Tại hội nghị, đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, đề nghị với Bộ KH-CN một số nội dung trọng tâm liên quan đến cơ chế, chính sách để hỗ trợ triển khai các giải pháp đồng bộ, nhằm gắn kết và phát triển khoa học và công nghệ (KH-CN) quân sự, công nghệ quốc phòng với sự phát triển của KH-CN và công nghiệp quốc gia. Về phía mình, Bộ trưởng Bộ KH-CN Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh việc bộ này đóng vai trò cầu nối giữa dân sự và quân sự trong KH-CN.
Thực tế, mô hình kết nối KH-CN, đổi mới tiến bộ giữa quốc phòng và dân sự đã mở ra nhiều đột phá cho sự phát triển của nhiều quốc gia. Bởi trước hết, để đảm bảo khả năng bảo vệ Tổ quốc, quân đội luôn cần tiếp nhận những công nghệ hiện đại, tối tân. Đồng thời, KH-CN đang ngày càng đóng vai trò lớn hơn trên con đường phát triển các quốc gia trong nền kinh tế tri thức.
Một ví dụ nổi bật là Boeing không chỉ là nhà sản xuất máy bay thương mại, mà còn là nhà cung cấp máy bay quân sự. Trong đó, dòng máy bay săn ngầm lừng danh P-8 Poseidon được Boeing phát triển từ chính dòng máy bay thương mại Boeing 737 rất phổ biến. Hay gần đây, nhiều nhà sản xuất UAV dân sự cũng là nhà cung cấp UAV quân sự.
Vì thế, nếu cộng hưởng nguồn lực giữa quốc phòng với dân sự một cách hiệu quả thì sẽ có thể tối ưu hóa phát triển KH-CN quốc gia. Nhất là khi hai bên ngày càng chia sẻ nhiều công nghệ, đổi mới tiến bộ nhiều hơn.
Tại Triển lãm Quốc phòng quốc tế VN diễn ra hồi tháng 12.2024, một số doanh nghiệp (DN) tư nhân của VN cũng đã tham gia giới thiệu rất nhiều sản phẩm công nghệ, nổi bật có máy bay không người lái (UAV), có thể được sử dụng rộng rãi cho mục đích an ninh - quốc phòng. Đây là điển hình để mở rộng kết nối phát triển KH-CN quân sự và dân sự.
Mặt khác, để sự kết nối này đạt hiệu quả cao thì trước hết cần có sự cởi mở, thay đổi về thể chế phù hợp để các DN, đặc biệt là DN tư nhân, có nhiều cơ hội tiếp cận các dự án đổi mới tiến bộ, KH-CN không chỉ trong lĩnh vực nhà nước nói chung mà bao hàm cả lĩnh vực quốc phòng nói riêng. Bởi DN tư nhân ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế VN nên chúng ta cần tận dụng khối DN đầy năng động này. Đây cũng là điều mà nhiều nước đã áp dụng như chỉ ra ở trên. Tất nhiên, cơ chế phối hợp vẫn cần đáp ứng các khung tiêu chí về bảo đảm an ninh, bảo vệ bí mật quốc gia…
Vừa qua, Tổng Bí thư Tô Lâm có bài viết nhấn mạnh việc tạo đà phát triển cho khối DN tư nhân bứt phá mạnh mẽ. Bên cạnh đó, tháng 12.2024, Bộ Chính trị cũng đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Kèm theo đó, chúng ta có thể tận dụng đội ngũ nhân sự từ khu vực nhà nước chuyển sang khu vực tư nhân qua quá trình tinh giản, sắp xếp bộ máy đang diễn ra.
Đó là những cơ sở giúp tạo điều kiện cho khối DN, nhất là DN tư nhân, tham gia góp phần kết nối hiệu quả phát triển KH-CN quân sự và dân sự.
Theo Ngô Minh Trí (TNO)
