Mệnh lệnh đổi mới sáng tạo

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Nghiên cứu báo cáo về tình hình kinh tế - xã hội năm 2023 của Chính phủ để chuẩn bị cho kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XV sắp tới, nhiều chuyên gia kinh tế tỏ ra lo ngại là chỉ tiêu tăng năng suất lao động xã hội nhiều khả năng không đạt kế hoạch năm thứ 3 liên tiếp, trong khi đây là một trong những chỉ tiêu phản ánh chất lượng tăng trưởng trung thực nhất.

Theo đó, mục tiêu tăng năng suất lao động xã hội 5%-6% năm 2023 được Chính phủ đánh giá là khó đạt và chỉ xác định “sẽ phấn đấu đạt mức cao nhất”.

Dự kiến kế hoạch năm 2024 cũng khá thận trọng với tốc độ tăng bình quân 4,8%-5,3%. Tại phiên họp toàn thể của Ủy ban Kinh tế Quốc hội diễn ra tuần trước, nhiều ý kiến đề nghị Chính phủ tổ chức hội nghị chuyên đề bàn về vấn đề này để xác định, triển khai những giải pháp toàn diện và căn cơ.

Thống kê thị trường lao động tính đến cuối quý 3-2023 cho thấy, mặc dù số lượng lao động tìm được việc làm nói chung có xu hướng tăng, song thị trường lao động phát triển không bền vững, công việc của người lao động bấp bênh, điều kiện làm việc không bảo đảm và thu nhập thấp. Tỷ lệ thiếu việc làm trong quý 3 không thay đổi so với quý 2 và tăng so với cùng kỳ năm trước, trong đó người lao động ở khu vực công nghiệp và xây dựng chịu tác động lớn nhất. So với quý 2, thất nghiệp quý 3 tăng về số lượng. Đời sống của người lao động chậm được cải thiện; thu nhập bình quân quý 3 chỉ tăng 5,3% so với cùng kỳ năm 2022 (tăng 6,7%)… Qua đó càng thấy trong bối cảnh này thì vấn đề tăng suất lao động xã hội là một nhiệm vụ đầy thách thức.

Theo TS Vũ Tiến Lộc, nguyên Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, trong 30 năm qua, việc phát triển doanh nghiệp và nâng cao năng suất lao động đã đưa nước ta thoát khỏi đói nghèo và trở thành nước có thu nhập trung bình. Hiện tại, 2 yếu tố này vẫn là động lực tăng trưởng chính cho sự phát triển của nền kinh tế, song đã có những dấu hiệu khá rõ ràng về “bẫy” năng suất lao động trung bình.

Nhìn sang Malaysia và Thái Lan - những nền kinh tế có nhiều nét tương đồng với Việt Nam, có thể thấy mối quan ngại này là hoàn toàn có cơ sở. Hai quốc gia này từng có những bước đi ngoạn mục vào cuối thế kỷ 20 với mức tăng năng suất ấn tượng là 5,6%-16,3%/năm (giai đoạn 1989-1999), song đã chững lại từ sau thời điểm khủng hoảng tài chính châu Á và ì ạch đến nay. Theo TS Jonathan Pincus, chuyên gia kinh tế cao cấp của UNDP, nếu tiếp tục duy trì được tốc độ này đến nay thì 2 quốc gia trên sẽ trở thành những nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới, kể từ Thế chiến thứ 2.

Nguyên nhân chính là các nước nói trên đã không nâng cấp chiến lược phát triển, chậm tận dụng hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia; chủ yếu theo đuổi chiến lược tăng năng suất bằng sản phẩm xuất khẩu giá trị thấp và thất bại trong việc ứng dụng phát minh để có những thay đổi bài bản trong ngành công nghiệp.

Nếu coi nâng cao năng suất lao động là “mệnh lệnh của đổi mới”, theo cách nói của TS Vũ Tiến Lộc, thì giải pháp thực hiện mệnh lệnh này không xa lạ. Đó là chú trọng nâng chất thị trường lao động, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp làm ăn kinh doanh đúng pháp luật, đầu tư mạnh mẽ vào đổi mới sáng tạo… Tất nhiên, giải được những “đề bài” ấy không dễ - ví dụ dễ thấy là chi phí cho nghiên cứu và phát triển ở Việt Nam hiện nay mới xấp xỉ 1/2 so với Thái Lan, Malaysia và bằng 1/3 so với Trung Quốc. Và quan trọng nhất vẫn là khâu triển khai thực hiện, chuyển hóa các giải pháp thành kết quả cụ thể.

Có thể bạn quan tâm

Vang mãi tiếng cồng chiêng

Vang mãi tiếng cồng chiêng

(GLO)- Từ ngày 30-10 đến 8-11, tại phường Pleiku, xã Biển Hồ và một số địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai diễn ra chuỗi sự kiện Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.

Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân

Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân

Vừa qua, UBND TP.HCM tổ chức lễ ra mắt ba mô hình chuyển đổi số mang tính tiên phong, sáng tạo và nhân văn, tập trung vào các lĩnh vực: kết nối giao thông công cộng; kết nối kho dữ liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính; hỗ trợ người dân đăng ký khai tử tại nhà.

Đừng để trẻ em đơn độc trên không gian mạng

Đừng để trẻ em đơn độc trên không gian mạng

(GLO)- Không gian mạng mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bắt nạt, dụ dỗ, lừa đảo và xâm hại trẻ em. Bảo vệ trẻ trên môi trường số không thể chỉ trông chờ vào kỹ năng tự phòng vệ, mà cần trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội.

Chặn áp lực tăng giá từ chi phí đầu vào

Chặn áp lực tăng giá từ chi phí đầu vào

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa yêu cầu các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương tính toán phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân, đồng thời rà soát cơ sở pháp lý, tác động và tính khả thi của việc giảm thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0%.

Góp xanh cho Trường Sa

Góp xanh cho Trường Sa

(GLO)- Tiếp tục đồng hành cùng chương trình “Xanh hóa Trường Sa”, ngành chức năng tỉnh Gia Lai vừa bàn giao hơn 11.000 cây dừa giống Tam Quan cho Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân.

Chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội

Chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội

Một phần quà có thể giúp gia đình vượt qua tháng khó, còn một chỗ học nghề, việc làm, thẻ bảo hiểm y tế hay mái nhà vững chãi sẽ giúp họ đứng vững lâu dài. Giảm nghèo bền vững vì thế là sự dịch chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội,...

Kích cầu du lịch

Kích cầu du lịch

(GLO)- HĐND tỉnh Gia Lai vừa thông qua 2 nghị quyết về hỗ trợ thu hút khách quốc tế qua các chuyến bay charter (thuê chuyến) và phát triển du lịch cộng đồng. Đây là những chính sách rất đáng chú ý trong nỗ lực đưa du lịch trở thành một động lực phát triển của tỉnh nhà.

Thu hút nhân tài, khơi thông nguồn lực phát triển

Thu hút nhân tài, nhân lên nguồn lực phát triển

(GLO)- 80 năm trước, trong thư “Tìm người tài, đức”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò đặc biệt của nhân tài đối với sự nghiệp kiến thiết đất nước. Tư tưởng đó tiếp tục được phát triển trong Kết luận số 105-KL/TW, đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ việc thu hút, trọng dụng nhân tài.

Khơi thông giá trị bản quyền

Khơi thông giá trị bản quyền

Tại hội nghị tổng kết việc thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan vừa tổ chức tại Hà Nội, Bộ VH-TT-DL nhận định, sau hơn 20 năm thực thi và qua nhiều lần sửa đổi, pháp luật về sở hữu trí tuệ đã tạo nền tảng quan trọng cho việc bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan.

Tin ở người trẻ

Tin ở người trẻ

Nhìn lại lịch sử dân tộc và chặng đường 70 năm hình thành, phát triển của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, có thể thấy, ở mỗi giai đoạn, thanh niên luôn được tin tưởng giao phó và đảm nhận những vai trò, sứ mệnh mới.

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị thế giới biến động phức tạp, khó lường, hơn 50 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài mà chúng ta thu hút được trong 9 tháng qua không chỉ lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay mà đó chính là một "phiếu tín nhiệm" của quốc tế dành cho VN.

null