Làng chài Trường Sa cầu mùa

0:00 / 0:00
0:00
  • Nam miền Bắc
  • Nữ miền Bắc
  • Nữ miền Nam
  • Nam miền Nam
Làng chài câu mực Trường Sa ở vạn chài Cù Lao - Mỹ Tân (xã Bình Chánh, H.Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) có hơn 2.000 ngư phủ mưu sinh dài ngày ở Trường Sa. Ngư dân vừa giữ nghề truyền thống, vừa tạo điểm nhấn ở thu nhập vào tốp cao nhất trong số các làng chài ven biển VN.

Đầu xuân, nơi đây diễn ra các nghi lễ rất long trọng để gia đình ngư dân gửi lời nguyện cầu trước khi người thân trở lại Trường Sa trong khoảng 9-10 tháng/năm.

"Năm nay mỗi ngư dân đi bạn làm nghề câu mực kiếm được từ 170-250 triệu đồng", đó là tin nhắn cuối năm từ quần đảo Trường Sa gửi về vạn chài Cù Lao - Mỹ Tân khi những chiếc tàu đội giàn phơi mực kết thúc một năm bám biển. Con số này tiếp tục được ông Nguyễn Hữu Ngọt, trưởng vạn chài Cù Lao - Mỹ Tân, nhắc lại vào dịp đầu xuân khi làng chài làm "Đại lễ tế thần Nam Hải - Lễ ra quân đánh bắt đầu năm 2023".

Làng chài Trường Sa cầu mùa ảnh 1

Thúng câu mực được đưa xuống tàu trong ngày mở biển.

Báo chí từng tốn biết bao nhiêu giấy mực để mô tả về cái nghề năm nào cũng có ngư dân tử nạn và những cái chết mang màu sắc huyền bí. Tại quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa, cứ khi hoàng hôn buông xuống thì thúng từ tàu mẹ được thả xuống biển để ngư dân chèo đi câu mực, đến gần sáng thì tàu mẹ vớt về. "Đàn con" có khi qua một đêm lại mất 1 thúng do gió lốc. Năm đó làng chài lại buồn đau nhắc tên ngư dân xấu số, Lễ tế thần Nam Hải được tổ chức long trọng hơn, thế nhưng ăn tết xong ngư dân lại tiếp tục ra khơi.

Làng chài Trường Sa cầu mùa ảnh 2

Bà con ngư dân vạn chài Cù Lao - Mỹ Tân tổ chức Đại lễ tế thần Nam Hải đại tướng quân trên sông Trà Bồng

Nghề câu mực khơi ở vạn chài Cù Lao - Mỹ Tân có một phần nguồn gốc từ Đà Nẵng. Ngư dân Trần Đình Chơi, ở Q.Thanh Khê, TP.Đà Nẵng, chia sẻ về một trong những nghề nguy hiểm nhất trên đại dương: khoảng năm 1981, ngư dân ở đây đã bắt đầu đóng tàu lớn làm nghề câu mực khơi, tàu gắn máy Kobuta 45 mã lực, mỗi tàu chở theo 15 chiếc thúng (ứng với 15 ngư dân đi bạn). Vài năm sau thì nâng cấp máy 110 mã lực và chở theo 20-25 chiếc thúng. Năm 2000, tàu loại lớn hơn chở 30 thúng, phiên biển kéo dài từ 15 ngày lên 2 tháng rưỡi thì nghề câu mực ở đây tan rã, nhưng lại phát triển ở H.Núi Thành, tỉnh Quảng Nam và H.Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.

Làng chài Trường Sa cầu mùa ảnh 3

Mẻ lưới đầy ắp cá lẫn mực của ngư dân Quảng Nam ở quần đảo Trường Sa

Ngư dân Nguyễn Đông, tuổi trên 70, ở làng chài xã Tam Quang, H.Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, kể 30 năm trước, lúc ra khơi tăm tăm mù mù, không biết đâu là bến bờ thì thuyền trưởng phải luôn mang theo chiếc radio để nghe dự báo thời tiết mà biết đường chạy, bên cạnh đó còn sử dụng sóng âm thanh để tìm lối đi - về. Nếu nghe tiếng của Đài phát thanh tỉnh Khánh Hòa, nhưng khi xoay ngang chiếc đài mà âm thanh yếu dần đi thì chạy về hướng đó là thẳng góc với đất liền.

Nghề câu mực khơi hiện nay được ngư dân phát triển ở mức hiện đại hơn. Thuyền trưởng tàu câu mực không còn cần tới radio để tìm phương hướng, vì trên tàu đã có đủ các thiết bị hiện đại, radio chỉ còn được ngư dân dưới thúng mang theo để giải trí khi thức suốt đêm trường.

Câu chuyện đầu xuân về thu nhập của ngư dân câu mực ở làng chài Bình Chánh, H.Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi trong năm 2023 cũng gợi lên bao ký ức đối với những ngư dân ở thủ phủ làm nghề câu ở Đà Nẵng và Quảng Nam. Lão ngư Nguyễn Đông kể lại 40 năm về trước, ngư dân đi trên chiếc tàu nhỏ xíu ra quần đảo Hoàng Sa làm nghề câu mực, nếu thuận lợi thì mỗi phiên bạn chài kiếm được vài chỉ vàng, ước tính lợi nhuận bằng nuôi mấy con heo trong thời gian 6-7 tháng trời.

Bước chân 40 năm

Mùng 10 tết năm nay, tại lăng vạn Cù Lao - Mỹ Tân, bà con dân làng sẽ lại tổ chức "Đại lễ tế thần Nam Hải và Lễ ra quân đánh bắt đầu năm 2023". Ngày Đại lễ tế thần Nam Hải, các ngư dân ôn lại chặng đường 40 năm nghề câu mực, nhắc lại những câu chuyện kỳ bí về ngư dân gặp nạn đã may mắn được cá Ông cứu vớt; nhắc lại cú nhảy vọt của nghề câu mực đã gần 10 năm. Năm 2014, Chính phủ ban hành Nghị định 67/2014/NĐ-CP về "Một số chính sách về phát triển thủy sản", tàu câu mực được đưa vào nhóm ưu đãi vay vốn phát triển, từ đó đã ra đời loại tàu câu mực có chiều dài lên tới 25 m (tàu trước đây dài 19-21 m), mỗi chiếc chở theo từ 40-45 chiếc thúng câu (năm 1981 là 15 thúng).

Đối với những ngư dân làm nghề câu mực khơi đầy hiểm nguy, hai từ "cá Ông" luôn được nhắc đến trong ngày mở biển. Khi đánh bắt ở vùng biển Trường Sa, mỗi khi thắp hương khấn vái, thuyền trưởng luôn "cầu mong Ông Nam Hải phù hộ cho anh em ngư dân ra khơi bình an, đánh bắt thuận lợi". Tàu câu mực đội chiếc giàn khơi trên nóc, hứng chịu gió, chao lắc mạnh mỗi khi biển nổi giông, lúc đó thì thuyền trưởng lại khấn gọi "Ông Nam Hải…!".

Đầu mùa biển, ông Nguyễn Hữu Ngọt mặc chiếc áo gấm đỏ đứng ở vị trí chủ bái của vạn chài Cù Lao - Mỹ Tân. Phía sau ông là hai hàng binh phu đầu đội nón sơn, mặc sắc phục cổ xưa, tay cầm gươm gỗ, răm rắp cúi lạy, bước đi theo từng nhịp phách lách cách. "Anh em ơi… đừng thấy sóng cả mà ngã tay chèo", giọng ông chủ bái vang lên trong ngôi đình nằm giữa làng chài. Sau lễ cúng, đoàn tàu chở các cụ già ra giữa sông Trà Bồng tiến về cửa biển Sa Cần để thực hiện những nghi thức cuối cùng Đại lễ tế thần Nam Hải đại tướng quân trên sông nước.

Sau buổi lễ, hơn 50 tàu câu mực và 2.000 ngư dân lại tiếp tục hướng ra vùng biển Trường Sa. Sau 40 năm phát triển, ngư dân đã nâng cấp phương tiện hiện đại, gắn nhiều hệ thống cảnh báo, mỗi chiếc thúng được gắn riêng 1 máy Icom Galaxy để liên lạc với tàu mẹ, từ đó những cái chết bí ẩn không còn xảy ra nhiều. Nhưng với ngư dân làm nghề câu mực, trong tâm khảm vẫn tôn thờ và mong cậy nhờ cá Ông, làm ăn thuận lợi ai cũng cảm tạ "được cá Ông chở che, cho ngư phủ được một mùa no đủ".

Làng chài Trường Sa cầu mùa ảnh 4

Có thể bạn quan tâm

Nhà nổi ở Trường Sa

Nhà nổi ở Trường Sa

Nhiều ngư dân câu mực ở Quảng Ngãi, Quảng Nam kể lại, năm 1998 đã đi bạn trên tàu câu mực ở thành phố Đà Nẵng. Từ năm 2000 đến nay, nghề câu mực ở Đà Nẵng giảm dần nên ngư dân về quê đóng tàu và bắt đầu những chuyến đi dài ngày ròng rã và tàu cập vào hoặc đi qua hầu hết các đảo Sơn Ca, An Bang, Nam Yết, Trường Sa Lớn, Gạc Ma,…
Trà măng, đừng đánh mất!

Trà măng, đừng đánh mất!

Tác giả Lục Vũ từ thế kỷ 8 có miêu tả loại trà quý nhất là trà măng trong tác phẩm Trà Kinh. Trong số 34/63 tỉnh thành Việt Nam sở hữu cây trà, đến nay Lai Châu và Hà Giang phát hiện trà măng - một niềm tự hào của ngành trà Việt.
Trần Thị Bích Ngọc: Sâu đậm tình yêu văn hóa Bahnar

Trần Thị Bích Ngọc: Sâu đậm tình yêu văn hóa Bahnar

(GLO)- Chiều muộn, lại bận một số việc nhà nhưng thấy chị Trần Thị Bích Ngọc-công chức Văn hóa-Xã hội xã Kông Lơng Khơng (huyện Kbang) ghé thăm, già Đinh Bi vui lắm. Già đã quá quen với cái dáng bé nhỏ thân thuộc của chị, với những lần đến nhà hỏi han, động viên. Vừa chăm chú đan gùi, già vừa gật đầu khi nghe lời nhắn nhủ: “Chú nhớ trong năm nay ráng truyền dạy thành công nghề đan lát cho 1 người trẻ trong làng chú nhé!”.
Phía sau hoa hồng

Phía sau hoa hồng

Những bông hoa hồng và những lời chúc tụng tràn ngập trên mạng xã hội cũng như ngoài đời thật trong ngày 8/3. Nhưng phía sau đó, sự bất bình đẳng giới vẫn tồn tại.
Trồng dâu tây trên đỉnh Đăk Chum I

Trồng dâu tây trên đỉnh Đăk Chum I

Trời ngả về chiều. Trong lớp sương mù bảng lảng bay trên đỉnh đồi làng Đăk Chum I (xã Tu Mơ Rông, huyện Tu Mơ Rông, Kon Tum), vợ chồng anh Nguyễn Thanh Tuấn (47 tuổi) và chị Nguyễn Thị Hạnh Nguyên (46 tuổi) cùng gần chục người khác đang miệt mài chăm sóc vườn dâu tây. Những luống dâu xanh mướt với quả đỏ mọng trải dài trên đỉnh đồi Đăk Chum I là hướng đi mới, tạo thêm nhiều việc làm cho người dân địa phương.
Những “bông hồng thép”

Những “bông hồng thép”

Tại Lữ đoàn Đặc công 126, Quân chủng Hải quân, có những người phụ nữ dù công việc chính hàng ngày là nhân viên văn thư, nấu ăn, hay quân y thì họ vẫn thường xuyên luyện tập trong môi trường khắc nghiệt với quyết tâm rất cao để trau dồi, nâng cao ý chí, sẵn sàng chiến đấu, hoàn thành mọi nhiệm vụ khó khăn được giao như bao cán bộ, chiến sĩ nam tại đơn vị. Không chỉ mạnh mẽ, can trường mà những “bóng hồng” ở đơn vị đặc biệt này còn vô cùng duyên dáng, đảm việc nước, giỏi việc nhà.
Biên cương thao thức

Biên cương thao thức

Trong sự trầm mặc của núi đồi, giữa đại ngàn biên cương, nơi chỉ nghe nói thôi, người ta đã nghĩ đến xa xôi, hoang vắng, có những con người vẫn luôn thao thức vì sự bình yên của quê hương, đất nước.
Gập ghềnh phận mồ côi

Gập ghềnh phận mồ côi

(GLO)- Ai cũng mong muốn có một mái ấm gia đình, song trước sóng gió cuộc đời, nhiều em nhỏ ở xã Pờ Tó (huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai) phút chốc trở thành mồ côi. Thiếu vắng tình thương của cả cha mẹ, tương lai của các em bỗng hóa gập ghềnh.
“Cõng” phim về làng

“Cõng” phim về làng

(GLO)- Giữa sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin, những “người lính” trên mặt trận văn hóa nghệ thuật vẫn thầm lặng đến từng buôn làng vùng sâu, vùng xa chiếu phim phục vụ người dân. Họ là những thành viên của Đội chiếu phim lưu động thuộc Nhà hát Ca múa nhạc tổng hợp Đam San (tỉnh Gia Lai).
Người Xơ Đăng đồng lòng bảo vệ “Quốc bảo”

Người Xơ Đăng đồng lòng bảo vệ “Quốc bảo”

Bao năm nay, người Xơ Đăng ở Tu Mơ Rông (Kon Tum) đã cung cấp hàng trăm tin báo để chính quyền vào cuộc ngăn chặn và chống việc lợi dụng “Quốc bảo”- sâm Ngọc Linh để trục lợi. Nhờ đó, nguồn gene thuần chủng được bảo tồn và “chiêu bài” lợi dụng thương hiệu sâm để trục lợi bị phanh phui.