Về thu nhập, nghị định quy định rõ điều kiện với các đối tượng gồm: người thu nhập thấp tại khu vực đô thị; công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp; cán bộ, công chức, viên chức.
Trường hợp người đứng đơn là người độc thân, cần có thu nhập hằng tháng thực nhận không quá 15 triệu đồng. Trường hợp người đứng đơn đã kết hôn, người đứng đơn và vợ (chồng) của người đó có tổng thu nhập hằng tháng thực nhận không quá 30 triệu đồng.
Thời gian xác định điều kiện về thu nhập của 2 trường hợp trên là trong 1 năm liền kề, tính từ thời điểm đối tượng nộp hồ sơ hợp lệ cho chủ đầu tư để đăng ký mua, thuê mua NƠXH. Trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày nhận được đơn đề nghị xác nhận, UBND cấp xã thực hiện việc xác nhận điều kiện về thu nhập trong 1 năm liền kề.
Thời gian qua, nhiều tỉnh, thành trên cả nước xây nhiều dự án NƠXH, nhà cho người thu nhập thấp nhưng có tình trạng người nghèo không mua được, nhiều người về sống tại các khu nhà này là diện khá giả, có thu nhập cao, có ô tô đi lại; trái với mục tiêu, tính chất của dự án. Với nghị định mới, hy vọng sẽ giám sát chặt chẽ hơn, mua bán, cho thuê NƠXH sẽ đúng đối tượng hơn.
Để làm tốt việc này, các địa phương nên tham khảo cách làm từ TP HCM. Trong quyết định mới ban hành vào quý II/2024, UBND TP HCM đưa ra quy chế phối hợp giữa các sở, ngành cùng UBND các quận, huyện, TP Thủ Đức trong việc cung cấp thông tin và chế độ hậu kiểm người mua, thuê NƠXH. Theo đó, Sở Xây dựng là đơn vị chủ trì, chịu trách nhiệm xác định rõ nội dung cần lấy ý kiến, gửi đầy đủ hồ sơ và nêu rõ chính kiến. Các cơ quan khác có trách nhiệm phải trả lời đầy đủ, có chính kiến về các nội dung được yêu cầu.
Sở Xây dựng có trách nhiệm đăng tải thông tin về dự án NƠXH, danh sách các đối tượng dự kiến đã được giải quyết, dự kiến được giải quyết, đã được hưởng các chính sách trên cổng thông tin điện tử của Sở Xây dựng và gửi thông tin về Bộ Xây dựng, báo cáo ý kiến thống nhất việc tổ chức dữ liệu. Trong thời hạn 2 ngày, kể từ khi nhận đủ hồ sơ, Sở Xây dựng sẽ chuyển công văn, tài liệu liên quan đến các đơn vị để phối hợp xác minh, kiểm tra.
Trong thời hạn 3 ngày kể từ ngày nhận được ý kiến phối hợp của các sở, ngành, Sở Xây dựng phải phản hồi cho chủ đầu tư NƠXH về danh sách người mua NƠXH được duyệt, cập nhật danh sách này trên cổng thông tin điện tử của đơn vị. UBND TP Thủ Đức và các quận, huyện có trách nhiệm xác nhận hoặc chỉ đạo UBND xã, phường, thị trấn xác nhận người mua, thuê, thuê mua NƠXH theo quy định.
Với cách làm này, điều quan trọng nhất là công khai, minh bạch, giúp cho việc thực thi và giám sát được chặt chẽ, đúng đối tượng; trách nhiệm của các quận, huyện cùng các cơ quan liên quan được rạch ròi, từ đó bảo đảm đúng đối tượng hơn, tránh tình trạng thiếu công bằng trong thực thi một chính sách đòi hỏi tính nhân văn như NƠXH.
