Khi tôi đeo đuổi nhân vật

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Sự may mắn trong lúc đi viết phóng sự chỉ đến khi chính mình đã kiên trì, gắng sức đeo bám nhân vật. Nếu nản lòng, bạn có thể sẽ bỏ qua một câu chuyện ý nghĩa, một con người thú vị, truyền cảm hứng cho cộng đồng…

1. Trên hành trình đi viết phóng sự, chắc hẳn nhiều đồng nghiệp cũng như tôi từng đối diện nỗi lo: không gặp được nhân vật. Ở đồng bằng còn đỡ, chứ tìm lên những bản làng heo hút nơi rẻo cao mà "nhân vật vắng nhà" thì quả là không gì buồn hơn. Đọc đến đây, nhiều người sẽ đặt câu hỏi: Sao không hẹn trước cho đỡ mất công? Trên thực tế, những nhân vật gắn liền với biên cương, hải đảo như già làng thường không dùng điện thoại hay những ngư dân quanh năm bám biển có dùng thì cũng mất sóng. Để gặp được họ, không cách nào khác là phải theo đuổi đến cùng.

Người viết cùng ngư dân Lê Văn Ninh trên tàu cá của ông

Người viết cùng ngư dân Lê Văn Ninh trên tàu cá của ông

Nhớ lần tôi đi tìm lão ngư Nguyễn Đình Bê (P.An Hải Bắc, Q.Sơn Trà, TP.Đà Nẵng) để thực hiện phóng sự Can trường bám biển Hoàng Sa (đăng trên Báo Thanh Niên ngày 30.11.2021). Từ thông tin của Bộ đội biên phòng TP.Đà Nẵng, tôi được biết nhà ông Bê chỉ cách nơi tôi sinh sống khoảng chừng 2 km. Hớn hở vù xe máy tìm đến nhà thì vợ ông Bê cho biết khoảng nửa tháng nữa ông mới từ ngư trường Hoàng Sa trở về. Tôi thất thểu ra về với số điện thoại của ông luôn trong tình trạng "ò í e".

Gương ngư dân bám biển với tấm lòng nghĩa hiệp - Lê Văn Ninh

Gương ngư dân bám biển với tấm lòng nghĩa hiệp - Lê Văn Ninh

Vợ ông Bê nói "nửa tháng" là áng chừng vậy thôi, chứ tàu cá cập bờ thì có bao giờ ấn định chính xác thời gian. Bà hứa sẽ gọi ngay để thông báo khi tàu về, nhưng không ai đảm bảo lúc đó bà sẽ còn nhớ để bấm số điện thoại của tôi. Trong khi đó, chuyên mục mà tòa soạn mở ra cũng sắp đóng... Thành ra, mỗi ngày, tôi đều đặn gọi 2 cuộc vào sáng sớm và cuối giờ chiều. Tuần đầu, điện thoại của ông vẫn báo ngoài vùng phủ sóng. Đến buổi sáng của ngày thứ 10, tôi gọi và mắt như sáng lên khi nghe đầu dây bên kia đổ chuông. "Tàu mới về tối qua, anh tới cảng cá để mình nói chuyện. Tui đang tranh thủ vá lưới…", ông Bê đáp gọn.

Sau chuyến biển thắng lợi, ông Bê tâm trạng phấn chấn nên câu chuyện về "nghiệp" bám biển, bảo vệ ngư trường Hoàng Sa của ông cũng xuất hiện nhiều tình tiết thú vị. Sau khoảng hơn 1 giờ đồng hồ gặp mặt, tôi ra về và biên ngay phóng sự kể về một cuộc đời nỗ lực bám biển. Bài báo được đăng đã tạo hiệu ứng tốt đẹp trong lòng bạn đọc về một nhân vật mang trong lòng tình yêu và sự say mê biển cả, gan lì bám giữ ngư trường truyền thống… Vui hơn nữa là sau đó, phóng sự về ông Bê được trao giải nhất giải Báo chí TP.Đà Nẵng năm 2022. Lúc đứng trên bục cao nhất nhận giải, tôi thầm cảm ơn nhân vật, cảm ơn vì mình đã không bỏ cuộc…

2. Tôi khá có duyên khi đeo đuổi rồi gặp được nhân vật là những ngư dân điển hình, tiêu biểu của TP.Đà Nẵng. Cũng như trường hợp ông Bê, để có phóng sự "Hiệp sĩ" ở Hoàng Sa về ngư dân Lê Văn Ninh (trú tại P.Hòa Minh, Q.Liên Chiểu) đăng trên đặc san 21.6 của Báo Thanh Niên năm 2023, mỗi ngày tôi đều gọi điện để canh chừng khi nào ông Ninh về bờ. Chỉ cần điện thoại đổ chuông, tôi sẽ hẹn và có mặt ngay lập tức để phỏng vấn. Và tôi đã mất gần nửa tháng gọi điện thoại "canh me"…

Mất nhiều ngày chờ đợi, người viết mới gặp được nghệ nhân điêu khắc gỗ Pa Kôh - ông Cu Đài

Mất nhiều ngày chờ đợi, người viết mới gặp được nghệ nhân điêu khắc gỗ Pa Kôh - ông Cu Đài

Nếu ở TP.Đà Nẵng, không gặp được nhân vật thì còn có thể quay về và chờ đợi. Nhưng khi đi thực tế ở miền núi, len sâu vào những bản làng trên dãy Trường Sơn, nỗi lo "nhân vật vắng nhà" càng tăng lên gấp bội. Vì đường sá cách trở nên đồng bào Pa Kôh, Cơ Tu, Tà Ôi, Vân Kiều… khi đi đâu đó thường phải tính thời gian vắng nhà bằng "đơn vị" ngày. Không ít lần tôi lâm cảnh dở khóc dở cười bởi lúc tìm đến thì nhân vật mới rời khỏi nhà mấy tiếng đồng hồ trước. Như lần tôi về đại ngàn A Lưới (Thừa Thiên-Huế) tìm nghệ nhân điêu khắc gỗ Pa Kôh - ông Cu Đài (trú thôn Ta Ay, xã Trung Sơn). "Anh tới sớm hơn chút thì hay rồi, tôi đi ăn cưới ở bản giáp Lào. Mốt mới về…", ông trả lời điện thoại khi tôi đã tìm đến tận nhà. Mà để tìm được nhà ông, trước đó tôi đã mất cả buổi chiều để dò hỏi đường đi. Lần đầu tìm không thấy, sáng sớm hôm sau tôi tiếp tục hỏi và được một người dân tốt bụng dẫn đến tận nhà. Vậy mà…

Mất hơn 3 ngày, tôi mới gặp được nhân vật thứ sáu trong loạt bài Giữ hồn đại ngàn (đăng trên Báo Thanh Niên tháng 11.2022). Loạt bài sau đó đã vào đến vòng chung khảo giải Báo chí Hải Triều (Thừa Thiên-Huế) năm 2023. Vì sao ông Cu Đài quan trọng với tôi như vậy? Vì ông là một tay đục giỏi, đại diện cho bộ môn điêu khắc truyền thống của đồng bào A Lưới. Không gặp được ông, loạt bài sẽ không trọn vẹn, cứ như xem một bộ phim mà bị "xén" mất một tập.

Ngư dân Nguyễn Đình Bê - nhân vật mà người viết phải theo đuổi nhiều ngày mới gặp được

Ngư dân Nguyễn Đình Bê - nhân vật mà người viết phải theo đuổi nhiều ngày mới gặp được

Nhiều người hỏi đã bao giờ vì nản lòng mà tôi bỏ cuộc giữa chừng trên hành trình đi tìm nhân vật? Chắc chắn là không! Những lần như thế, tôi thường nghĩ vui: nhân vật "đinh" họ thường "trốn tìm", để rồi tự động viên mình "cố lên chút nữa, câu chuyện hay đang chờ mình ở phía trước". Tôi sẽ chờ để gặp được họ. Bởi tôi cũng tin rằng đó là thử thách mà tôi phải vượt qua. Chờ đợi là cái giá để có được nhân vật hay. Và "trời không phụ lòng… phóng viên", khi gặp được họ, tôi thường có những phóng sự ưng ý.

Có thể bạn quan tâm

Giấc mơ về một khu vườn sáng

Giấc mơ về một khu vườn sáng

Vân Anh năm nay 40 tuổi, sống cách Hoàn Kiếm của Hà Nội chỉ hơn chục cây số. Chị từng là giám đốc điều hành của một công ty có hàng trăm nhân viên, quen với áp lực, nhịp sống gấp gáp và những quyết định lớn nhỏ mỗi ngày.

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

(GLO)- Sáng nào cũng vậy, khi mặt trời vừa lên khỏi dãy núi Chư A Thai, ông Nguyễn Kim Tống (thôn Thanh Thượng, xã Chư A Thai) lại tự lái ô tô vượt quãng đường gần 40 km sang xã Pờ Tó để kiểm tra từng khu chuồng trại, từng đàn bò.

Rẫy chung ở Đak Đoa

Rẫy chung ở Đak Đoa

(GLO)- Giữa những đồi cà phê vào độ chín rộ ở xã Đak Đoa, có những khu rẫy không thuộc về riêng một hộ nào. Đó là rẫy chung - mảnh đất “không chia phần” của cộng đồng, nơi bà con cùng góp công vun trồng, chăm sóc qua từng mùa, lặng lẽ tích lũy thành nguồn lực chung để lo việc thôn, việc làng.

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Từng đoàn khách dập dìu men theo con đường nhỏ dẫn vào làng gốm Thanh Hà (phường Hội An Tây, TP. Đà Nẵng). Ngôi làng nhỏ gần 500 năm tuổi bên dòng Thu Bồn, nơi các thế hệ truyền nhau gìn giữ làng nghề nổi danh xứ Quảng.

Bo bo vào mùa đẫy hạt

Bo bo vào mùa đẫy hạt

(GLO)- Cuối năm, trên những nương rẫy vùng cao xã Krong (tỉnh Gia Lai), bo bo (còn có tên gọi khác là cao lương, lúa miến, mộc mạch) bước vào thời điểm chín rộ, hạt căng tròn, báo hiệu mùa thu hoạch đã đến.

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

(GLO)- Ở khu vực phía Tây tỉnh, trên vùng đất Chư A Thai, truyền thuyết về Pơtao Apui - Vua Lửa của người Jrai đến nay vẫn còn vang vọng. Điều này không chỉ lưu giữ một di sản độc đáo của Tây Nguyên, mà đang trở thành không gian văn hóa - du lịch.

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Khi màn đêm còn phủ đặc sương mặn, cũng là lúc những chiếc thuyền thúng nhỏ bé bắt đầu nghiêng mình lao vào biển động. Ở các làng chài bãi ngang Quảng Ngãi, mùa mưa bão không phải thời điểm trú ẩn, mà trái lại là “mùa vàng” hiếm hoi.

Ký ức lúa nương thiêng

Ký ức lúa nương thiêng

(GLO)- Trên những triền núi ở xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai), đồng bào người Chăm H’roi và Bahnar vẫn gieo trồng lúa nương. Với họ, đây không chỉ là vụ mùa mà quan trọng hơn là cách gìn giữ ký ức của cha ông, hương vị thiêng quý của núi rừng.

Trở về nẻo thiện

Trở về nẻo thiện

Hiểu được không nơi nào bằng, yên bình như buôn làng, những già làng, người có uy tín ở Gia Lai kiên trì đêm ngày vận động, giải thích cho người dân không nghe theo lời dụ dỗ của “Tin lành Đê Ga”.

Căn nhà của bà Đào bị đổ sập hoàn toàn trước cơn lũ dữ.

Những phận người ở rốn lũ Tuy Phước

(GLO)- Chỉ trong vòng nửa tháng, người dân vùng rốn lũ Tuy Phước phải gồng mình gánh chịu 2 đợt bão lũ lịch sử. Bên cạnh những căn nhà trơ trọi sau lũ, những phận người trắng tay vẫn cố gắng gượng dậy, với hy vọng được dựng lại mái ấm và cuộc sống yên bình.

Chuyện cổ tích của buôn làng

Chuyện cổ tích của buôn làng

(GLO)- Ở làng Tươl Ktu (xã Đak Đoa), khi nhắc đến vợ chồng bác sĩ Nay Blum - H’Nơn, người dân nơi đây luôn kể về họ như kể lại những câu chuyện cổ tích. Với họ, đôi vợ chồng bác sĩ ấy là quà của Yang tặng cho làng Tươh Ktu.

Chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”: Vỏ bọc tội phạm mua bán người - Kỳ cuối: Cùng ngăn chặn tội ác

Chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”: Vỏ bọc tội phạm mua bán người - Kỳ cuối: Cùng ngăn chặn tội ác

(GLO)- Các cơ quan chức năng, nhất là ngành Công an, chính quyền địa phương là lực lượng chủ công trong phòng, chống mua bán người. Tuy nhiên, toàn xã hội cũng phải cùng vào cuộc và quan trọng nhất là mỗi cá nhân phải chủ động bảo vệ mình bằng cách nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật.

null