Bộ Xây dựng thậm chí còn yêu cầu kiểm tra những dự án tăng giá bất thường.
Nhưng thế nào là "bất thường" thì rất khó bắt bẻ. Người rao cứ rao, tiền nằm trong túi người mua và họ toàn quyền quyết định. Lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng thừa nhận giá tăng đột biến ở một số nơi nhưng lại không có giao dịch. Thực tế, giá bất động sản trên thị trường thứ cấp tăng chẳng ăn thua gì so với giá các dự án mở bán mới của các chủ đầu tư. Nhìn lại thì suốt thời gian khó khăn vừa rồi, trừ những người gánh nặng nợ nần kham không nổi phải chấp nhận bán lỗ, chứ giá bất động sản nói chung hầu như không giảm. Cứ dự án sau giá cao hơn dự án trước. Nguyên nhân thì đã được mổ xẻ, phân tích rất nhiều lần, chủ yếu là do hàng rào pháp lý trói chặt khiến dự án không thể khởi công, không thể hoàn thành dẫn đến nguồn cung khan hiếm. Đồng thời, chi phí đầu vào ngày càng tăng nên việc giảm giá bất động sản được xem là khó khả thi. Về vấn đề này, từ cuối năm 2023, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM đã có văn bản gửi các cơ quan có thẩm quyền phân tích cụ thể, kèm theo một loạt kiến nghị giải pháp để tháo gỡ. Thế nhưng kết quả thì sao? Hãy lấy TP.HCM - nơi có thị trường bất động sản phát triển mạnh mẽ, sôi động, nhu cầu rất lớn - làm ví dụ để thấy rõ ràng hơn. Số liệu từ Sở Xây dựng TP.HCM cho biết cả quý 1/2024, TP chỉ có một dự án nhà ở được chấp thuận chủ trương đầu tư. Hai năm trước đó (2022 - 2023) cũng chỉ có 2 dự án được chấp thuận đầu tư. Thị trường sôi động bậc nhất cả nước mà nguồn cung hiếm hoi thế này thì làm sao có thể kéo giá?
Không chỉ TP.HCM, vướng pháp lý cũng là vấn đề của hầu hết các địa phương trong những năm qua. Dù Chính phủ, chính quyền các tỉnh, thành đã nỗ lực giải quyết nhưng do chồng chéo nhiều quy định, nhiều luật và cả tình trạng cán bộ đùn đẩy, sợ ký... nên chưa có hiệu quả như mong muốn. Mà cung khan hiếm thì tất yếu đổ dồn lên giá, đó là quy luật của thị trường. Nên muốn kéo giảm giá nhà, điều tiên quyết là phải tăng cung, thay vì đi tìm nơi giá tăng bất thường.
Bên cạnh pháp lý, tiếp cận vốn và lãi vay với bất động sản cũng vẫn luôn là vấn đề nan giải. Phân khúc nhà ở xã hội được quan tâm rất nhiều và từng được kỳ vọng sẽ giúp "rã băng" thị trường nhưng không có gói vay ưu đãi đủ hấp dẫn, cuối cùng lại rơi vào nghịch lý thiếu nhưng vẫn ế. Ở phân khúc nhà ở thương mại, nhiều chủ đầu tư nói thẳng vẫn chưa thể vay vốn từ ngân hàng vì không vượt qua được hàng rào điều kiện. Tình trạng này được phản ánh qua tăng trưởng tín dụng toàn nền kinh tế 2 tháng đầu năm vẫn âm mà một trong những nguyên nhân là tín dụng tiêu dùng bất động sản chưa phục hồi...
Ở đầu cung khó vốn, khó pháp lý; phía đầu cầu, thu nhập giảm người dân thắt chặt chi tiêu, niềm tin thị trường chưa trở lại. Kết quả là thị trường ảm đạm nhưng giá bất động sản vẫn neo cao, thậm chí tăng cục bộ ở một số nơi như nói trên cũng là điều dễ hiểu.
Những nút thắt này không mới, thậm chí lưu cữu lâu nay. Vì vậy nếu chưa cởi được thì chuyện giá bất động sản cao, tăng hay tăng đột biến đâu đó khó mà quản lý. Thị trường vẫn chờ đợi một cú đột phá tháo gỡ để phục hồi trở lại, đưa giá về mức hợp lý cho một giai đoạn phát triển bền vững hơn sau này.
