Theo thống kê của Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Krông Pa, vụ Đông Xuân 2024-2025, toàn huyện có khoảng 2.200 ha thuốc lá vàng và khoảng 500 ha thuốc lá nâu. Vào giữa tháng 12-2024, khi người dân mới xuống giống thì gặp phải mưa trái mùa và gió lạnh khiến hàng chục héc ta bị bệnh trắng lá, xoăn ngọn, thối thân.
Gia đình ông Nguyễn Văn Dưỡng (buôn Ngôl, xã Uar) trồng được 7 ha thuốc lá, trong đó có 3 ha xuống giống trúng thời điểm trời mưa nên cây bị chết phải cày để trồng lại. Ông Dưỡng cho hay: Ông trồng loại cây này đã hơn 20 năm nhưng chưa khi nào bị thiệt hại nặng như năm nay. Mỗi héc ta thuốc lá trồng lại phải mất thêm khoảng 15 triệu đồng tiền cày, giống và phân bón.
“Cây thuốc lá ưa thời tiết nóng nhưng khi tôi vừa xuống giống thì có mưa gây ngập úng rồi lại gặp thời tiết lạnh khiến cây bị bệnh, chết rũ. Để trồng lại, ngoài tốn công, tốn tiền còn gặp rất nhiều khó khăn vì cuối vụ khan hiếm cây giống. Chưa kể, trồng muộn thì cây sẽ sinh trưởng kém hơn”-ông Dưỡng chia sẻ.
Vụ Đông Xuân 2024-2025, gia đình bà Tống Thị Tuyết (thôn Thanh Bình, xã Uar) thuê đất trồng 3 ha thuốc lá. Sau khi xuống giống, do gặp thời tiết bất lợi nên cây thuốc lá bị bệnh thối thân phải trồng dặm lại 30-40%. “Mới vào đầu vụ đã gặp nhiều khó khăn rồi. Năm nay thời tiết lạ quá, chưa bao giờ ở Krông Pa lại lạnh 14-15 độ C và còn mưa trái mùa nữa. Để trồng lại, bà con gặp rất nhiều khó khăn vì cuối vụ nên khan hiếm cây giống”-bà Tuyết nói.
Gần 1 tháng nay, gia đình bà Nguyễn Thị Phương (cùng thôn) cũng luôn trong tình trạng lo âu vì cây thuốc lá bị chết rũ và xoăn ngọn. “Tôi trồng được 1,5 ha thuốc lá. Xuống giống được hơn 1 tháng thì cây bị bệnh thối thân rồi chết khoảng 80%. Chưa biết năng suất và giá cả của vụ này thế nào nhưng người trồng thuốc lá đã thấy thiệt hại do phải chi phí đầu tư trồng lại”-bà Phương chia sẻ.
Tại xã Phú Cần, nhiều diện tích thuốc lá cũng bị bệnh thối thân, xoăn ngọn phải nhổ bỏ để trồng dặm hoặc trồng lại toàn bộ. Chủ tịch Hội Nông dân xã Trần Thế Chanh cho biết: Vụ này, người dân trên địa bàn xã trồng hơn 300 ha thuốc lá. Ngoài ra, người dân còn thuê đất ở các xã lân cận để trồng cây thuốc lá. Do ảnh hưởng thời tiết nên người trồng thuốc lá gặp rất nhiều khó khăn ngay từ đầu vụ.
Những diện tích bị bệnh thối thân, chết rũ thì chỉ còn cách nhổ bỏ để trồng lại. Còn đối với những diện tích bị bệnh xoăn ngọn là do thời tiết lạnh và bị rệp chích hút, UBND xã đang hướng dẫn người dân phun thuốc để hạn chế lây lan. Nếu thời tiết một vài ngày tới có nắng thì cây thuốc lá sẽ phát triển trở lại.
“Hiện tại chưa thể đánh giá cây thuốc lá có bị ảnh hưởng đến năng suất hay không. Tuy nhiên, có thể khẳng định, đối với những diện tích bị chết rũ và trồng lại thì người dân phải tốn thêm chi phí đầu tư hơn 10 triệu đồng/ha”-ông Chanh chia sẻ.
Theo người dân địa phương, mỗi héc ta thuốc lá cần đầu tư khoảng 80-100 triệu đồng gồm: giống, phân bón, công chăm sóc, thu hoạch. Còn đối với những hộ phải thuê đất để trồng thuốc lá thì chi phí cao hơn 20-30 triệu đồng/ha tùy vào từng khu vực.
Trao đổi với P.V, ông Võ Ngọc Châu-Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện-cho hay: “Người dân chỉ trồng cây thuốc lá vào vụ Đông Xuân. Diện tích thuốc lá trên địa bàn huyện tương đối ổn định với khoảng 2.700 ha và người dân ký kết hợp đồng đầu tư với các doanh nghiệp. Tuy nhiên, năm nay, thời tiết lạnh kéo dài, mưa ẩm nên cây thuốc lá bị nhiễm bệnh, chủ yếu là bệnh thối rễ và chết rũ.
Hiện các địa phương chưa thống kê diện tích thiệt hại, cũng chưa báo cáo lên cơ quan chuyên môn. Đối với những diện tích mới trồng mà bị bệnh, chúng tôi hướng dẫn người dân nhổ bỏ để trồng lại. Còn diện tích cây thuốc lá bị xoăn ngọn thì tiến hành phun thuốc để hạn chế rệp gây hại. Hy vọng thời gian tới, khi thời tiết bắt đầu nắng trở lại thì cây thuốc lá sẽ phát triển tốt”.
