Đó là Việt Nam với khát vọng trở thành quốc gia hùng cường, thịnh vượng vào năm 2045. Trong giai đoạn này, các yếu tố như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số… được đặt ở vị trí trung tâm. Đây không chỉ là định hướng mà còn là lời giải cho bài toán tăng trưởng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.
Đảng và Nhà nước ta đã xác định trí thức Việt Nam ở nước ngoài là nguồn lực đặc biệt quan trọng. Phát biểu tại Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh cần thu hút ít nhất 100 chuyên gia Việt kiều hàng đầu về nước giai đoạn 2025-2027, đồng thời xây dựng cơ chế đãi ngộ đặc biệt để họ yên tâm cống hiến. Đó là tín hiệu mạnh mẽ, cho thấy sự thay đổi mang tính đột phá trong tư duy thu hút nhân tài của đất nước.
Hơn 600.000 trí thức, chuyên gia người Việt đang làm việc tại các quốc gia phát triển trong các lĩnh vực then chốt như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng xanh, y khoa... Họ chính là "tài nguyên chất xám toàn cầu" của Việt Nam, là cầu nối giúp đưa tri thức, công nghệ và tiêu chuẩn quốc tế về nước. Tuy nhiên, vẫn còn một số rào cản khiến không ít người e ngại trở về, như thủ tục hành chính rườm rà, cơ chế tài chính kém linh hoạt, khó khăn trong chuyển đổi văn bằng, thiếu môi trường làm việc phù hợp...
Để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước, tôi cho rằng cần tập trung vào các nhóm giải pháp trọng tâm nhằm phát huy tiềm năng, thế mạnh của kiều bào:
Thứ nhất, có chính sách đãi ngộ đặc biệt, lấy hiệu quả cống hiến làm điều quan trọng. Cần áp dụng cơ chế hợp đồng linh hoạt, lương cạnh tranh quốc tế; tạo môi trường nghiên cứu tự chủ, đơn giản thủ tục; bảo hộ sở hữu trí tuệ rõ ràng, công bằng.
Thứ hai, đa dạng hóa hình thức thu hút nhân tài. Khuyến khích chuyên gia làm việc bán thời gian, theo dự án. Xây dựng các chương trình kết nối kiều bào với viện nghiên cứu, trường học và doanh nghiệp; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo - nơi họ vừa có thể nghiên cứu vừa thương mại hóa kết quả.
Thứ ba, cải cách thủ tục hành chính và pháp lý. Cần đơn giản hóa việc công nhận văn bằng, cấp phép hành nghề; thành lập tổ công tác hỗ trợ trí thức kiều bào; ứng dụng công nghệ số để xử lý toàn bộ thủ tục tiếp nhận.
Thứ tư, phát triển nền tảng quốc gia kết nối trí thức toàn cầu. Cụ thể, xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên gia người Việt toàn cầu; thiết lập quỹ hỗ trợ nghiên cứu và khởi nghiệp xuyên biên giới; cập nhật nhu cầu trong nước theo từng lĩnh vực; mở rộng mô hình kết nối chiều sâu; tăng cường vai trò của đại sứ quán, cơ quan đại diện, hội trí thức và cộng đồng chuyên gia ở nước ngoài.
Là công dân Việt Nam ở nước ngoài, chúng tôi tin rằng kiều bào ta không chỉ sở hữu tri thức toàn cầu mà còn luôn mang trong mình tình yêu quê hương và khát vọng cống hiến. Kiều bào chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành với Tổ quốc, chung tay đưa Việt Nam sớm trở thành quốc gia hùng cường, thịnh vượng. Bởi lẽ, dẫu ở bất cứ nơi đâu, trái tim kiều bào vẫn hướng về đất mẹ Việt Nam.
TS TRẦN HẢI LINH - Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (*)
(Dẫn nguồn NLĐO)
---------------------
(*) Tác giả là Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân - Đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc, Chủ tịch sáng lập Hội Chuyên gia - Trí thức Việt Nam - Hàn Quốc
