Ðó là một trong những quy định đáng chú ý vừa được bổ sung tại Nghị định số 93/2025/NÐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 19/2020/NÐ-CP về kiểm tra, xử lý kỷ luật trong thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo Bình Ðịnh có cuộc phỏng vấn ông Phạm Dân, Phó Giám đốc Sở Tư pháp.
● Nghị định số 93/2025/NĐ-CP (gọi tắt là Nghị định 93) được Chính phủ ban hành ngày 26.4.2025 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15.6.2025. Trong đó, quy định được nhiều người chú ý là cán bộ vi phạm lần đầu nhưng gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng có thể bị bãi nhiệm, ông có thể cho biết cụ thể hơn về quy định này?
 |
| Phó Giám đốc Sở Tư pháp PHẠM DÂN |
- Trước đây, Nghị định số 19/2020/NĐ-CP quy định có 6 hình thức kỷ luật được áp dụng trong thi hành pháp luật (THPL) về xử lý vi phạm hành chính (VPHC), gồm: Khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, giáng chức, cách chức và buộc thôi việc. Còn ở Nghị định 93, Chính phủ đã bổ sung một hình thức kỷ luật mới, đó là bãi nhiệm, áp dụng đối với cán bộ vi phạm lần đầu nhưng gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Theo quy định của pháp luật, bãi nhiệm là việc cán bộ không được tiếp tục giữ chức vụ, chức danh khi chưa hết nhiệm kỳ.
Nghị định 93 cũng quy định rõ 13 hành vi cán bộ sẽ bị bãi nhiệm nếu vi phạm lần đầu và gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Một số hành vi có thể kể đến như: Giữ lại vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm để xử lý VPHC; lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sách nhiễu, đòi, nhận tiền, tài sản của đối tượng vi phạm; dung túng, bao che, hạn chế quyền của đối tượng vi phạm khi xử lý VPHC; lập biên bản VPHC không đúng thẩm quyền, không đúng hành vi, đối tượng VPHC; sử dụng trái pháp luật tiền thu từ xử phạt VPHC.
Bên cạnh đó là các hành vi như cung cấp, tiết lộ thông tin, tài liệu, hồ sơ của đối tượng được kiểm tra cho tổ chức và cá nhân không có thẩm quyền, trách nhiệm; thiếu trách nhiệm trong việc chỉ đạo thực hiện kết luận kiểm tra công tác THPL về xử lý VPHC.
Ngoài ra, trường hợp không kịp thời sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ, ban hành quyết định mới trong xử phạt VPHC khi phát hiện có sai sót, vi phạm; thực hiện không đầy đủ, chính xác kết luận kiểm tra công tác THPL về xử lý VPHC gây hậu quả nghiêm trọng thì cán bộ cũng có thể bị xem xét bãi nhiệm.
 |
| Xử lý hồ sơ “phạt nguội” tại bộ phận xử lý vi phạm của Phòng CSGT (CA tỉnh). Ảnh: NGUYỄN CHƠN |
● Trong 13 hành vi nói trên, một số hành vi như giữ lại vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm để xử lý VPHC hoặc dung túng, bao che, đối tượng vi phạm khi xử lý VPHC là những vấn đề đang được nhiều người quan tâm. Đặc biệt là vừa qua, tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5 diễn ra ngày 4.6, đại diện Bộ CA cho biết trong một số vụ sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng vừa bị phát hiện thì có dấu hiệu tiếp tay, bao che của cán bộ trong cơ quan quản lý nhà nước. Ông có thể phân tích, chia sẻ thêm về các hành vi này?
- Nhiều người quan tâm cho rằng các hành vi này có nhiều nguy cơ xảy ra trong thực tế ở bất kỳ cơ quan, đơn vị, địa phương nào. Chẳng hạn, về mặt lý thuyết, một lỗi vi phạm khi xử lý VPHC tùy theo mức độ sẽ được xem xét áp dụng hình thức xử phạt tương ứng theo quy định pháp luật. Tuy nhiên cán bộ, người có thẩm quyền xử phạt vì nể nang, bao che, lợi ích nhóm mà “giơ cao đánh khẽ”, tức áp dụng hình thức xử phạt nhẹ hơn, thậm chí làm ngơ không xử lý. Hoặc khi phát hiện lỗi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, người có thẩm quyền thay vì thông báo, đề nghị cơ quan CA vào cuộc thì lại chỉ xử phạt VPHC rồi cho qua.
 |
| Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Quy Nhơn đọc quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với chủ tàu cá mất kết nối giám sát hành trình. Ảnh: CÔNG CƯỜNG |
Để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, Nghị định 93 đã bổ sung, cụ thể hóa nhiều hành vi, đồng thời ngôn ngữ quy định chặt chẽ hơn, qua đó tăng tính minh bạch và đảm bảo nguyên tắc trách nhiệm cá nhân trong thi hành nhiệm vụ. Nghị định tiếp tục minh chứng cho quan điểm “không vùng cấm, không ngoại lệ” trong xử lý vi phạm nói chung, VPHC nói riêng của Đảng và Nhà nước. Đồng thời hạn chế tình trạng bao che, xin xỏ, can thiệp trong xử lý vi phạm; nâng cao ý thức, tinh thần trách nhiệm của cán bộ, công chức trong công tác xử lý VPHC; tăng cường kỷ luật, kỷ cương, bảo vệ cán bộ liêm chính và ngăn chặn triệt để các hành vi vi phạm trong THPL về xử lý VPHC.
● Liên quan đến vấn đề này, xin ông cho biết tình hình xử lý VPHC cũng như THPL về xử lý VPHC trên địa bàn tỉnh thời gian qua?
- Trên địa bàn tỉnh, hành vi VPHC của cá nhân, tổ chức chủ yếu trên các lĩnh vực đất đai, xây dựng, môi trường, trật tự ATGT, thương mại… Trong đó hình thức xử phạt chính thường xuyên được áp dụng là phạt tiền.
Từ ngày 15.12.2023 đến ngày 14.12.2024, trên địa bàn tỉnh có 3.960 vụ VPHC (trong đó có 6 vụ chuyển cơ quan thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự) với 3.976 đối tượng vi phạm (236 tổ chức, 2.269 cá nhân, 1.471 đối tượng khác). Người có thẩm quyền xử phạt đã ban hành 4.005 quyết định xử phạt VPHC với số tiền phạt thu được hơn 62,5 tỷ đồng.
Sở Tư pháp đã tham mưu UBND tỉnh tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ về pháp luật xử lý VPHC. Đồng thời, tham mưu UBND tỉnh về hoạt động kiểm tra công tác THPL về xử lý VPHC. Trong năm 2024, Đoàn kiểm tra liên ngành do Sở chủ trì đã tổ chức kiểm tra công tác THPL về xử lý VPHC tại 4 đơn vị. Bên cạnh đó, các sở, ngành trong tỉnh đã tổ chức thanh tra, kiểm tra công tác THPL về xử lý VPHC trên một số lĩnh vực trọng điểm.
Nhìn chung, các cơ quan, đơn vị, địa phương chấp hành đúng các quy định về xử lý VPHC; qua thanh tra, kiểm tra chưa phát hiện xảy ra vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật cán bộ, công chức.
● Xin cảm ơn ông!
NGUYỄN CHƠN (Thực hiện)
