Hạn chế điện thoại trong trường học: Cơ hội khôi phục văn hóa đọc văn bản in

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Trong bối cảnh nhiều học sinh quá lạm dụng phương tiện công nghệ số trong giờ chơi, nhiều địa phương hạn chế học sinh sử dụng điện thoại di động thì việc có một góc để đọc sách, báo trong thư viện ở mỗi trường là vô cùng cấp thiết.

Góc để đọc sách, báo trong thư viện không chỉ giúp học sinh hạn chế sử dụng điện thoại di động mà còn để "bồi bổ tinh thần" cho thầy và trò, nuôi dưỡng và phát huy văn hóa đọc cho người trẻ.

Hạn chế dùng điện thoại di động, học sinh THPT tại TP.HCM đọc báo in trong giờ chơi. Ảnh: Ngọc Tuấn
Hạn chế dùng điện thoại di động, học sinh THPT tại TP.HCM đọc báo in trong giờ chơi. Ảnh: Ngọc Tuấn

Cần tạo một thói quen văn hóa

Việc đọc sách, báo in trong nhà trường là một thói quen văn hóa rất đáng quan tâm, bởi nó không chỉ gắn với tri thức mà còn liên quan trực tiếp đến việc hình thành nhân cách, lối sống và tư duy của học sinh.

Đọc báo in trong nhà trường từng là một sinh hoạt trí tuệ quen thuộc của nhiều thế hệ học sinh trước đây. Báo in không chỉ cung cấp thông tin thời sự mà còn giúp học sinh mở rộng vốn từ, rèn luyện khả năng đọc hiểu, tiếp cận những vấn đề xã hội một cách có hệ thống. Đọc báo in là quá trình đọc chậm, đọc sâu; người đọc buộc phải suy nghĩ, đối chiếu, chọn lọc, từ đó hình thành tư duy phản biện và thái độ công dân. Trong môi trường giáo dục, đó là một giá trị bền vững.

Thế nhưng, văn hóa đọc sách, báo in trong nhà trường đang dần bị lãng quên. Nguyên nhân là do sự bùng nổ của công nghệ số. Điện thoại thông minh, mạng xã hội, báo điện tử cho phép người dùng tiếp cận thông tin mọi lúc, mọi nơi, với tốc độ nhanh và hình thức hấp dẫn. Trước sức hút của màn hình, báo in trở nên "chậm", "cũ", thậm chí bị xem là bất tiện đối với học sinh. Thói quen đọc dài, đọc kỹ bị thay thế bởi thói quen lướt, xem tiêu đề, đọc ngắn...

Bên cạnh đó, nhà trường chưa thực sự coi trọng việc đọc báo in như một hoạt động giáo dục chính thức. Nhiều thư viện trường học nghèo nàn đầu báo, thiếu kinh phí cập nhật, không gian đọc chưa hấp dẫn. Hoạt động "giờ đọc báo", "giờ đọc tự do" gần như vắng bóng trong thời khóa biểu. Khi giáo viên cũng ít đọc sách, báo in, ít giới thiệu bài viết hay, thì học sinh khó có động lực tiếp cận. Gia đình và xã hội cũng góp phần làm mai một văn hóa này khi không còn duy trì thói quen đọc báo mỗi ngày.

Tôi nhớ trước đây, thầy dạy văn của tôi thường "điểm tin" từ báo in trước mỗi giờ dạy. Trong các giờ sinh hoạt chủ nhiệm trước đây, lãnh đạo một trường dân lập tại TP.HCM cũng đã khuyến khích thầy cô đọc cho học sinh tin hay trên báo in, nhằm tập cho học sinh có thói quen đọc báo. Bản thân người viết bài này và nhiều đồng nghiệp cũng nghiện đọc báo in trong các giờ giải lao. Dừng giữa giờ dạy, cầm tờ báo in trên tay, bao nhiêu thông tin đều hiện trực tiếp là một thú vui lớn.

Việc đọc sách, báo in trong nhà trường là một thói quen văn hóa rất đáng quan tâm. Ảnh: Thúy Hằng
Việc đọc sách, báo in trong nhà trường là một thói quen văn hóa rất đáng quan tâm. Ảnh: Thúy Hằng

Vai trò của nhà trường

Vậy làm sao để khơi lại nét đẹp đọc sách, báo in trong nhà trường? Trước hết, cần thay đổi nhận thức. Phải coi đây không phải là hoạt động phụ, mà là một hình thức giáo dục toàn diện. Nhà trường có thể tổ chức giờ đọc báo định kỳ, lồng ghép việc đọc và thảo luận bài báo vào các môn ngữ văn, giáo dục công dân (giáo dục kinh tế và pháp luật), lịch sử, địa lý. Một bài báo thời sự, một phóng sự nhân văn hoàn toàn có thể trở thành văn bản học tập sống động.

Thứ hai, thư viện trường học cần được đầu tư đúng mức: có không gian đọc thân thiện, cập nhật báo chí phù hợp lứa tuổi, trưng bày bài báo hay theo chủ đề. Có thể tổ chức các hoạt động như "Mỗi tuần một bài báo hay", "Học sinh giới thiệu bài báo mình yêu thích", tạo sự tương tác và hứng thú.

Thứ ba, giáo viên phải làm gương. Khi thầy cô thường xuyên đọc báo, trích dẫn bài báo trong bài giảng, bàn luận thời sự một cách chuẩn mực, học sinh sẽ tự nhiên noi theo.

Đọc sách, báo in trong nhà trường là một nét đẹp văn hóa cần được gìn giữ. Trong thời đại số hóa, việc khôi phục thói quen này không chỉ là giữ một phương tiện đọc, mà là giữ gìn năng lực đọc sâu, tư duy chậm và nhân cách học đường.

Theo Ngọc Tuấn (thanhnien.vn)

Có thể bạn quan tâm

Điểm huyệt 'bệnh quy trình'

Điểm huyệt 'bệnh quy trình'

Gặp mặt cộng đồng doanh nghiệp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chỉ đạo một vấn đề nằm ngoài các nhóm kiến nghị nhưng thuộc diện "nóng" nhất, gây bức xúc nhất từ nhiều năm nay. Đó là "bệnh đúng quy trình" nhưng thiếu hiệu quả trong trả lời thắc mắc, kiến nghị ở nhiều bộ, ngành, địa phương.

Giữ những 'trầm tích đỏ' cho mai sau

Giữ những 'trầm tích đỏ' cho mai sau

Trong những ngày tháng 7 linh thiêng của tri ân và tưởng niệm nhân Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947 - 27-7-2026), tâm điểm cảm xúc cả nước đặc biệt hướng về Công viên Lê Thị Riêng (TPHCM), nơi hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính nhiều hài cốt liệt sĩ đang diễn ra.

Chuyển trọng tâm từ 'làm theo' sang 'thực hành'

Chuyển trọng tâm từ 'làm theo' sang 'thực hành'

Sau 10 năm thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Bộ Chính trị vừa ban hành Chỉ thị 07-CT/TW về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới”.

Để Pleiku trở thành cực tăng trưởng

Để Pleiku trở thành cực tăng trưởng

(GLO)- Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai đang lấy ý kiến đối với Đồ án Quy hoạch chung đô thị Pleiku theo hướng mở rộng. Đây là bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc không gian đô thị, tạo dư địa mới để Pleiku phát huy vai trò đầu tàu tăng trưởng của tỉnh và vùng Bắc Tây Nguyên.

Công bằng thi cử

Công bằng thi cử

Sau khi vụ việc bất thường về điểm 10 môn toán tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 được công khai, như một hiệu ứng dây chuyền, trên mạng xã hội ào ạt xuất hiện nội dung tố cáo những dấu hiệu tiêu cực của kỳ thi ở nhiều địa phương.

Bảo vệ tính liêm chính của kỳ thi quốc gia

Bảo vệ tính liêm chính của kỳ thi quốc gia

Mỗi mùa thi tốt nghiệp THPT, kỳ thi quốc gia duy nhất hiện nay, điều xã hội mong đợi nhất không phải là bao nhiêu điểm 10 hay bao nhiêu thủ khoa, mà là sự công bằng, liêm chính. Bởi chỉ cần một nghi vấn gian lận xuất hiện, giá trị của hàng triệu bài thi trung thực cũng bị lung lay.

null