2.800 lỗ đen mới đồng loạt hiện hình

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Chiến binh bắt giữ năng lượng tối DESI của Mỹ đã giúp các nhà khoa học phát hiện thêm hàng ngàn lỗ đen ẩn nấp trên bầu trời.

Trong nghiên cứu vừa được trình bày trên tạp chí khoa học Astrophysical Journal, một nhóm nghiên cứu Mỹ đã mô tả bộ sưu tập khổng lồ gồm 2.500 lỗ đen trung tâm của các thiên hà lùn và 300 lỗ đen thuộc loại "liên kết còn thiếu của vũ trụ học".

Các nhà khoa học đã thực hiện cuộc thám hiểm bầu trời đặc biệt bằng Thiết bị quang phổ năng lượng tối (DESI) trên kính viễn vọng Nicholas U. Mayall 4 m của Quỹ Khoa học quốc gia (NSF), đặt tại Đài quan sát quốc gia Kitt Peak (Mỹ).

Một số thiên hà lùn có lỗ đen đang hoạt động được xác định nhờ DESI - Ảnh: NSF
Một số thiên hà lùn có lỗ đen đang hoạt động được xác định nhờ DESI - Ảnh: NSF

Lỗ đen vốn vô hình bởi chúng hoàn toàn tăm tối. Nhưng nhờ "mắt thần" của DESI, những tín hiệu mờ nhạt nhất từ các hạt nhân thiên hà hoạt động rất xa xôi đã được nắm bắt.

"Khi một lỗ đen ở trung tâm thiên hà bắt đầu ăn, nó sẽ giải phóng một lượng năng lượng khổng lồ vào môi trường xung quanh, biến đổi thành thứ mà chúng ta gọi là hạt nhân thiên hà hoạt động" - tờ Sci-News dẫn lời nhà nghên cứu Ragadeepika Pucha từ Đại học Utah (Mỹ).

Hoạt động kịch tính này đóng vai trò như một ngọn hải đăng, cho phép họ xác định các lỗ đen ẩn trong các thiên hà nhỏ, vốn rất mờ nhạt nên khó quan sát.

TS Pucha và các đồng nghiệp đã thu thập một bộ dữ liệu chưa từng có bao gồm quang phổ của 410.757 thiên hà, trong đó có 114.496 thiên hà lùn.

Kết quả là họ đã xác nhận được 2.500 lỗ đen mới, là 2.500 hạt nhân đang hoạt động của các thiên hà lùn.

Một cuộc quan sát riêng biệt khác - cũng sử dụng DESI - đã xác định được 300 lỗ đen khối lượng trung gian, thứ có biệt danh là "liên kết bị thiếu của vũ trụ học".

Lỗ đen khối lượng trung gian có khối lượng nằm giữa các lỗ đen quái vật (lỗ đen siêu khối) ở trung tâm các thiên hà, nhưng lớn hơn nhiều so với tàn tích các ngôi sao khổng lồ đã chết, tức lỗ đen khối lượng sao.

Cho đến nay, vẫn chưa có lời giải thích rõ ràng về nguồn gốc của loại lỗ đen khối lượng trung gian bí ẩn này.

Đây là bộ sưu tập lỗ đen trung tâm thiên hà lùn và lỗ đen khối lượng sao lớn kỷ lục mà giới thiên văn học từng xác định.

Trước đây, các máy quang phổ sợi quang khác thường có sợi quang lớn hơn, khiến nhiều ánh sáng sao hơn từ vùng ngoại vi của thiên hà đi vào và làm loãng các tín hiệu muốn tìm kiếm.

DESI đã khắc phục được điều này, do đó tìm được những tín hiệu tinh vi nhất từ các lỗ đen đang trốn kỹ trên bầu trời.

Theo Anh Thư (NLĐO)

Có thể bạn quan tâm

VNeID có thêm tính năng đăng kiểm phương tiện, tra cứu ngay trên điện thoại

VNeID có thêm tính năng đăng kiểm phương tiện, tra cứu ngay trên điện thoại

(GLO)- Ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID vừa bổ sung tính năng “Đăng kiểm phương tiện”, cho phép công dân xác nhận tích hợp và tra cứu thông tin đăng kiểm ngay trên điện thoại. Tính năng dành cho công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 đang hoạt động bình thường.

Gia Lai sẵn sàng cho Ngày hội Ðổi mới sáng tạo năm 2026

Gia Lai sẵn sàng cho Ngày hội Ðổi mới sáng tạo năm 2026

(GLO)- Đến nay, công tác chuẩn bị cho Ngày hội Ðổi mới sáng tạo tỉnh Gia Lai năm 2026 đã hoàn tất, tập trung vào việc kết nối chính sách, công nghệ, đầu tư và thị trường. Sự kiện được kỳ vọng tạo cơ hội để doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng khởi nghiệp tiếp cận nguồn lực phát triển.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khảo sát chuyển đổi số tại Gia Lai

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khảo sát chuyển đổi số tại Gia Lai

(GLO)- Ngày 14-10, Đoàn giám sát chuyên đề của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã giám sát thực tế tại Gia Lai về thực hiện chính sách, pháp luật về chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW giai đoạn 2024-2026. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Trần Văn Khải - Phó Trưởng đoàn, chủ trì buổi làm việc.

Học sinh cả nước hướng tới sử dụng kho học liệu số quốc gia miễn phí, kết nối VNeID

Học sinh cả nước hướng tới sử dụng kho học liệu số quốc gia miễn phí, kết nối VNeID

(GLO)- Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu vừa ký Quyết định số 1965/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Hệ thống học liệu số quốc gia đối với giáo dục phổ thông”. Đề án hướng tới xây dựng hạ tầng học liệu số dùng chung, phục vụ đổi mới phương pháp dạy và học, nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Kích hoạt mạnh mẽ đổi mới sáng tạo trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Kích hoạt mạnh mẽ đổi mới sáng tạo trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội

(GLO)- Sáng 4/10, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: "Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội" với yêu cầu đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển trong mọi ngành, mọi lĩnh vực và trong toàn xã hội.

Ân Tường ra quân hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026

Ân Tường ra quân hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026

(GLO)- Sáng 1-10, UBND xã Ân Tường (tỉnh Gia Lai) phát động các hoạt động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 và tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xử lý công việc cho cán bộ, công chức, viên chức, thành viên tổ công nghệ số cộng đồng, đại diện các thôn, trường học.

null