Giữ chủ quyền trên cao nguyên đá-Kỳ cuối: Những 'thương binh không thẻ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
'Bộ đội làm nhiệm vụ, có bề gì còn được xét chế độ thương binh liệt sĩ. Hàng nghìn bà con nhân dân sát cánh suốt vài chục năm, cũng bị thương tích, khi giữ chủ quyền, nhưng rất khó để xét tiêu chuẩn. Chúng tôi đã rất nhiều lần đề nghị việc này', đại tá Lưu Đức Hùng, Chính ủy BĐBP Hà Giang nói vậy.
Nằm trước mũi xà beng
Đầu năm 1994, anh thanh niên Chào Chỉn Xiền (thôn Lùng Vần Chải, xã Xín Cái, H.Mèo Vạc) đi bộ lên trụ sở xã Xín Cái gặp Bí thư Vàng A Lử, năn nỉ: “Tôi 21 tuổi rồi. Cho tôi đi bộ đội, đánh Trung Quốc. Chúng nó ác như con hổ, cứ đuổi dân Lùng Vần Chải để cướp đất”. Bí thư Lử bảo: “Bây giờ chỉ đấu tranh giữ đất thôi” và cho Xiền vào trung đội dân quân xã, trực chống lấn chiếm.

Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới, tại xã Thanh Thủy, H.Vị Xuyên, Hà Giang. Ảnh: Độc Lập
Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới, tại xã Thanh Thủy, H.Vị Xuyên, Hà Giang. Ảnh: Độc Lập

Anh Chào Chỉn Xiền (trái) kể chuyện chống lấn chiếm với chỉ huy đồn BP Xín Cái. Ảnh: Mai Thanh Hải
Anh Chào Chỉn Xiền (trái) kể chuyện chống lấn chiếm với chỉ huy đồn BP Xín Cái. Ảnh: Mai Thanh Hải
Ở chốt rất vất vả, ăn ở tạm bợ trong mấy cái lán, giấc ngủ đêm chập chờn, sẵn sàng bật dậy khi dân binh Trung Quốc mò sang. Thế nhưng, Xiền và anh em dân quân không hề kêu ca 1 nửa lời, khổ quá lại bảo nhau: “Mấy đứa bộ đội nhà dưới xuôi, mà lên đây giữ nhà cho mình, mình phải gắng chứ”.
Nói chuyện với tôi, anh Chào Chỉn Xiền (năm nay 49 tuổi, hiện là trưởng thôn Lùng Vần Chải) kể: Đầu 1997, phía Trung Quốc làm đường tuần tra biên giới và cố tình lấn sang đất ta, để có lợi cho việc hoạch định biên giới sau này.

Chỉ huy đồn BP Săm Pun (trái) đấu tranh với lực lượng bảo vệ biên giới Trung Quốc ngoài thực địa, năm 1996. Ảnh: Tư liệu
Chỉ huy đồn BP Săm Pun (trái) đấu tranh với lực lượng bảo vệ biên giới Trung Quốc ngoài thực địa, năm 1996. Ảnh: Tư liệu
Ngày 17.2.1997, lợi dụng trời rét, gần 200 dân binh Trung Quốc mở đường từ biên giới vào xóm Lùng Vần Chải. Ta quyết liệt đấu tranh, nhưng do sương mù dày đặc, quân số ít nên ta chặn chỗ này thì chỗ khác họ lại mở mới. Có những lúc, lực lượng ta phải nằm xuống đất, trước mũi xà beng để ngăn chặn. Sau hơn 2 giờ đồng hồ giằng co, phía dân binh Trung Quốc đã làm được khoảng 700m đường. Sau đó, phía Trung Quốc đưa dân binh ra canh giữ đường và định mở rộng thêm. “Đêm lạnh đến âm độ, bọn Trung Quốc không chịu được phải đốt lửa sưởi. Lúc ấy chúng tôi mới chia nhau thành nhóm, phá bỏ các đoạn đường và 10 ngày sau, phá bỏ hoàn toàn”, anh Xiền kể vậy và rành rọt: “Sau này, tôi nói chuyện với người quen bên Trung Quốc, mới biết là mỗi hộ dân giáp biên bị ép phải làm sang phía Việt Nam 2m đường. Nếu hoàn thành, sẽ được trả 5 NDT/1m. Nếu không làm được, sẽ bị phạt rất nặng”…
Búa tạ đập nát “mốc giả”
Đến thôn Sín Phìn Trư (X. Thượng Phùng), hỏi “chuyện ngày xưa”, ai cũng chỉ nhà ông Già Chúng Xà (70 tuổi), bảo: “Ông ấy làm trung đội trưởng dân quân suốt 40 năm”. Hỏi chuyện, ông Xà cười: “Mình thuộc từng hòn đất, cái lá cây ở đây nên xã cứ bảo mình làm mãi” và kể: Ngoài điểm nóng Lùng Vần Chải, năm 1997, phía Trung Quốc còn mở đường trái phép sang Sín Phìn Chư.

Ông Giàng Chúng Xà kể lại chuyện bảo vệ chủ quyền với cán bộ đồn BP Xín Cái. Ảnh: Mai Thanh Hải
Ông Giàng Chúng Xà kể lại chuyện bảo vệ chủ quyền với cán bộ đồn BP Xín Cái. Ảnh: Mai Thanh Hải
Sáng 9.3.1997, khoảng 50 dân binh Trung Quốc được lực lượng vũ trang hỗ trợ, lợi dụng sương mù, mở đường sang khu vực Sín Phìn Chư. Lực lượng tuần tra của Đồn BP Săm Pun (nay là Đồn BP Xín Cái) phát hiện, tổ chức nhân dân đấu tranh ngăn chặn. Dân binh Trung Quốc dùng cuốc xẻng, dao gậy tấn công lực lượng ta làm 21 người bị thương (trong đó có 4 bị thương rất nặng). Ta vẫn kiên quyết bám trụ đấu tranh bằng mọi cách và đến 14 giờ, dân binh Trung Quốc rút về bên kia.

Phút nghỉ hiếm hoi của tổ công tác chống lấn chiếm, đồn Bp Săm Pun (nay là đồn BP Xín Cái), năm 1995. Ảnh: Tư liệu
Phút nghỉ hiếm hoi của tổ công tác chống lấn chiếm, đồn Bp Săm Pun (nay là đồn BP Xín Cái), năm 1995. Ảnh: Tư liệu
Khoảng 1 tiếng sau, lợi dụng lúc sương mù dày đặc, khoảng 60 dân binh và binh lính Trung Quốc khiêng 1 tảng đá (dài 0,8m; rộng 0,7m; dày 0,4m có đục lỗ ở giữa 30 x 30 cm), nghi là chân đế cột mốc, sang đất ta. Khi bị BĐBP đồn Săm Pun cương quyết ngăn chặn, phía Trung Quốc tăng cường hơn 100 binh lính mang theo vũ khí, tạo thành vòng tròn bảo vệ cho dân binh khiêng tảng đá đi vào đất Sín Phìn Trư khoảng 150m so với đường biên hiện quản và chôn chìm xuống đất. Hai bên giằng co xô đẩy đến rạng sáng ngày 10.3.1997.

BĐBP Hà Giang xuống bản làm công tác vận động quần chúng, năm 1997. Ảnh: Tư liệu
BĐBP Hà Giang xuống bản làm công tác vận động quần chúng, năm 1997. Ảnh: Tư liệu
“5 giờ sáng hôm sau 10.3.1997, lính Trung Quốc rút về ăn cơm. Ngay lập tức, BĐBP Đồn Săm Pun và dân quân đào tảng đá lên và dùng búa tạ đập nát. Vừa xong thì 40 lính bảo vệ 10 sĩ quan Trung Quốc đến kiểm tra tảng đá. Thấy bị đập, chúng rất tức tối, chửi mắng nhau và quay sang đe dọa: Khu vực này sẽ thuộc về đất Trung Quốc, mở tuyến đường từ Lùng Vần Chải lên Sín Phìn Chư” - Ông Già Chúng Xà kể vậy và cười: “Giờ, đất này vẫn của dân Sín Phìn Trư”…
Vào giữa bãi mìn, chấp nhận hy sinh

Anh Lò Giáo Giàng kể lại chuyện cùng BĐBP bảo vệ biên giới, những năm 90. Ảnh: Mai Thanh Hải
Anh Lò Giáo Giàng kể lại chuyện cùng BĐBP bảo vệ biên giới, những năm 90. Ảnh: Mai Thanh Hải
Lò Giáo Giàng, là người Dao ở thôn Lùng Vần Chải (X. Xín Cái). 43 tuổi, Giàng thoăn thoắt điều hành cái xưởng nghiền đá xây dựng cạnh biên giới, có tình hình bất thường là gọi điện báo ngay cho bộ đội Đồn BP Xín Cái. Hỏi ra mới biết, Giàng gia nhập dân quân từ năm 14 tuổi, tham gia mọi trận chống lấn chiếm và cũng bị lính Trung Quốc đánh đập vài lần: “Bên nó kéo sang cầm dao dọa giết, mình không sợ đâu, mang gậy ra đánh lại. Mình chất sẵn mấy đống đá trên đồi, cứ nó sang dọa nạt đuổi bà con là mình ném lại. Có lần mình ném hăng quá, hết cả đá, quay lại nhìn thì bà con mình đã chạy hết. Lính Trung Quốc ào lên bắt mình và đánh rất dã man. Toàn lính đánh thôi, dân bên ấy họ tránh ra hết vì đều quen thân, lạ gì nhau”, Lò Giáo Giàng hồn nhiên kể vậy và gật gù: “Bộ đội đồn Săm Pun lì lắm, còn đứng giữa bãi mìn ngăn Trung Quốc”…

Một đoạn biên giới Việt Nam - Trung Quốc, hình chụp từ chốt quản lý bảo vệ biên giới thuộc đồn BP Xín Cái (H.Mèo Vạc, Hà Giang). Ảnh: Mai Thanh Hải
Một đoạn biên giới Việt Nam - Trung Quốc, hình chụp từ chốt quản lý bảo vệ biên giới thuộc đồn BP Xín Cái (H.Mèo Vạc, Hà Giang). Ảnh: Mai Thanh Hải
Hỏi chuyện “vào bãi mìn”, đại tá Vũ Duy Quyết (nguyên đồn trưởng BP Săm Pun thời điểm 1996 - 2006) kể: Từ tháng 5 đến tháng 7.1998, phía Trung Quốc cho công binh rà phá vật cản ở một số bãi mìn trên biên giới, với mục đích rà phá xong, sẽ cho dân sang canh tác và nhận là đất Trung Quốc. BĐBP Đồn Xín Cái đã cương quyết ngăn chặn, thu giữ 30 quả mìn ống. Thậm chí, thiếu úy Nguyễn Hữu Công (năm 2018 nghỉ hưu, đeo hàm thiếu tá) đã dũng cảm vào giữa bãi mìn, không cho công binh Trung Quốc phá nổ, chiếm đất.

Thiếu tá Hoàng Ngọc Cửu (nay là thượng tá, chính trị viên tiểu đoàn huấn luyện - cơ động, BĐBP Hà Giang hướng dẫn cán bộ xã Nghĩa Thuận (H.Quản Bạ, Hà Giang) sử dụng công nghệ thông tin, năm 2001. Ảnh: Tư liệu
Thiếu tá Hoàng Ngọc Cửu (nay là thượng tá, chính trị viên tiểu đoàn huấn luyện - cơ động, BĐBP Hà Giang hướng dẫn cán bộ xã Nghĩa Thuận (H.Quản Bạ, Hà Giang) sử dụng công nghệ thông tin, năm 2001. Ảnh: Tư liệu
Từ năm 1992 - 1998, BĐBP Săm Pun đã dũng cảm, khôn khéo đấu tranh giữ gìn nguyên trạng đường biên mốc giới và một số cán bộ chiến sĩ đã bị thương. Ngày 3.8.1995, đồn BP Săm Pun được trao tặng danh hiệu Anh hùng LLVT do có thành tích trong đấu tranh chống lấn chiếm.

Cán bộ chiến sĩ đồn BP Săm Pun cấp cứu đồng đội bị thương khi làm nhiệm vụ. Ảnh: Tư liệu
Cán bộ chiến sĩ đồn BP Săm Pun cấp cứu đồng đội bị thương khi làm nhiệm vụ. Ảnh: Tư liệu
Đại tá - thương binh Vũ Duy Quyết, nguyên đồn trưởng BP Săm Pun bảo: “Hàng ngàn hàng vạn người dân Mèo Vạc, Hà Giang kiên cường giữ đất từ bao năm nay, rất nhiều người bị thương tích do bom mìn, gạch đá, gậy gộc trong khi cùng BĐBP bảo vệ chủ quyền. Họ mới thực sự là thương binh, tuy không thẻ” và chắc nịch: “Vũ khí hiện đại đến đâu, cũng khó hoàn thành nhiệm vụ gìn giữ biên cương, nếu không có sự đồng lòng ủng hộ của người dân biên giới”…
… “Ngày 12.2.2004, BĐBP đồn Lũng Cú phát hiện 30 công nhân Trung Quốc (có 20 binh lính vũ trang bảo vệ), bắc cầu tạm qua sông Nho Quế sang thôn Xéo Lủng (xã Lũng Cú, H.Đồng Văn), định xây dựng cầu bê tông sang ta.
Từ ngày 13.2 - 20.3.2004, BĐBP Lũng Cú đã cùng nhân dân đấu tranh và tổ chức lực lượng tuần tra, kiểm soát, canh gác 24/24 giờ tại bờ sông Nho Quế.
Từ ngày 15.2.2004, đồn BP Lũng Cú liên tục viết thư phản kháng và mời hội đàm với Trạm kiểm soát Biên cảnh Mã Lâm (Trung Quốc) về việc vi phạm hiệp định tạm thời. Phía Trung Quốc không nhận hội đàm… Ngày 25.2.2004, phía Trung Quốc nhận hội đàm tại thực địa và phá bỏ cầu gỗ bắc sang đất ta.
Ngày 28.2.2004, Đồn BP Lũng Cú tổ chức hội đàm với Trạm Hội ngộ hội đàm Đổng Cán của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc. Phía Trung Quốc không thừa nhận việc vi phạm hiệp định tạm thời, mà nêu lý do: “Do hai bên nhận thức khác nhau về diện tích khu vực này”… Tuy nhiên, trước những căn cứ ta đưa ra, họ phải đồng ý dừng thi công và khôi phục hiện trạng ban đầu”…
(Nguồn: BCH BĐBP Hà Giang)
Theo Mai Thanh Hải (TNO)
 

Có thể bạn quan tâm

“Thần y trị điểu”

“Thần y trị điểu” ở An Khê

(GLO)- Hàng chục năm qua, căn nhà của anh Hoàng Huy (SN 1992, ở tổ 1, phường An Khê, tỉnh Gia Lai) luôn ríu rít tiếng chim. Ở đó, anh Huy âm thầm cứu chữa cho hàng trăm chú chào mào mắc bệnh từ khắp nơi gửi về.

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

(GLO)- Về thăm những khu tái định cư vùng thiên tai trên địa bàn tỉnh Gia Lai, chúng tôi cảm nhận được mùa xuân ấm áp đang về cùng với sắc hoa tươi thắm, khung cảnh sản xuất, sinh hoạt nhộn nhịp đang định hình trên vùng đất mới.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng

(GLO)- Một ngôi làng Bahnar không người ở, bị "bỏ quên" giữa núi rừng Tây Nguyên nhưng vẫn hấp dẫn nhiều du khách ghé thăm nhờ vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên và kiến trúc nhà truyền thống. Đó là làng Kon Sơ Lăl cũ (xã Ia Khươl, tỉnh Gia Lai).

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

(GLO)- Sáng nào cũng vậy, khi mặt trời vừa lên khỏi dãy núi Chư A Thai, ông Nguyễn Kim Tống (thôn Thanh Thượng, xã Chư A Thai) lại tự lái ô tô vượt quãng đường gần 40 km sang xã Pờ Tó để kiểm tra từng khu chuồng trại, từng đàn bò.

Rẫy chung ở Đak Đoa

Rẫy chung ở Đak Đoa

(GLO)- Giữa những đồi cà phê vào độ chín rộ ở xã Đak Đoa, có những khu rẫy không thuộc về riêng một hộ nào. Đó là rẫy chung - mảnh đất “không chia phần” của cộng đồng, nơi bà con cùng góp công vun trồng, chăm sóc qua từng mùa, lặng lẽ tích lũy thành nguồn lực chung để lo việc thôn, việc làng.

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Từng đoàn khách dập dìu men theo con đường nhỏ dẫn vào làng gốm Thanh Hà (phường Hội An Tây, TP. Đà Nẵng). Ngôi làng nhỏ gần 500 năm tuổi bên dòng Thu Bồn, nơi các thế hệ truyền nhau gìn giữ làng nghề nổi danh xứ Quảng.

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

(GLO)- Trên vùng đất cát trắng bạc màu, “khỉ ho cò gáy”, nông dân Nguyễn Xuân Ánh (SN 1972, thôn Thuận Phong, xã Hội Sơn) đã bền bỉ dựng nên một trang trại tổng hợp gần 10 ha, bình quân lợi nhuận 500 - 700 triệu đồng/năm.

Bình yên sau những ngày lạc lối

Trở về con đường sáng sau những ngày lạc lối

(GLO)- Thời gian qua, lực lượng Công an tỉnh Gia Lai đã kiên trì bám cơ sở, cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, người có uy tín cảm hóa, thức tỉnh những đối tượng từng nghe theo tổ chức phản động FULRO. Nhờ đó, nhiều người đã từ bỏ những việc làm sai trái, quay về với con đường sáng và vòng tay yêu thương của buôn làng.

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

(GLO)- Càng gần đến Tết Nguyên đán, những căn nhà mới của người dân vùng bão lũ càng hiện rõ hình hài. Khi những mái ấm được dựng lên từ mồ hôi, công sức của bộ đội và sự chung tay của cộng đồng, mùa xuân cũng kịp về sớm hơn với những gia đình lam lũ từng chịu nhiều mất mát do thiên tai.

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

(GLO)- Ở khu vực phía Tây tỉnh, trên vùng đất Chư A Thai, truyền thuyết về Pơtao Apui - Vua Lửa của người Jrai đến nay vẫn còn vang vọng. Điều này không chỉ lưu giữ một di sản độc đáo của Tây Nguyên, mà đang trở thành không gian văn hóa - du lịch.

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Khi màn đêm còn phủ đặc sương mặn, cũng là lúc những chiếc thuyền thúng nhỏ bé bắt đầu nghiêng mình lao vào biển động. Ở các làng chài bãi ngang Quảng Ngãi, mùa mưa bão không phải thời điểm trú ẩn, mà trái lại là “mùa vàng” hiếm hoi.

Ký ức lúa nương thiêng

Ký ức lúa nương thiêng

(GLO)- Trên những triền núi ở xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai), đồng bào người Chăm H’roi và Bahnar vẫn gieo trồng lúa nương. Với họ, đây không chỉ là vụ mùa mà quan trọng hơn là cách gìn giữ ký ức của cha ông, hương vị thiêng quý của núi rừng.

null