phấn đấu làm tròn nhiệm vụ của người đảng viên. Tôi xin thề suốt đời trung thành, phấn đấu vì mục tiêu lý tưởng của Đảng, vì Tổ quốc và Nhân dân…”. Đại diện Ban vận động ghi nhận lời tuyên thệ dưới cờ Đảng của đồng chí Đỗ Trạc và nhắc nhở đảng viên mới phải luôn cố gắng học tập, trau dồi đạo đức cách mạng, vận dụng đường lối của Đảng vào tình hình cụ thể của địa phương để lãnh đạo quần chúng nhân dân chống kẻ thù xâm lược và kiến thiết, phát triển kinh tế-xã hội ở địa phương. Theo Điều lệ Đảng và hoàn cảnh cụ thể bấy giờ, đồng chí Đỗ Trạc không qua thời gian dự bị và được công nhận là đảng viên chính thức ngay sau khi kết nạp.

Người thứ 2 được kết nạp vào Đảng là đồng chí Hồ Thượng Hiền (Chủ nhiệm Việt Minh huyện) cũng với thủ tục trong bí mật như vậy. Người thứ ba là đồng chí Ngô Thành-nguyên nhân viên đạc điền tỉnh Kon Tum đã đến An Khê làm trong sở thuốc lá MIC. Như vậy, ngay từ buổi đầu ở An Khê đã có 3 đảng viên Đảng Cộng sản để có thể hình thành một chi bộ. Các đồng chí trong Ban vận động tỉnh đã căn dặn từng đồng chí đảng viên mới là Đảng ta đang trở lại trong thời kỳ hoạt động bí mật nên không để lộ danh tính của mình và các đồng chí cùng hoạt động. Các đảng viên chỉ với danh nghĩa là người của Mặt trận Việt Minh để vận động quần chúng đấu tranh với địch.

Ngày 25-11-1945, ngày đánh dấu mốc son của An Khê, một địa phương phía Đông, cửa ngõ từ đồng bằng lên Tây Nguyên, được thành lập Chi bộ Đảng. Bấy giờ, đồng chí Phan Thêm với danh nghĩa là Đặc phái viên Xứ ủy Trung Kỳ và các đồng chí trong Ban vận động thành lập Đảng bộ của tỉnh đã đến An Khê và triệu tập các đảng viên nơi đây để công bố quyết định thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản An Khê, đồng thời chỉ định đồng chí Đỗ Trạc làm Bí thư Chi bộ. Như vậy, đến thời điểm này, ngoài Chi bộ đầu tiên ở Pleiku và Chi bộ An Khê, Ban vận động còn thành lập các chi bộ ở Bàu Cạn, Biển Hồ và 1 chi bộ trong quân đội là Chi bộ Chi đội Tây Sơn với tổng số đảng viên toàn tỉnh là 24 người. Ngày 10-12-1945, Đảng bộ Đảng Cộng sản Đông Dương tỉnh Gia Lai chính thức được thành lập lấy tên: Đảng bộ Tây Sơn. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh lâm thời gồm 5 đồng chí, do đồng chí Phan Thêm-Phái viên Xứ ủy Trung Kỳ làm Bí thư và các Ủy viên: Nguyễn Đường, Nguyễn Xuân, Trần Ren, Phạm Thuần.

Chi bộ Đảng Cộng sản An Khê lúc này có nhiệm vụ lãnh đạo Nhân dân xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng, chuẩn bị lực lượng và các điều kiện để kháng chiến chống thực dân Pháp. Chi bộ đã dựa vào những vấn đề cấp bách mà Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu trong phiên họp đầu tiên (ngày 3-9-1945) để đề ra phương hướng công tác, đó là: chống đói, xóa nạn mù chữ, tổng tuyển cử, xây dựng đời sống mới, tự do tín ngưỡng và đoàn kết lương giáo. Chú trọng vào 3 thứ giặc: chống giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm. Trước mắt là củng cố chính quyền cách mạng, chuyển đổi UBND cách mạng lâm thời ở huyện, xã thành ủy ban hành chính các cấp. Ủy ban Hành chính huyện An Khê bấy giờ gồm 5 thành viên: đồng chí Ngô Thành làm Chủ tịch; đồng chí Y Niêm, Bùi Thế Viện làm Phó Chủ tịch; đồng chí Đỗ Trạc và Siu Pứt làm Ủy viên Thư ký.

Có thể bạn quan tâm

Nửa đời tìm cha, một đời lưu giữ ký ức

Nửa đời tìm cha, một đời lưu giữ ký ức

(GLO)- Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, cựu chiến binh Trần Duy Đức vẫn lặng lẽ đi tìm những mảnh ghép của quá khứ. Từ hành trình tìm lại hình bóng người cha liệt sĩ, ông dành cả cuộc đời sưu tầm, ghi chép và lưu giữ lịch sử quê hương cùng những câu chuyện về những con người đã làm nên lịch sử.

Cạm bẫy ma tuý mới "pod chill" - Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Cạm bẫy ma tuý mới "pod chill" - Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Cầm trên tay chiếc “pod chill” nhỏ gọn, tỏa ra mùi hương trái cây ngọt ngào, nhiều bạn trẻ hồn nhiên nghĩ rằng mình chỉ đang dùng một sản phẩm giải trí thời thượng. Nhưng đằng sau làn khói thơm ấy lại là Etomidate - một hoạt chất gây mê y học bị giới tội phạm “biến tướng” thành ma túy nguy hiểm.

Những dấu vết bí ẩn ven sông Ba

Những dấu vết bí ẩn ven sông Ba

(GLO)- Men theo bờ sông Ba đoạn chảy qua buôn Tơnia (xã Ia Rsai, tỉnh Gia Lai), khi nắng cuối ngày hắt những tia vàng lấp lánh trên mặt nước, chúng tôi bắt gặp những vật thể lạ nhô lên khỏi lớp đất sét. 

Miếu thờ liệt sĩ bên suối Hội Phú

Miếu thờ liệt sĩ bên suối Hội Phú

(GLO)- Không biết tên tuổi, quê quán những người lính hy sinh trong trận đánh Tết Mậu Thân 1968 tại Pleiku, người dân bên suối Hội Phú (phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) vẫn âm thầm thắp những nén nhang rồi lập miếu thờ ngay nơi các anh từng nằm xuống. 

Vị Xuyên - Bạn tôi vẫn còn đó

Vị Xuyên - Bạn tôi vẫn còn đó

(GLO)- Vùng biên giới Vị Xuyên, tỉnh Tuyên Quang (Hà Giang cũ) hôm nay đã đổi thay, nhưng những người đồng đội của tôi vẫn còn đó, nằm ngay ngắn trong đội hình “hàng thẳng hàng, lối thẳng lối, quân dung tươi tỉnh” tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên.

Chị Djen giới thiệu những chùm răng rẽl vừa thu hái

Theo mùa răng rẽl

(GLO)- Mưa như trút nước xuống những cánh rừng ở xã Ðăk Sơmei sau nhiều tháng nắng khô khốc. Những cung đường rừng trơn như đổ mỡ, loang lổ vệt bánh xe máy trượt ngang. Thỉnh thoảng, giữa nền đường đỏ quạch sót lại vài chùm răng rẽl xanh mướt rơi vãi, dấu vết của những chuyến trở về từ rừng.

Ký ức không phai của nữ Anh hùng Kpă Ó

Ký ức không phai của nữ Anh hùng Kpă Ó

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ nhưng trong ngôi nhà nhỏ ở làng Bạc 1 (xã Chư Prông, tỉnh Gia Lai), ký ức về một thời hoa lửa vẫn vẹn nguyên qua từng câu chuyện của bà Kpă Ó - nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân duy nhất ở khu vực phía Tây tỉnh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Chiếc a chói giữa rừng Trường Sơn

Chiếc a chói giữa rừng Trường Sơn

Dưới mái hiên nhà sàn ở xã La Lay (Quảng Trị), tiếng dao chẻ tre vang lên đều đặn giữa buổi sớm. Nghệ nhân Hồ Văn Thành ngồi bên bó mây vừa lấy từ rừng về. Ông tỉ mẩn đường dao chuốt từng sợi nan tre. Ở miền tây Quảng Trị, hình ảnh ấy không hiếm gặp...

Nghị lực phi thường của người thương binh hạng nặng Lê Thái Hà

Nghị lực phi thường của người thương binh hạng nặng Lê Thái Hà

(GLO)- Khi bị thương nặng tại chiến trường Campuchia, ông Lê Thái Hà (trú phường Bình Định, tỉnh Gia Lai) không nghĩ mình sẽ sống sót. Phục viên với sức khỏe suy giảm đến 91%, ông cũng từng không dám mơ đến những điều xa xôi về tương lai. Vậy mà người cựu chiến binh ấy đã can trường vượt qua tất cả.

4 ngày làm vợ, 54 năm đợi chờ

4 ngày làm vợ, 54 năm đợi chờ

Sau 54 năm kể từ ngày liệt sĩ Nguyễn Văn Đinh ngã xuống trên chiến trường Quảng Trị, bà Nguyễn Thị Ngọ (Nghệ An) mới được đứng trên mảnh đất ông hy sinh. Hành trình ấy khép lại nỗi khắc khoải của một người vợ, nhưng mở ra câu chuyện lay động về tình yêu, sự thủy chung không phai theo năm tháng.

'Bí kíp' nón ngựa nghĩa quân Tây Sơn

'Bí kíp' nón ngựa nghĩa quân Tây Sơn

Nghệ nhân ưu tú Đỗ Văn Lan (80 tuổi, ông Ba Lan) đang giữ nguyên vẹn “bí kíp” tổ truyền làm “nón ngựa Phú Gia” mà ngày xưa nghĩa quân Tây Sơn đội nắng mưa hành quân thần tốc. Những chiếc nón không chỉ như một tác phẩm nghệ thuật mà còn rất bền.

Nguyễn Vũ Mạnh Khang trở về trong sự chào đón nồng nhiệt. Ảnh: Hồ Điểm

Từ những câu hỏi về ánh sáng…

(GLO)- Giành huy chương bạc tại kỳ thi Olympic Vật lý châu Âu (EuPhO) 2026, Nguyễn Vũ Mạnh Khang, học sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Ðôn (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) góp phần cùng đội tuyển Việt Nam ghi dấu ấn tại sân chơi học thuật quốc tế.

Hành trình lạc lối sau giấc mơ đổi đời

Hành trình lạc lối sau giấc mơ đổi đời

(GLO)- Tin vào những lời hứa hẹn về cuộc sống sung túc và cơ hội định cư ở nước thứ ba, nhiều người dân ở Gia Lai đã vượt biên sang Thái Lan. Những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, ly tán là cái giá đắt cho lựa chọn sai lầm, đồng thời là lời cảnh tỉnh về hệ lụy của di cư trái phép.

null