Đến nay, hàng trăm hộ dân tại nhiều chung cư cấp D (thuộc diện hư hỏng nặng, nguy hiểm) trên địa bàn TP HCM đã được di dời đến nơi ở mới khang trang, an toàn. Dù vậy, với hàng ngàn người còn phải bám trụ tại những chung cư cũ, nỗi bất an vẫn luôn thường trực.
Thời gian qua, dù cơ quan chức năng đã có nhiều quyết tâm, nỗ lực song việc xây dựng lại chung cư cấp D tại TP HCM vẫn chưa đạt kết quả như mong muốn.
Vì vậy, thành phố đã tiếp tục đẩy mạnh việc tuyên truyền, vận động người dân đến nơi tạm cư, giao mặt bằng để cải tạo chung cư cũ đang xuống cấp nghiêm trọng. Đi kèm với việc này, thành phố cần bảo đảm nguồn căn hộ tạm cư để đáp ứng nhu cầu của cư dân phải di dời.
Đây là ưu tiên hàng đầu, bên cạnh công việc lâu dài hơn là giải quyết bồi thường, hỗ trợ tái định cư và xây chung cư mới để người dân được tái định cư tại chỗ hoặc gần nơi ở cũ nhất, nhằm ít xáo trộn công việc, sinh kế và học hành của con cái.
Thực tế, việc xây dựng lại chung cư cấp D trên địa bàn TP HCM đạt kết quả chưa như kỳ vọng là vì gặp nhiều khó khăn, nhất là khâu kêu gọi đầu tư và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Bên cạnh đó, hầu hết chung cư cũ có diện tích nhỏ hẹp nhưng số lượng cư dân lại rất đông; nhu cầu giải quyết tái định cư lớn, trong khi những tiêu chí lại cần phải tốt hơn nơi ở cũ... Việc này đòi hỏi cần có sự phân tích, đánh giá thấu đáo để giải quyết bài toán an cư cho người dân trong sự thống nhất, đồng thuận của các bên liên quan.
Trong bối cảnh ngân sách nhà nước còn hạn chế mà phải đảm nhận nhiều vấn đề, việc dành nguồn lực giải quyết việc cải tạo, xây lại chung cư cũ cũng gặp không ít thách thức. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến xã hội hóa trong việc xây dựng lại chung cư cũ, tức là phó thác cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều chung cư ở vị trí bất lợi, chỉ tiêu quy hoạch - kiến trúc thấp nên khó hấp dẫn nhà đầu tư. Đến nay, TP HCM vẫn chưa có chung cư mới nào được xây dựng lại trên nền chung cư cấp D.
Trong bối cảnh đó, Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 98/2024 (quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư) nêu cụ thể, rõ ràng trình tự, thủ tục đầu tư, cơ chế ưu đãi… đã tạo điều kiện thuận lợi để TP HCM thực hiện dự án cải tạo, xây lại chung cư cũ. Tuy vậy, để việc xây dựng lại chung cư cũ sớm có kết quả, nhiều ý kiến cho rằng nhà nước cần có cơ chế, chính sách và những hỗ trợ cụ thể hơn.
Theo đó, cần có cơ chế ưu đãi về chỉ tiêu quy hoạch - kiến trúc đối với dự án xây dựng lại chung cư cấp D để hấp dẫn nhà đầu tư, tương tự dự án nhà ở xã hội. Ngoài ra, trong thẩm quyền của mình, TP HCM có thể sớm ban hành cơ chế ưu đãi, hỗ trợ thêm chủ đầu tư tham gia cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, đặc biệt là chung cư cấp D...
Theo Quốc Bảo (NLĐO)
