Thăm khu mộ nhà giáo Nay Der

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Thầy giáo Nay Der là niềm tự hào của cộng đồng người Jrai ở khu vực phía Đông Nam tỉnh nói riêng và tỉnh Gia Lai nói chung. Khu mộ nhà giáo Nay Der (số 01 Đào Duy Từ, phường Đoàn Kết, thị xã Ayun Pa) đã được công nhận là Di tích lịch sử-văn hóa cấp tỉnh. 
Khu mộ nhà giáo Nay Der tọa lạc trong khuôn viên rộng hơn 1.000 m2. Từ phía cổng khu mộ đi vào là tấm bia giới thiệu sơ lược về nhà giáo Nay Der. Phía sau tấm bia là phần mộ của ông với diện tích khoảng 114 m2.
Mộ của nhà giáo Nay Der được xây dựng theo kiểu nhà mồ truyền thống của người Jrai. Trừ phần vật liệu bằng gạch, vữa thay gỗ ván để tăng tuổi thọ công trình thì kiến trúc gần như được giữ nguyên vẹn. Phần mộ chính được đặt nằm dưới phần mái nhà mồ kiên cố, có 4 mái chính hình tam giác chụm lại dần với nhau trên cột kut cao vút. Ở viền của các phần mái giao nhau có trang trí hoa văn. Ngoài ra, ở 4 góc của khu mộ còn có hình mô phỏng tượng nhà mồ-một nét văn hóa tiêu biểu trong đời sống tâm linh của người Jrai.
Điểm nhấn trong khu mộ chính là bức tượng toàn thân của nhà giáo Nay Der ngồi xoay mặt về hướng Tây, ung dung đọc sách trong tư thế chống cằm, khuôn mặt toát lên vẻ nhân hậu, minh triết. Tượng do nhà điêu khắc Trần Quý Kháng thực hiện vào năm 1992, được làm bằng xi măng phủ màu nhũ đồng, cao khoảng 1,4 m, đặt trên bệ cao 0,5 m, lát đá granite. Một cây xoài cao lớn, đang vào độ sai trĩu quả phủ bóng mát lên một góc khu mộ. Không gian xung quanh khu di tích có nhiều bóng cây xanh mát.
Quang cảnh Di tích lịch sử-văn hóa cấp tỉnh Khu mộ nhà giáo Nay Der-ảnh P.V
Quang cảnh Di tích lịch sử-văn hóa cấp tỉnh Khu mộ nhà giáo Nay Der. Ảnh: Phương Vi
Dù không có nhiều hiện vật được trưng bày tại khu mộ, song những thông tin được thể hiện ở bia lược sử cũng như tại nơi đặt bức tượng, mọi người vẫn có thể hình dung được phần nào về thân thế, sự nghiệp của người trí thức đầu tiên của cộng đồng dân tộc Jrai, người sáng lập ra bộ chữ viết của người Jrai.
Bà Đặng Thị Thanh Vân-Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin thị xã Ayun Pa-cho biết: “Cuộc đời và sự nghiệp của nhà giáo Nay Der đã được các nhà nghiên cứu lịch sử tìm hiểu kỹ lưỡng qua các nhân chứng, tài liệu được lưu giữ. Không chỉ là trí thức đầu tiên của người Jrai, ông còn có nhiều đóng góp cho sự nghiệp cách mạng và có vai trò to lớn trong việc đào tạo đội ngũ trí thức là người dân tộc thiểu số miền Nam trong giai đoạn tập kết ra miền Bắc. Cả một đời gắn bó, cống hiến hết mình cho sự nghiệp giáo dục, ông đã được tặng thưởng nhiều danh hiệu, huân, huy chương quý giá”.
Cùng tôi dạo bước tham quan khu di tích yên bình nằm giữa lòng thị xã Ayun Pa nhộn nhịp, thắp một nén nhang lên phần mộ của cụ Nay Der, anh Vũ Xuân Hùng (phường Sông Bờ, thị xã Ayun Pa) bày tỏ: “Dù không phải là người Jrai, nhưng tôi vẫn cảm thấy tự hào khi nhà giáo Nay Der là người con của vùng đất phía Đông Nam tỉnh. Sau khi tìm hiểu về cuộc đời cũng như những khó khăn, vất vả mà người thầy giáo Jrai đã vượt qua, tôi càng thấy khâm phục. Đây sẽ là tấm gương để thế hệ trẻ người Jrai nói riêng, cộng đồng các dân tộc noi theo, lấy đó làm động lực để cố gắng hơn trong công việc, học tập”.
Còn ông Ma Trang (buôn Tang, xã Phú Cần, huyện Krông Pa) luôn lấy làm vinh dự khi Krông Pa là quê hương của thầy giáo Nay Der, thầy luôn là tấm gương để ông nhắc nhở các con của mình vượt qua khó khăn, chăm chỉ học hành.  
Anh Vũ Xuân Hùng (phường Sông Bờ, thị xã Ayun Pa) chăm chú đọc những thông tin về cuộc đời của nhà giáo Nay Derghi trên tấm bia đặt tại khu di tích. Ảnh: Phương Vi
Anh Vũ Xuân Hùng (phường Sông Bờ, thị xã Ayun Pa) chăm chú đọc những thông tin về cuộc đời của nhà giáo Nay Der ghi trên tấm bia đặt tại khu di tích. Ảnh: Phương Vi
Hiện nay, Bảo tàng tỉnh đang lưu giữ, bảo quản và trưng bày nhiều hiện vật liên quan nhà giáo Nay Der, trong đó có Huân chương Kháng chiến hạng nhất do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký tặng vì đã có thành tích trong cuộc kháng chiến chống Pháp, Huân chương Độc lập hạng nhì được Hội đồng Nhà nước tặng vì có nhiều cống hiến trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, bảo vệ Tổ quốc; thẻ đảng viên, cây gậy do một người bạn ở Trung Quốc tặng ông nhân chuyến công tác tại đây… Những hiện vật tại Bảo tàng tỉnh cùng với khu di tích đem lại cái nhìn đầy đủ hơn, khẳng định những cống hiến to lớn của thầy giáo người Jrai này.
Chị Nguyễn Thị An-Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ (Bảo tàng tỉnh) cho hay: “Các hiện vật liên quan đến nhà giáo Nay Der được Bảo tàng tỉnh trưng bày thường xuyên. Thời gian qua, nhiều học sinh và người dân trong tỉnh cũng thường xuyên đến tham quan, tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của nhà giáo Nay Der. Tấm gương của ông đã khiến du khách khắp nơi cảm động”.   
Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin thị xã Ayun Pa cho biết thêm: “Di tích khu mộ nhà giáo Nay Der là nơi giáo dục truyền thống yêu nước và hiếu học. Di tích là nơi để các thế hệ bày tỏ lòng tôn kính đối với ông, khơi gợi cảm xúc, gìn giữ giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của tỉnh nói chung và người Jrai nói riêng. Do đó, ngày càng có nhiều người dân và học sinh chọn nơi đây làm điểm “về nguồn”, tìm hiểu, giáo dục truyền thống”.
Không chỉ vậy, đoàn viên, thanh niên thị xã cũng thường xuyên đến dọn vệ sinh, giữ gìn khuôn viên di tích luôn sạch đẹp. Thị xã Ayun Pa đã bố trí kinh phí thường niên để phục vụ việc tu bổ, tôn tạo khu di tích.
PHƯƠNG VI

Có thể bạn quan tâm

Hoàn tất công tác chuẩn bị khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ

Hoàn tất công tác chuẩn bị khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ

(GLO)- Trong ngày 25-1, phường Pleiku đã khẩn trương hoàn tất những công đoạn chỉnh trang cuối cùng tại khu vực đường bờ kè Suối Hội Phú, sẵn sàng chào đón du khách khám phá Phố đêm Chợ Nhỏ. Dự án này bắt đầu hoạt động thử nghiệm vào tối ngày 25-1 và sẽ đi vào hoạt động chính thức từ ngày 30-1.

Trên non cao, chạm vào Pleiku

Trên non cao, chạm vào Pleiku

(GLO)- Chỉ vài giờ chinh phục Chư Nâm hay Rơ Vâng, du khách đã có thể đứng trên cao, mở rộng tầm mắt giữa thiên nhiên khoáng đạt, cảm nhận rõ nhịp thở và vẻ đẹp nguyên sơ của cao nguyên Pleiku. 

Buôn làng bừng sáng từ ý Đảng - lòng dân

Buôn làng bừng sáng từ ý Đảng - lòng dân

(GLO)- Những ngày đầu năm 2026, không khí mừng Đảng, mừng Xuân đang lan tỏa nơi các buôn làng vùng cao nguyên Gia Lai từ hệ thống đèn đường mới thắp sáng ban đêm, sắc hoa rực rỡ hai bên lối đi, đến tuyến đường bê tông rộng rãi, sạch đẹp vừa hoàn thành.

Giữ hồn quê giữa những đổi thay

Tiếp thêm sức sống cho làng nghề nón lá Gò Găng

(GLO)- Trải qua bao thăng trầm, làng nghề nón lá Gò Găng (phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai) vẫn hiện diện trong đời sống văn hóa của người dân địa phương. Hiện nay, nghề chằm nón tuy không còn là nguồn thu nhập chính, song những thợ lâu năm nơi đây vẫn âm thầm gắn bó với nghề, gìn giữ ký ức làng quê.

Xã Tây Sơn hỗ trợ người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu

Xã Tây Sơn hỗ trợ người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu

(GLO)- Thời gian qua, xã Tây Sơn (tỉnh Gia Lai) đã từng bước thay đổi trong cách triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, chuyển từ hỗ trợ người nghèo nâng cao khả năng tiếp cận thông tin lên đến hỗ trợ có điều kiện, gắn trách nhiệm của người thụ hưởng.

Vĩnh Sơn thắm sắc hoa đào mùa đông

Vĩnh Sơn thắm sắc hoa đào mùa đông

(GLO)- Mùa đông Vĩnh Sơn - miền sơn cước vốn được ví như “xứ lạnh” của vùng Tây Sơn hạ đạo (tỉnh Gia Lai) - trầm lắng, se lạnh và ẩm ướt. Năm nay, Vĩnh Sơn đón một món quà bất ngờ khi hoa đào nở sớm, bừng sáng núi rừng.

Hồi sinh làng nghề truyền thống nhờ chuyển đổi số

Hồi sinh nhờ chuyển đổi số

(GLO)- Khi thị trường Trung Quốc giảm mạnh nhu cầu, các kênh mua bán truyền thống trong nước cũng thu hẹp, người dân làng nghề tiện gỗ mỹ nghệ Bắc Nhạn Tháp (phường An Nhơn) đã chủ động chuyển đổi số, mở ra hướng đi mới giúp nghề truyền thống hồi sinh.

An Hòa chuyển mình trong xây dựng nông thôn mới

An Hòa: Điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới

(GLO) - Ông Trần Ngọc Cát - Trưởng thôn An Hòa (xã Tuy Phước Bắc) cho biết: Đầu năm 2023, khi còn thuộc xã Phước Quang (huyện Tuy Phước cũ), An Hòa được chọn làm điểm xây dựng thôn thông minh - một tiêu chí quan trọng để xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Lung linh làng hoa cúc Kiên Long sau bão lũ

Lung linh làng hoa cúc Kiên Long sau bão lũ

(GLO)- Khi màn đêm buông xuống, thôn Kiên Long (xã Bình An, tỉnh Gia Lai) lại bừng sáng bởi hàng ngàn bóng đèn được thắp lên giữa các vườn hoa cúc. Ngắm từ xa, cả cánh đồng cúc như một dải ngân hà nhỏ giữa vùng quê yên ả, vừa lung linh vừa ấm áp trong những ngày cuối năm se lạnh.

Chư Păh chung sức xây dựng nông thôn mới bền vững

Chư Păh chung sức xây dựng nông thôn mới

(GLO)- Những năm qua, xã Chư Păh đã huy động sức dân cùng nguồn lực đầu tư của Nhà nước để xây dựng nông thôn mới. Nhờ đó, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao, hạ tầng nông thôn và sản xuất nông nghiệp phát triển bền vững.

null