Đây là kỳ thi đặc biệt khi đánh dấu một sự thay đổi cơ bản trong giáo dục nước nhà. Mong chờ kết quả kỳ thi không chỉ của riêng cả triệu sĩ tử mà còn của phụ huynh, của ngành giáo dục và toàn xã hội.
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã đặt ra cho giáo dục nước nhà một tầm nhìn mới về giáo dục, đó là sự chuyển mình lớn trong giáo dục nước nhà: giáo dục đã chuyển từ cách tiếp cận giáo dục nội dung sang cách tiếp cận giáo dục năng lực, hình thành những năng lực cho học trò trong quá trình học tập.
Có thể, sau kỳ thi này, còn nhiều nhận định đánh giá về chương trình này, nhưng là những người làm giáo dục, tham gia góp ý chương trình và sách giáo khoa (SGK) của chương trình mới, không thể không thừa nhận rằng: giáo dục nước nhà đã và đang thay đổi, thay đổi theo chiều hướng tích cực, tiệm cận với nền giáo dục của các quốc gia phát triển trên thế giới.
Thay đổi từ cách tiếp cận xây dựng chương trình theo hướng phát triển năng lực học trò đến việc thực hiện một chương trình nhiều sách/bộ SGK là một bước tiến. Cách tiếp cận này, ban đầu không khỏi gây ra những lo ngại trong học sinh, phụ huynh, xã hội và cả trong ngành giáo dục. Tuy nhiên, những kết quả mà chúng ta đạt được trong việc xây dựng Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cho thấy sự thành công của chương trình.
Chúng ta thấy được việc xây dựng các SGK khác nhau do nhiều nhóm tác giả, nhiều nhà xuất bản thực hiện đã tạo nên một cách nhìn mới về giáo dục và tạo nên một thị trường giáo dục đúng nghĩa trong việc sử dụng SGK.
Người dạy và người học đều hiểu rằng SGK không phải là tài liệu duy nhất được dùng trong nhà trường phổ thông. Nó chỉ được coi là một trong những tài liệu quan trọng trong việc thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Hiểu được điều này, các thầy cô giáo ở nhà trường phổ thông cũng như các trường sư phạm đã nỗ lực và sáng tạo không ngừng trong việc thay đổi phương pháp dạy học.
Giáo dục phổ thông giờ đây không chỉ nhằm đến việc trang bị kiến thức cho học sinh, dạy học theo hướng nhồi nhét kiến thức mà hướng tới sự hình thành và phát triển năng lực của học sinh qua giáo dục. Vì thế, các bài học, ví dụ trong SGK và những sáng tạo của giáo viên trong quá trình dạy học đã đều hướng tới mục tiêu phát triển năng lực của học sinh.
Sự chuyển biến thể hiện rõ ở học sinh thay vì học lệch, học tủ các em đã hướng tới việc học một cách có ý thức hơn, hướng tới hình thành cho mình những năng lực mới đáp ứng sự thay đổi của cuộc sống tương lai không những của họ mà của cả xã hội.
Giáo dục phổ thông đã thay đổi. Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 sẽ cho thấy một diện mạo mới của thế hệ mới sẽ tham gia vào kiến thiết nước nhà. Thế hệ ấy phải là những công dân được đào tạo để sáng tạo, tự tin bước vào cuộc sống tương lai và bước ra thế giới.
Kết quả của một kỳ thi không chỉ là thước đo thành quả học tập của riêng các em học sinh, mà còn là thước đo thành quả những cố gắng của thầy cô, sự chăm lo của cha mẹ và xã hội, nhất là kỳ thi này còn là kết quả của một sự thay đổi lớn trong giáo dục nước nhà. Kỳ thi này dù có nhiều thay đổi nhưng học sinh tốt nghiệp THPT năm nay cũng chỉ học 3 năm sau của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Có lẽ cần thêm vài năm nữa, cho những học trò hoàn toàn được học theo chương trình mới thể hiện những kết quả của chương trình và những cố gắng của ngành giáo dục đối với việc thay đổi giáo dục nước nhà. Hy vọng với kỳ thi tốt nghiệp THPT lần này, Bộ GD-ĐT sẽ rút được những kinh nghiệm để điều chỉnh chương trình, giúp cho việc dạy và học trở nên thật hơn, giúp cho những công dân của chúng ta trở thành những người sáng tạo, tự tin sẵn sàng đối phó với một thế giới đầy bất định trong tương lai.
Mong rằng những thí sinh bước vào kỳ thi này có đầy đủ sự tự tin để khẳng định mình không chỉ qua kết quả của kỳ thi mà còn bằng sự kết tinh ở họ những năng lực giải quyết những thay đổi cơ bản của thế giới hôm nay, thế giới ngày mai với những thay đổi chóng mặt về công nghệ.
Công dân mới của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 phải thực sự là những người làm chủ mình, làm chủ đất nước, sẵn sàng dấn thân để đưa đất nước phát triển hơn.
PGS-TS NGUYỄN KIM HỒNG, nguyên Hiệu trưởng
Trường Đại học Sư phạm TPHCM
(Dẫn nguồn SGGPO)
