Với những bí thư chi bộ trẻ người dân tộc thiểu số, uy tín không đến từ tuổi đời hay chức danh mà được tạo dựng qua khả năng tổ chức công việc, vận động người dân cùng giải quyết những vấn đề thiết thực của buôn làng.
Nằm gần Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, làng Đăk Asêl (nay thuộc thôn 7, xã Sơn Lang) có nhiều lợi thế phát triển du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, trước đây, tiềm năng này chưa được khai thác để tạo sinh kế cho người dân.
Từng làm hướng dẫn viên đưa du khách khám phá thác K50, anh Đinh Văn Quý (SN 1992) sớm nhận thấy cơ hội phát triển du lịch ngay tại quê mình. Anh tìm hiểu cách tổ chức dịch vụ, sửa sang ngôi nhà sàn truyền thống của gia đình để đón khách lưu trú.
Khi đón khách đến làng, các thành viên đảm nhận những phần việc khác nhau, từ tiếp đón, nấu ăn, phục vụ lưu trú đến hướng dẫn trải nghiệm. Hoạt động này dần tạo nguồn thu. Có tháng, tổng thu nhập của khoảng 10 thành viên tham gia thường xuyên đạt hơn 60 triệu đồng.
Không chỉ mở hướng sinh kế mới, anh Quý còn vận động thanh niên chưa có việc làm ổn định tham gia lao động.
Anh Đinh Giương (SN 2000) từng ít quan tâm chuyện làm ăn, thường tụ tập uống rượu. Nắm bắt hoàn cảnh này, anh Quý nhờ bạn bè cùng trang lứa tìm hiểu, trò chuyện, đồng thời phối hợp với đoàn viên trong làng động viên anh Giương tham gia nhóm du lịch cộng đồng. Được hỗ trợ, anh Giương dần thay đổi, tích cực tham gia phục vụ khách, có thêm thu nhập và chăm chỉ làm việc.
Cùng với du lịch, anh Quý vận động bà con đổi mới phương thức sản xuất nông nghiệp; phối hợp tổ chức hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cà phê, mắc ca, lúa nước, khuyến khích cơ giới hóa, ghép cải tạo cà phê và trồng xen cây có giá trị kinh tế.
Gia đình anh Đinh Hoàng Dương là một trong những hộ tích cực hưởng ứng. Sau khi cải thiện kỹ thuật chăm sóc, vườn cà phê 3 ha của gia đình anh cho năng suất cao hơn, mang lại thu nhập hơn 300 triệu đồng/năm. Anh còn trồng thêm mắc ca, chanh dây để đa dạng nguồn thu.
Trước đây, làng Đăk Asêl có 110 hộ với 468 nhân khẩu, trong đó có 40 hộ nghèo. Trong thời gian anh Quý đảm nhận nhiệm vụ Bí thư chi bộ, số hộ nghèo của làng giảm còn 2 hộ.
Kết quả này có sự chung tay của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể và nỗ lực của người dân; trong đó, chi bộ giữ vai trò vận động, tập hợp và kết nối nguồn lực.
Năm 2022, anh Quý cùng chính quyền địa phương tìm nguồn hỗ trợ 26 con bò cho các hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo, giúp người dân có thêm điều kiện duy trì sản xuất, hạn chế nguy cơ tái nghèo. Ngày 1-7-2026, làng Đăk Asêl sáp nhập với làng Srắt thành thôn 7, anh Quý tiếp tục được tín nhiệm giao làm Bí thư chi bộ thôn.
Cũng bắt đầu từ trăn trở về sinh kế cho người dân, anh Siu Thọ (SN 1996), Bí thư Chi bộ làng Klăh (xã biên giới Ia Mơ), kiên trì vận động bà con chuyển từ tập quán làm lúa rẫy 1 vụ sang sản xuất lúa nước 2 vụ.
Trước đây, làng chỉ có vài hộ trồng lúa nước trên diện tích gần 10 ha; phần lớn người dân Jrai vẫn quen canh tác lúa rẫy. Từ vụ Đông Xuân 2021-2022, địa phương bắt đầu vận động, hướng dẫn người dân chuyển đổi phương thức sản xuất.
Đến nay, làng Klăh có hơn 100 hộ sản xuất lúa nước 2 vụ trên diện tích hơn 70 ha, năng suất bình quân 5 tấn/ha/vụ, cao gấp 2-3 lần so với trồng lúa rẫy.
Theo anh Thọ, trước đây, vào mùa giáp hạt, một số gia đình thường thiếu gạo ăn. Sản xuất lúa nước 2 vụ giúp cải thiện năng suất, bảo đảm nguồn lương thực và tạo thêm điều kiện nâng cao thu nhập.
Trường hợp ông Kpă Arôn cho thấy sự thay đổi rõ nét trong sản xuất. Với 6 sào lúa rẫy, mỗi năm làm 1 vụ, gia đình ông chỉ thu hoạch hơn 4 tạ lúa.
Từ năm 2022, chuyển sang canh tác lúa nước 2 vụ/năm, mỗi vụ gia đình thu hoạch hơn 4 tấn lúa khô. Nhờ đó, gia đình ông không chỉ chủ động được nguồn lương thực mà còn có lúa bán; đến năm 2025 chính thức thoát nghèo.
Trở lại câu chuyện ở làng Đăk Asêl, anh Đinh Văn Quý, xây dựng uy tín không chỉ là tạo sinh kế mà còn phải cùng chi bộ giải quyết những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống cộng đồng.
Các nội dung người dân quan tâm được đưa ra bàn bạc, thống nhất cách thực hiện, phân công đảng viên phụ trách và đánh giá kết quả trong những kỳ sinh hoạt tiếp theo.
Năm 2021 về trước, mỗi năm, làng Đăk Asêl có 3-4 trường hợp tảo hôn. Anh Quý cùng chi bộ đưa vấn đề này vào sinh hoạt chuyên đề, vận động người dân xây dựng hương ước phòng ngừa tảo hôn.
Người dân thống nhất thực hiện đúng quy định pháp luật về độ tuổi kết hôn, ký cam kết không tảo hôn; hương ước cũng quy định hình thức phạt răn đe đối với gia đình và thầy cúng vi phạm. Từ khi thực hiện hương ước đến nay, làng không còn tình trạng tảo hôn.
Tương tự, anh Hriu (SN 1992), Bí thư Chi bộ làng Kdung (xã Hra), đã chú trọng đưa những vấn đề thiết thực vào sinh hoạt chi bộ. Cách làm này được anh vận dụng trong thời gian làm Bí thư Chi bộ làng Đê Kôn từ năm 2021.
Ngày 1-7-2026, làng Đê Kôn sáp nhập với làng Kdung (cũ) thành làng Kdung, anh Hriu tiếp tục đảm nhận nhiệm vụ Bí thư chi bộ làng mới với 29 đảng viên.
Anh Hriu cho biết, tại làng Đê Kôn trước đây, nội dung sinh hoạt chi bộ được lựa chọn linh hoạt theo vấn đề phát sinh trong đời sống. Khi cây trồng, vật nuôi chưa mang lại hiệu quả, chi bộ phân tích nguyên nhân, bàn giải pháp khắc phục.
Vào dịp nghỉ hè, nội dung sinh hoạt chuyển sang việc quản lý, bảo đảm an toàn cho trẻ em, vận động các gia đình không để con tự ý tắm sông, suối nhằm phòng ngừa tai nạn đuối nước.
Với những hộ khó khăn, chi bộ phân công đảng viên trực tiếp phụ trách, vận động bà con chăm lo sản xuất, hạn chế rượu chè, học cách làm ăn hiệu quả từ những hộ có kinh tế khá.
Việc hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cũng được đưa ra bàn bạc, phân công thực hiện. Bên cạnh đó, anh Hriu cùng chi ủy còn bố trí đảng viên phối hợp cập nhật, số hóa dữ liệu đất đai của người dân.
Bí thư Đảng ủy xã Hra Đinh Thị Minh Hà cho biết, Đảng bộ xã hiện có 456 đảng viên, trong đó 125 đảng viên là người dân tộc thiểu số. Trong 5 chi bộ làng đồng bào dân tộc thiểu số, có 4 bí thư chi bộ là người dân tộc thiểu số, chủ yếu thuộc thế hệ 9X.
Từ phát triển du lịch cộng đồng ở làng Đăk Asêl, mở rộng diện tích lúa nước tại làng Klăh đến đưa những vấn đề thiết thực vào sinh hoạt chi bộ ở làng Kdung, các bí thư chi bộ trẻ đều khẳng định vai trò qua những việc làm gắn với đời sống người dân.
Tuy nhiên, sau sáp nhập, quy mô thôn, làng và số lượng đảng viên tăng lên, yêu cầu đặt ra không chỉ là gần dân, hiểu dân mà còn phải đổi mới phương thức điều hành, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ.
Cùng với sự sâu sát, trách nhiệm của người đứng đầu, ứng dụng công nghệ đang mở ra hướng tiếp cận mới trong hoạt động của các chi bộ ở cơ sở.
