Đăk Bla tìm ước mơ xanh từ phía mặt trời

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Người ta có thể nói đi nói lại về vẻ thơ mộng của dòng Đăk Bla nhưng nếu dòng sông biết nói có lẽ nó sẽ thốt lên: “Hỡi các bạn, tôi bỏng rát vì những cánh rừng nuôi nước cho tôi đã bị đốt cháy tan tành”.
 
Sông Đăk Bla tại huyện Kon Rẫy, Kon Tum mùa khô hạn.
Sông Đăk Bla tại huyện Kon Rẫy, Kon Tum mùa khô hạn.
Rừng cháy, lỗi bởi Đam San
Tôi muốn từ bỏ thành phố Kon Tum (tỉnh Kon Tum) sau bữa cơm trưa, khi lần đầu tiên tôi đến đây và ít nhiều đã thỏa mãn được qua cầu treo Kon Klor, rồi “check in” như bao du khách khác. Không chỉ tranh thủ lượn dọc bờ sông bên kia về qua cầu bê-tông bắc ngang dòng sông Đăk Bla, tôi còn dừng lại nhiều lần xem xét cuộc sống bên bờ sông này.
Dòng Đăk Bla không thơ mộng. Ai đó đã từng viết nó thơ mộng hẳn hơi đặt điều, bởi bờ sông quá cao, dòng chảy hun hút phía dưới, nước không trong. Suốt dọc đôi bờ khó mà tìm kiếm được một mảng rừng xanh nguyên vẹn. Bạt ngàn đất trống đồi núi trọc phô diễn sự tàn phá của con người, càng nhìn càng buốt mắt.
Như đọc được tâm tư, người bạn rủ tôi đi về phía thượng nguồn. Bạn còn cắt nghĩa, lỗi là do chàng Đam San cầu hôn Nữ thần mặt trời. Nữ thần mặt trời trong trường ca Đam San cực kỳ nóng bỏng, nàng đi đến đâu rừng cháy đến đó. Tây Nguyên hết rừng là lỗi của Đam San, lỗi của tình cảm nhất thời thiếu hẳn lý trí đi cầu hôn với thần cháy, nên mất rừng. Tôi phì cười, đúng là đường xa cần có bạn kiên nhẫn, thích đọc sách và dẫn giải để động viên người đồng hành.
Ngược dòng Đăk Bla về phía huyện Kon Plông như đi trên cung đường khát bóng cây xanh, thỉnh thoảng bên đường bắt gặp một cây cổ thụ, cành lá nghiêng về dòng Đăk Bla, đơn côi như minh chứng quần thể rừng xanh đã bị triệt phá. Cây kia, tôi không biết tên loài cây nhưng tôi tự thầm thì với chính mình, chỉ còn mỗi một mình mày còn sống và rất nhiều bạn của mày đã đổ gục, chết cháy.
Thị trấn Đăk Rve (Kon Rẫy, Kon Tum) nằm bên một nhánh của thượng nguồn Đăk Bla. Nhánh này đổ vào dòng chính Đăk Bla tại xã Tân Lập cùng huyện. Nếu ngược dòng chính Đăk Bla đến địa phận xã Kon Keng (Kon Rẫy, Kon Tum), dòng Đăk Bla lại có hai nhánh nữa. Một nhánh bắt nguồn từ xã Măng Buk (Kon Plông), nhánh khác bắt nguồn từ xã Đăk Pxi (Đăk Hà, Kon Tum).
Chúng tôi đi theo hướng này vì muốn vượt dãy Trường Sơn để về duyên hải.
Thị trấn Đăk Rve như một mảnh “văng” của đồng bằng, duyên hải, chỉ có cái tên Đăk Rve và dòng Đăk Bla là của Tây Nguyên thôi. “Hạ trại” bên bờ sông, nghỉ ngơi chút đỉnh, bạn tôi tháo giày, khỏa hai bàn chân trần vào dòng nước, tay chống về phía sau, mắt nhắm nghiền, miệng nói: “Đam San chàng hỡi! Đem cho tôi một chàng trai Tây Nguyên. Tôi muốn có một người lội sông. Tôi muốn có một người trèo núi. Tôi mát da, mát thịt. Tôi muốn có một người đi cùng tôi nhưng đừng phải lòng nữ thần mặt trời...”. Chúng tôi như hai kẻ điên, cùng cười.
Dòng Đăk Bla như một tấm thân trần, “cơ thể” lộ ra những vết nám, sẹo dọc theo dòng chảy. Nhìn ngược lên những ngọn núi trên kia, gần thị trấn thôi, đó là ngọn núi cao mà sao núi này núi kia cháy trơ cháy rụi. Lại liên tưởng đến đám trai tạp lêu lổng cạo đầu, xăm trổ đòi nợ thuê. Biết đến khi nào, biết đến bao giờ, rừng nơi đó sẽ được phục hồi. Cảm xúc của tôi, nhìn những cánh rừng bị phạt trụi như một vết bỏng trên thân mình, phải cấy da vào đó xóa nó đi hay cứ để vết sẹo to phình theo mãi.
“Hỡi Đam San, chàng hỡi! Rừng mất hết sạch rồi, núi khỏa thân. Chàng về đây, đưa giống cây rừng về đây để trồng lại những cánh rừng”, chúng tôi lại cười, nước dưới sông vẫn chảy.
 
Chiều trên dòng Đăk Bla đoạn chảy qua TP Kon Tum. Ảnh: K.MINH
Chiều trên dòng Đăk Bla đoạn chảy qua TP Kon Tum. Ảnh: K.MINH
Đi về phía mặt trời
Chúng tôi bỏ thị trấn Đăk Rve, bỏ luôn cả đường quốc lộ 24 mà băng qua cây cầu thép về điểm trường Phổ thông trung học bán trú Kon Tuk. Ở đây có một lòng hồ thủy điện rộng mênh mông. Tiếp tục đi con đường ven hồ băng qua cây cầu thép Đăk Pne và đến cây cầu treo Đăk Pui, ngắm sườn nào cũng là sườn đất trống, đồi núi trọc.
Đến xã Đăk Pne, vào tiệm của anh thợ chữa xe máy quê Thái Bình. Tên tiệm Thanh Tùng đi đâu cũng hay gặp, toàn bán vật liệu xây dựng, chữa xe máy, hớt tóc, nhà nghỉ, hàng cơm. Anh Tùng trố mắt khi biết chúng tôi là hai đứa con gái đi “phượt”. Anh xem xét xe máy, chạy thử, không lấy tiền công, rồi khuyên chúng tôi quay về thị trấn trước khi còn sớm.
Đếm không biết bao nhiêu cây cầu sắt, cầu treo bắc qua dòng Đăk Bla, càng đi về phía đông, đường càng vắng người. Dãy Trường Sơn chia duyên hải và Tây Nguyên thành hai vùng khác nhau rõ rệt, những giọt mưa phía tây Trường Sơn lại có nhiều nhọc nhằn lặn lội trôi chảy mãi mới ra được biển khơi. Chúng tôi là đôi bạn thân, cùng chí hướng đi phượt nhưng đây lại là thời điểm bất đồng nhất trong nhiều lần bất đồng.
“Tao mệt lắm rồi”, tôi nói, bạn tôi đáp lại: “Tao là người máy hử”. Ngồi sau, tôi vươn đầu nói vào tai bạn, “nhưng mày không yêu ai nên mày khỏe. Còn tao, tao nghĩ, giờ này nó đang ngồi trà sữa với con nào, nên tao mệt”.
Bạn tôi phanh khựng xe lại không thèm đá chân chống, bước vào trong cầu thang của nhà dân ngồi. Báo hại tôi lụi hụi dựng lại xe, đi qua chỗ bạn và đi vào trong bếp. Nghe có tiếng động khẽ trong bếp phát ra, tôi nghĩ, không là Đam San thì hẳn là H’Nhi hoặc H’Bhi đang nấu cơm, đợi chàng. Kiếp trước, họ lừng lẫy yêu đương, kiếp này họ chăm chỉ làm nương rẫy. Ối a, tôi nhầm, chỉ là một cụ bà. Cụ không biết nói tiếng Kinh, tôi chào, tôi hỏi chỉ thấy cụ nhìn, đến khi tôi giơ hai bàn tay hướng vào bếp lửa, cụ gật đầu. Vậy là tôi được cụ đồng ý và nghĩ, người dù ở đâu, tuổi tác ra sao vẫn cần tìm một hơi ấm.
Bà cụ nói với tôi điều gì đó và chỉ tay về phía “con điên” đang ngồi ngoài cầu thang, còn tôi tự nói một mình, “nó không chết đâu, cụ ạ”. Rồi nhìn vào bếp, lại nghĩ không biết đây là người Ba Na, Ê Đê hay Xơ Đăng... tôi và cụ cùng một đất nước mà không thể trò chuyện cùng nhau, lại ước ao có bộ sách dạy tiếng đồng bào thiểu số, theo đó tôi sẽ mua, cầm theo trong những chuyến đi phượt của mình.
Thẳng lưng một cái để ngó nghiêng làng bản, ngành công nghiệp xi-măng lên tận từng buôn xa xôi theo con đường bê-tông, ngành công nghiệp plastic đến từng cái bếp của nhà dân với rổ, rá, xô, chậu là nhựa. Ngoài kia, rừng mất rồi, trong nhà người dân từ những vật dụng nhỏ được làm từ những bàn tay khéo léo cũng đang mất theo rừng.
Lọc cọc cụ đứng dậy lấy bắp luộc bên cái nồi để cạnh bếp vẫn còn ấm nóng cho chúng tôi ăn. Miếng ăn cũng là miếng làm hòa, chúng tôi tạm biệt cụ để về thị trấn.
Đêm, hai đứa tôi ngủ lại thị trấn Đăk Rve - tôi chưa từng chán cái thị trấn nào bằng cái thị trấn này. Buổi sáng qua đây, tôi cũng đã lược mắt quan sát, chiều quay lại đây, nó cũng đủ đầy hình ảnh đập vào mắt tôi. Ngoài trụ sở hành chính công kênh thì nhà dân đa phần công kênh, bàn ghế trong nhà phô ra nguyên tấm nguyên khối cũng công kênh... nhưng tất cả giống như sự ở tạm bởi không vườn cây ăn quả, không hàng cây xanh lấy bóng mát. Tư tưởng khai hoang, như ông ngoại của tôi từng nói, số đông đều tính toán nhất thời, tạm bợ, kiếm vốn, phô trương.
Đêm, thị trấn bên bờ sông cũng đối xứng, lập lòe. Một vài cảm xúc khác chen lẫn trong đầu với một câu hỏi đặt ra bao giờ tôi mới hết mê đi phượt? Bao giờ tôi trở thành một bà già ngồi bên bếp lửa ngày qua ngày? Tôi sẽ không làm vậy. Tôi mơ ước mua được một chiếc ô-tô, đựng tất cả đồ đạc lên đó và đi... Đi đâu? Đi tìm chàng Đam San ở phía mặt trời!
Theo KAO LINH (NDĐT)
 

Có thể bạn quan tâm

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Khi phố xá đã lên đèn và nhiều gia đình yên giấc, trên những tuyến đường thuộc xã Long Hải (TPHCM) vẫn có những ánh đèn xe lặng lẽ di chuyển. Đó là ánh đèn của Đội SOS Long Hải - nhóm thanh niên tình nguyện đã suốt 7 năm qua hỗ trợ người dân gặp sự cố giao thông trong đêm.

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Giữa vùng lõi của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, nơi núi đá vôi dựng đứng như những bức tường thành và rừng già nối tiếp đến tận biên Việt - Lào, có một lễ hội mà mỗi nhịp trống vang lên dường như làm nghiêng ngả cả đại ngàn: Lễ hội Đập trống của người Ma Coong.

'Rừng thiêng' giữa đại ngàn

'Rừng thiêng' giữa đại ngàn

Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, nơi mây trắng quấn quýt những đỉnh núi của vùng cao Đà Nẵng, có một cánh rừng không chỉ xanh bởi lá, mà còn xanh bởi ký ức. Người dân gọi đó là 'rừng bác Năm Công'.

Cán bộ trại giam động viên, chia sẻ với phạm nhân.

Tình người sau cánh cổng trại giam

(GLO)- Từ những câu chuyện rất thật của người trong cuộc, có thể thấy tính nhân văn trong công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân tại Trại tạm giam số 1, Công an tỉnh Gia Lai. Đó là nơi cán bộ, chiến sĩ đang kiên trì cảm hóa những người lầm lỗi bằng trách nhiệm và lòng nhân ái.

Vị linh mục hiến kế chống Pháp

Vị linh mục hiến kế chống Pháp

(GLO)- “Chuyện giặc Pháp xâm lăng ngang ngược, xin ra lịnh cho người có đạo giúp nước lập công, ai phản nghịch sẽ giết cả họ. Kẻ có đạo dù có thịt nát xương tan cũng cố báo đền ơn nước, quyết chẳng hai lòng”.

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

(GLO)- Về thăm những khu tái định cư vùng thiên tai trên địa bàn tỉnh Gia Lai, chúng tôi cảm nhận được mùa xuân ấm áp đang về cùng với sắc hoa tươi thắm, khung cảnh sản xuất, sinh hoạt nhộn nhịp đang định hình trên vùng đất mới.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng

(GLO)- Một ngôi làng Bahnar không người ở, bị "bỏ quên" giữa núi rừng Tây Nguyên nhưng vẫn hấp dẫn nhiều du khách ghé thăm nhờ vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên và kiến trúc nhà truyền thống. Đó là làng Kon Sơ Lăl cũ (xã Ia Khươl, tỉnh Gia Lai).

Giấc mơ về một khu vườn sáng

Giấc mơ về một khu vườn sáng

Vân Anh năm nay 40 tuổi, sống cách Hoàn Kiếm của Hà Nội chỉ hơn chục cây số. Chị từng là giám đốc điều hành của một công ty có hàng trăm nhân viên, quen với áp lực, nhịp sống gấp gáp và những quyết định lớn nhỏ mỗi ngày.

Rẫy chung ở Đak Đoa

Rẫy chung ở Đak Đoa

(GLO)- Giữa những đồi cà phê vào độ chín rộ ở xã Đak Đoa, có những khu rẫy không thuộc về riêng một hộ nào. Đó là rẫy chung - mảnh đất “không chia phần” của cộng đồng, nơi bà con cùng góp công vun trồng, chăm sóc qua từng mùa, lặng lẽ tích lũy thành nguồn lực chung để lo việc thôn, việc làng.

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Từng đoàn khách dập dìu men theo con đường nhỏ dẫn vào làng gốm Thanh Hà (phường Hội An Tây, TP. Đà Nẵng). Ngôi làng nhỏ gần 500 năm tuổi bên dòng Thu Bồn, nơi các thế hệ truyền nhau gìn giữ làng nghề nổi danh xứ Quảng.

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

(GLO)- Trên vùng đất cát trắng bạc màu, “khỉ ho cò gáy”, nông dân Nguyễn Xuân Ánh (SN 1972, thôn Thuận Phong, xã Hội Sơn) đã bền bỉ dựng nên một trang trại tổng hợp gần 10 ha, bình quân lợi nhuận 500 - 700 triệu đồng/năm.

Bình yên sau những ngày lạc lối

Trở về con đường sáng sau những ngày lạc lối

(GLO)- Thời gian qua, lực lượng Công an tỉnh Gia Lai đã kiên trì bám cơ sở, cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, người có uy tín cảm hóa, thức tỉnh những đối tượng từng nghe theo tổ chức phản động FULRO. Nhờ đó, nhiều người đã từ bỏ những việc làm sai trái, quay về với con đường sáng và vòng tay yêu thương của buôn làng.

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

(GLO)- Càng gần đến Tết Nguyên đán, những căn nhà mới của người dân vùng bão lũ càng hiện rõ hình hài. Khi những mái ấm được dựng lên từ mồ hôi, công sức của bộ đội và sự chung tay của cộng đồng, mùa xuân cũng kịp về sớm hơn với những gia đình lam lũ từng chịu nhiều mất mát do thiên tai.

null