Tác giả bức ảnh 'O du kích nhỏ' qua đời ở tuổi 97

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Thoan, tác giả bức ảnh nổi tiếng O du kích nhỏ, vừa qua đời sáng 8.12, hưởng thọ 97 tuổi.

Hình ảnh O du kích nhỏ đã làm nức lòng công chúng - Ảnh Phan Thoan
Hình ảnh O du kích nhỏ đã làm nức lòng công chúng - Ảnh Phan Thoan


Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Thoan, tác giả bức ảnh đen trắng nổi tiếng O du kích nhỏ, vừa qua đời tại Hà Nội sáng 8.12, hưởng thọ 97 tuổi.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Thoan, bút danh Phan Tuất, sinh ngày 11.11.1924 tại H.Đức Thọ, Hà Tĩnh. Ông nguyên là cán bộ Ty Văn hóa tỉnh Hà Tĩnh; Hội viên Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam; Hội viên Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Hà Tĩnh.

Ông đến với nhiếp ảnh do được giao nhiệm vụ phụ trách mảng bảo tàng, nhiếp ảnh, hội họa của ngành văn hóa. Các kiến thức nhiếp ảnh đều do ông tự mày mò học.


 

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Thoan - Ảnh: Tư liệu Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Hà Tĩnh
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Thoan - Ảnh: Tư liệu Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Hà Tĩnh


O du kích nhỏ được chụp vào ngày 21.9.1965. Đây là thời kỳ không quân Mỹ oanh tạc dữ dội miền Bắc Việt Nam. Ông Thoan ghi lại hình ảnh nữ dân quân nhỏ bé đang áp giải viên phi công Mỹ to lớn đang cúi đầu.

Hai nhân vật trong ảnh là nữ du kích Nguyễn Thị Kim Lai, khi đó mới 17 tuổi và phi công Mỹ William Andrew Robinson lúc đó 22 tuổi. Hình ảnh này có tác động động viên tinh thần rất lớn với quân dân Việt Nam lúc bấy giờ đấu tranh với chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ.

Sau này, ông chia sẻ về tác phẩm O du kích nhỏ: “Khi đó tôi cứ giơ máy lên chụp, cũng không biết là người nào, tên gì, giặc lái Mỹ tên gì. Chỉ biết chụp được ảnh thôi”.

ức ảnh này khi mới ra đời có tên Uy thế không lực Hoa Kỳ. Sau này, nó còn được gọi bằng nhiều tên khác như O du kích nhỏ, Giải giặc lái Mỹ hoặc O du kích nhỏ và tên giặc lái Mỹ. Năm 1966, bức ảnh được bày tại triển lãm ảnh toàn quốc. Năm 1967, tác phẩm được in trên tem thư Bưu điện Việt Nam. Con tem này đã được gửi đi 167 nước.

Ông Chu Chí Thành, nguyên Chủ tịch Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam, nói về tác phẩm O du kích nhỏ: “Bức ảnh làm mọi người nức lòng. Phan Thoan chụp rất thực. Ông cũng chụp được khoảnh khắc rất đẹp ca ngợi vị trí của người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước”.


 

Tác phẩm O du kích nhỏ - Ảnh Phan Thoan
Tác phẩm O du kích nhỏ - Ảnh Phan Thoan



Ông Phan Thoan được trao Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007. Trước đó, ông từng nhận huy chương vàng ảnh quốc tế tại Bungari năm 1968.

Lễ viếng nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Thoan, tác giả O du kích nhỏ, diễn ra từ 6 giờ 30 - 8 giờ 30 ngày 12.12 tại Nhà tang lễ Bệnh viện 354, Hà Nội.

Lễ hỏa táng cùng ngày tại Đài hóa thân Hoàn Vũ, Văn Điển, Hà Nội. An táng tại nghĩa trang xã Lâm Trung Thủy, H.Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.

Theo TRINH NGUYỄN (thanhnien)

Có thể bạn quan tâm

Gia hạn thực hiện Chương trình nghiên cứu, tổng hợp, công bố các tác phẩm văn học vì sự nghiệp cách mạng của Đảng đến hết 31-12-2026

Gia hạn thực hiện Chương trình nghiên cứu, tổng hợp, công bố các tác phẩm văn học vì sự nghiệp cách mạng của Đảng đến hết 31-12-2026

(GLO)- Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định số 139/QĐ-TTg về việc gia hạn thời gian thực hiện Chương trình nghiên cứu, tổng hợp, công bố các tác phẩm văn học vì sự nghiệp cách mạng của Đảng đến hết ngày 31-12-2026.

Bài chòi dân gian vào nhịp mới

Bài chòi dân gian vào nhịp mới

(GLO)- Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tại nhiều địa phương của tỉnh Bình Ðịnh cũ, các câu lạc bộ bài chòi dân gian dần thưa vắng. Việc tiếp tục bảo tồn và phát huy loại hình bài chòi dân gian, ngoài sự quan tâm của tỉnh, đòi hỏi sự chủ động từ các phường, xã và tâm huyết của đội ngũ nghệ nhân.

Ngựa trong sắc màu sáng tạo nghệ thuật

Ngựa trong sắc màu sáng tạo nghệ thuật

(GLO)- Bằng ngôn ngữ nghệ thuật đa dạng, nhiều nghệ sĩ ở Gia Lai đã mở đầu cảm hứng sáng tác trong năm mới với hình tượng ngựa - linh vật của năm Bính Ngọ 2026. Mỗi tác phẩm được gửi gắm vào đó nhiều ước vọng cùng những quan niệm riêng về nghệ thuật và đời sống.

Ra mắt “Sách Tết Bính Ngọ 2026”

Ra mắt “Sách Tết Bính Ngọ 2026”

(GLO)- Dự án Sách Tết bước sang năm thứ 8 với “Sách Tết Bính Ngọc 2026” vừa chính thức ra mắt. Ấn phẩm gồm 5 phần do nhà văn Hồ Anh Thái tuyển chọn: Khúc dạo đầu của mùa xuân, Văn, Thơ, Nhạc, Họa, như một dòng chảy cảm xúc liền mạch.

Những lát cắt giàu xúc cảm về cuộc sống

Những lát cắt giàu xúc cảm về cuộc sống

(GLO)- “Bông trang đỏ” (Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2025) gồm 13 truyện ngắn tâm đắc nhất được Nguyễn Đặng Thùy Trang chọn in tập trong những sáng tác từ năm 2019 đến nay. Tập truyện ngắn là những lát cắt giàu xúc cảm về cuộc sống cùng thông điệp ý nghĩa mà tác giả muốn gửi tới bạn đọc.

"Ngày nắng vẹn nguyên"

"Ngày nắng vẹn nguyên"

(GLO)- Với cuốn sách thứ 6 mang tên “Ngày nắng vẹn nguyên” vừa được xuất bản, tác giả Lê Thị Kim Sơn một lần nữa gửi gắm một góc cạnh khác của chính mình tới cho độc giả. 

Ký ức tươi đẹp về Pleiku xưa

Ký ức tươi đẹp về Pleiku xưa

(GLO)- “Suối nguồn Pleiku” là tập kỷ yếu do Ban liên lạc cựu học sinh liên trường trung học Pleiku trước năm 1975 thực hiện, tập hợp những bài viết xúc động về bạn cũ trường xưa. Qua từng trang viết, những ký ức tươi đẹp về Pleiku xưa cũng được nhắc nhớ, trong lắng sâu xúc cảm.

Văn chương Việt trong vòng xoáy AI

Văn chương Việt trong vòng xoáy AI

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đưa văn chương và người đọc vào thời khắc chuyển mình chưa từng có. Nó có thể được xem là công cụ hỗ trợ người viết, cũng gợi mở vô số thách thức cùng các áp lực mới cần đối mặt.

Băng Châu và dấu ấn trở lại

Băng Châu và dấu ấn trở lại

(GLO)- Tại Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2025, vai bà Hồng trong vở ca kịch bài chòi "Dòng sông kể chuyện" đã mang về tấm huy chương vàng cho Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Huỳnh Thị Kim Châu (nghệ danh Băng Châu). 

null