Khẩn trương cắm mốc khu tái định cư
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua tỉnh Gia Lai có chiều dài tuyến hơn 115 km, tổng diện tích giải phóng mặt bằng (GPMB) hơn 323 ha với 4.435 hộ dân bị ảnh hưởng. Trước yêu cầu cấp bách, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh đã cử cán bộ tham gia đầy đủ Hội đồng và Tổ công tác GPMB; phối hợp với 18 xã, phường liên quan tiến hành kiểm kê, lập dự toán kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (TĐC).
Từ ngày 4 - 10.7, Trung tâm liên tiếp ban hành văn bản đề nghị 18 xã, phường khẩn trương xây dựng kế hoạch chi tiết và hoàn thiện hồ sơ, dự toán để tổng hợp trình UBND tỉnh thẩm định. Tuy nhiên, do phần lớn xã, phường mới sáp nhập, năng lực tổ chức còn hạn chế, trong khi hồ sơ thiết kế và mốc tuyến chưa được bàn giao đầy đủ nên đến nay vẫn chưa xác định rõ quy mô, số hộ bị ảnh hưởng để hoàn chỉnh hồ sơ GPMB tổng thể.
Dù vậy, Trung tâm vẫn gấp rút phối hợp với 16/18 xã, phường tiến hành cắm mốc cho 39 khu TĐC, bước đầu triển khai GPMB tại 2 khu và xây dựng kế hoạch tổ chức tại 37 khu còn lại. Ưu tiên trước mắt là khởi công 4 khu TĐC gồm: Hy Văn (Hoài Nhơn Bắc), Tân Lập 4 (An Nhơn Tây), Nhơn Thọ (An Nhơn Nam) và Tây Vinh (Bình An) vào ngày 19.8. Trong đó, khu Tây Vinh đã hoàn thành toàn bộ công tác GPMB và thu hồi đất.
Ông Ngô Tùng Sơn, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, cho biết: “Ngay khi nhận chỉ đạo, chúng tôi đã điều động toàn bộ lực lượng cán bộ có chuyên môn đến hiện trường làm việc không kể ngày nghỉ, phối hợp chặt chẽ với địa phương thực hiện đo đạc, kiểm kê, cắm mốc và lập dự toán chi tiết. Mục tiêu là đảm bảo ít nhất 4 khu TĐC đủ điều kiện khởi công vào giữa tháng 8”.
Đảm bảo an sinh vùng dự án
UBND tỉnh đã giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh làm chủ đầu tư xây dựng 39 khu TĐC và 6 khu cải táng với tổng diện tích hơn 171 ha. Tổng kinh phí thực hiện công tác GPMB và xây dựng các khu này ước tính 2.490 tỷ đồng, trong đó, riêng GPMB các khu TĐC khoảng 1.070 tỷ đồng, khu cải táng là hơn 20 tỷ đồng và chi phí đầu tư xây dựng hơn 1.400 tỷ đồng.
Đối với 4 khu TĐC dự kiến khởi công trước ngày 19.8, Trung tâm đã xây dựng kế hoạch chi tiết, xác định khối lượng, diện tích và nhu cầu bố trí khoảng 70 - 100 hộ dân tại mỗi khu. Dự kiến kinh phí triển khai giai đoạn đầu là 147,4 tỷ đồng, trong đó chi phí GPMB chiếm 122,3 tỷ đồng, chi phí đầu tư xây dựng được tạm ứng 20% (khoảng 25,1 tỷ đồng).
Tại xã Bình An, dự án đi qua chiều dài khoảng 3 km với tổng diện tích GPMB hơn 23 ha. Trong đó, chỉ có 5 hộ phải di dời nhưng chiếm đến hơn 4 ha đất, phần còn lại là đất lúa (hơn 19 ha) và các loại đất khác. Ông Mai Xuân Hậu, Chủ tịch UBND xã Bình An, cho biết: “Địa phương đã chủ động bố trí khu TĐC nối tiếp, mở rộng từ khu TĐC Dự án cao tốc Bắc - Nam sẵn có, với diện tích bổ sung 1,4 ha. Việc tái sử dụng hạ tầng giúp tiết kiệm quỹ đất, rút ngắn thời gian chuẩn bị, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân TĐC ổn định đời sống”.
Tuy nhiên, toàn tuyến vẫn còn nhiều vướng mắc cần tháo gỡ. Theo báo cáo của Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, 32/39 khu TĐC chưa được duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Một số xã như Tuy Phước Tây phản ánh hướng tuyến chồng lấn với Cụm công nghiệp Quy Hội, khu TĐC hiện hữu và các khu dân cư, gây khó khăn trong công tác quy hoạch sử dụng đất. Ông Tô Minh Chánh, Chủ tịch UBND xã Tuy Phước Tây, chia sẻ: “Địa phương đã thành lập Hội đồng bồi thường GPMB, đang tiến hành kiểm kê số hộ ảnh hưởng (dự kiến là 275 hộ) và phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh để xây dựng 2 khu TĐC mới phục vụ dự án. Tuy nhiên, cần có sự điều chỉnh hợp lý hướng tuyến để tránh chồng lấn các khu dân cư và TĐC hiện hữu”.
Từ kinh nghiệm GPMB các dự án trọng điểm quốc gia trước đây, tỉnh xác định rõ quan điểm ưu tiên lợi ích chính đáng của người dân vùng dự án, đảm bảo đúng quy định pháp luật. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tự Công Hoàng nhấn mạnh: “Tỉnh kiên quyết ngăn chặn tình trạng xây dựng trái phép, lợi dụng chính sách bồi thường; đồng thời, đề nghị Ban quản lý dự án sớm bàn giao hồ sơ, cắm mốc thực địa và phối hợp điều chỉnh hướng tuyến nếu cần thiết”.
UBND tỉnh cũng kiến nghị Bộ Xây dựng sớm ban hành cơ chế đặc thù cấp phép khai thác vật liệu xây dựng thông thường và xử lý phần đất trong hành lang an toàn nhưng nằm ngoài ranh giới GPMB, tạo điều kiện triển khai nhanh, hiệu quả dự án trọng điểm quốc gia này.
