PGS Nguyễn Thị Hồng Thuận, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu tâm lý học và giáo dục học (Viện Khoa học giáo dục VN), chia sẻ trong quá trình trị liệu, tư vấn tâm lý, nhiều học sinh (HS) nói chỉ mong có một ngày nghỉ trọn vẹn trong tuần, không phải đi học bất cứ môn nào. Các em hiện nay học nhiều quá, cả tuần đi học ở trường, cuối tuần lại "chạy sô" đủ các lớp học thêm...
Vừa qua, trong buổi tọa đàm về việc để trẻ em lớn lên với tuổi thơ không áp lực, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục VN Lê Anh Vinh nhớ lại câu nói của một HS trong đội tuyển thi Olympic toán quốc tế khiến ông suy tư mãi: "Chỉ còn 2 ngày nữa là con không bao giờ phải thi toán nữa!". Là một trong những HS học toán xuất sắc nhất, được tuyển chọn đi thi quốc tế nhưng cậu học trò ấy lại muốn nhanh chóng thoát khỏi những gì liên quan đến chính môn học này.
Việc học hành, tham gia những sân chơi trí tuệ không khiến HS tìm thấy niềm vui, thỏa mãn đam mê trong hành trình khám phá bản thân. Nghiên cứu của UNICEF chỉ ra, sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội của trẻ em và thanh thiếu niên tại VN đang gặp nhiều thách thức. Áp lực học tập, kỳ vọng từ gia đình và sự cạnh tranh trong xã hội là những yếu tố chính gây ra tình trạng này. Trong khi người lớn thực hiện quy định làm 8 tiếng/ngày thì nhiều HS đang phải học trên 10 tiếng/ngày dẫn đến hàng loạt hệ lụy về sức khỏe kèm theo từ việc thiếu ngủ, thiếu các hoạt động thể chất, tinh thần…
Ngày càng nhiều tỉnh, thành đã và đang tìm cách cho HS nghỉ học thứ bảy bằng cách chỉ dạy học, sắp thời khóa biểu 5 ngày/tuần thay vì 6 ngày như lâu nay. Tuy nhiên, để chắc chắn thời gian ấy HS sẽ được nghỉ ngơi, thư giãn, tự học, nhiều địa phương yêu cầu giáo viên, phụ huynh "ký cam kết" không dạy thêm, không bắt con học thêm. Nỗi lo của nhà quản lý giáo dục là người lớn sẽ dùng thời gian lẽ ra được nghỉ ấy của HS để bắt các em vào các lớp học thêm.
Tròn 1 tháng qua, khi thực hiện Thông tư 29 về quản lý dạy thêm, học thêm, Bộ GD-ĐT cũng đưa ra nhiều thông điệp mạnh mẽ với mong muốn đưa việc dạy học trở về quỹ đạo vốn có, giảm áp lực học hành cho HS.
Mới đây, khi kiểm tra việc thực hiện Thông tư 29 tại Thái Bình, ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, tỏ ra "sốt ruột" khi phát biểu: "Giáo viên đã tư vấn cho HS chưa, rằng con không cần học thêm, con chỉ cần tự học? Hình như vẫn có nơi chưa làm thế, chưa làm hết trách nhiệm, nên tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan kéo dài… Con em tối ngày đi học, thậm chí vào đại học vẫn lệ thuộc vào thầy cô giáo mà thiếu đi tinh thần tự giác, tự chủ, tự học, thiếu thời gian cho rèn luyện thể chất, kỹ năng…".
Bộ GD-ĐT thậm chí còn dự kiến sắp tới sẽ coi kết quả từ việc tổ chức cho HS tự học như một tiêu chí để đánh giá thi đua của cơ sở giáo dục.
Dù vậy, nhiều ý kiến của chuyên gia chỉ ra rằng, các thông điệp của ngành giáo dục dù mạnh mẽ nhưng chỉ khi nào việc thi cử, đánh giá với HS không nặng nề, "đánh đố" như lâu nay; chất lượng, đạo đức của giáo viên được nâng lên và không quá chênh lệch giữa các địa phương, giữa các nhà trường, thì việc học hành mới không còn là gánh nặng cho HS.
Theo Tuệ Nguyễn (TNO)
