Bảo vệ chủ quyền trên biển - Kỳ 1: Hải phận không yên tĩnh

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Các lực lượng bảo vệ chủ quyền trên biển của Việt Nam đã phải đối mặt với rất nhiều tàu thuyền hiện đại của nước ngoài xâm phạm lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa…

Tàu cảnh sát biển 2012 truy đuổi tàu đánh cá giả dạng của Trung Quốc xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa Việt Nam, năm 2007. ẢNH: MAI THANH HẢI
Tàu cảnh sát biển 2012 truy đuổi tàu đánh cá giả dạng của Trung Quốc xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa Việt Nam, năm 2007. ẢNH: MAI THANH HẢI

Ngay sau ngày thống nhất đất nước (30.4.1975), các lực lượng chức năng Việt Nam làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền trên biển đã phải đối mặt với rất nhiều tàu thuyền hiện đại của nước ngoài xâm phạm lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa... Cuộc chiến đấu gian nan, thầm lặng này, đến nay không nhiều người biết.

Tàu cá Thái Lan bị BĐBP bắt giữ khi xâm phạm chủ quyền ẢNH TƯ LIỆU BĐBP
Tàu cá Thái Lan bị BĐBP bắt giữ khi xâm phạm chủ quyền. ẢNH TƯ LIỆU BĐBP
Thuyền và ngư dân bị bắt cóc
Cuối tháng 5.1979, trung tướng Trần Quyết (khi đó là tư lệnh công an nhân dân vũ trang – nay là bộ đội biên phòng - BĐBP) nhận được báo cáo khẩn của cục tham mưu về tình hình khu vực biên phòng biển, trong đó ghi rõ “Đầu tháng 5 đã có 48 tàu Trung Quốc vi phạm vùng biển. Nổi lên việc tàu vũ trang Trung Quốc bao vây, bắt cóc thuyền và ngư dân để khai thác như: 3 tàu đánh cá của vùng 3 hải quân tuần tra trên biển gần Hoàng Sa không thấy về, tàu quân sự Trung Quốc bắt 1 số tàu cá ngoài khơi Nghĩa Bình, Quảng Nam - Đà Nẵng”.
Nhớ về thời điểm đó, tướng Trần Quyết khẳng định: “Khi ấy tôi đã thấy cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền trên biển sẽ lâu dài và vất vả...”.
Thiếu tá Lâm Thanh Hóa, nguyên Hải đội trưởng Hải đội 2, BĐBP tỉnh Minh Hải (nay là tỉnh Cà Mau), nói: “Gần đây, người dân mới biết tới khái niệm… tàu "lạ". Với chúng tôi, từ những năm 70, đã gọi thẳng đó là tàu Trung Quốc, chẳng lạ lẫm gì!”.
Thiếu tá Hóa kể: Ngay cuối năm 1976, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BTLBĐBP) đã thông báo xuống các đơn vị việc số lượng tàu thuyền nước ngoài vi phạm vùng biển của ta tăng đột biến, phức tạp rất nhiều so với năm 1975. Ở quần đảo Trường Sa, Hải quân thông báo tàu thuyền nước ngoài hoạt động liên tục. Vùng biển Đông Bắc, tàu cá Trung Quốc thường xuyên xâm nhập…
Thiếu tướng Trương Văn Thanh, nguyên Phó Tư lệnh BĐBP kể: Từ 1979 - 1984, Trung Quốc dùng tàu thuyền xâm nhập sâu vào lãnh hải và vùng nước nội thủy nước ta để điều tra tình hình phòng thủ tuyến biển; vây bắt người và phương tiện làm ăn trên biển, khai thác tình báo; dùng hàng hóa câu móc người cung cấp tình hình… Theo số liệu chưa đầy đủ, từ 1979 - 1982, Trung Quốc đã bắt cóc 25 vụ/28 tàu thuyền/266 người (trong đó có cả cán bộ xã nghỉ hưu - thôi việc, dân quân tự vệ và bộ đội làm kinh tế). Có vụ, phía Trung Quốc chỉ bắt giữ 5 tiếng đồng hồ để khai thác, có vụ họ giữ đến 10 tháng mới trao trả và những người bị bắt đều bị giam riêng...
Xuống tận biển Tây Nam
Đại tá Võ Văn Thắng, nguyên Tham mưu trưởng BĐBP Cà Mau, cho biết: “Những năm 80, cứ nghĩ vùng biển Tây Nam chỉ có tàu Thái Lan, Campuchia xâm phạm. Chả bao giờ nghĩ đến chuyện Trung Quốc xuống đây, bởi vùng biển quá xa. Nhưng chúng tôi đã lầm!”, và kể thêm: Đêm 12.5.1983, Đồn BP Ghềnh Hào (Minh Hải) phối hợp với ngư dân đuổi 1 thuyền máy lạ và bắt 2 đối tượng. Khám thuyền, BĐBP phát hiện 1 thùng lựu đạn Trung Quốc có in dấu Singapore, 2 hải đồ Trung Quốc, giấy đi đường giả và sổ tay ghi chép huấn luyện tình báo, lật đổ, rải truyền đơn...”.

Thượng tá Nguyễn Xuân Quý, nguyên hải đoàn trưởng 28 BP và tổ kiểm soát BP lập biên bản tàu Thái Lan vi phạm trên vùng biển Tây Nam ẢNH: TƯ LIỆU HẢI ĐOÀN 28
Thượng tá Nguyễn Xuân Quý, nguyên hải đoàn trưởng 28 BP và tổ kiểm soát BP lập biên bản tàu Thái Lan vi phạm trên vùng biển Tây Nam. ẢNH: TƯ LIỆU HẢI ĐOÀN 28
Cũng nhắc đến những tàu Trung Quốc xâm phạm vùng biển Tây Nam, thượng tá Nguyễn Xuân Quý là Hải đoàn phó Hải đoàn BP28, BTLBĐBP kể: Ngày 11.3.1996, biên đội 2/96 của Hải đoàn đang tuần tra thì phát hiện 1 tàu lạ đang lủi sâu vào hải phận ta, cách phía Tây nam đảo Thổ Chu 5 hải lý. Thấy nghi ngờ, chỉ huy biên đội ra lệnh dàn đội hình vây bắt và sau 2 tiếng thực hiện các biện pháp nghiệp vụ, tàu lạ này buộc phải dừng lại.
Quan sát từ xa, lúc này thuyền trưởng Nguyễn Xuân Quý thấy bóng người mặc quân phục trong khoang lái tàu lạ nên cảnh giác, triển khai theo phương án chiến đấu. Khi kiểm tra, phát hiện là tàu quân sự vũ trang của BP Trung Quốc. Trên tàu có 29 người, bao gồm: 10 sĩ quan, binh sĩ BP Trung Quốc, 10 người dân và 1 thủy thủ người Indonesia.
Khám xét, BĐBP phát hiện nhiều vũ khí - khí tài quân sự và nhất là hệ thống thông tin liên lạc hiện đại, các máy rađa, định vị, đo sâu cùng các dụng cụ hỗ trợ khác.
“Riêng hệ thống thông tin có đến 3 chủng loại, từ liên lạc tầm ngắn cho đến kết nối vệ tinh. Trong tủ thuyền trưởng có cờ của các quốc gia, nhưng nhiều nhất là cờ Việt Nam!”, thượng tá Nguyễn Xuân Quý rành rọt kể, và lắc đầu: “Họ khai lung tung, lúc thì bị hết dầu trôi dạt, lúc thì lại bảo là tàu BP chống cướp biển. Chúng tôi phải áp giải ngay về bờ, giao BCHQS Kiên Giang, BTLBĐBP và Bộ Ngoại giao!”.
Tại Hội nghị rút kinh nghiệm các Hải đoàn cuối tháng 5.1996, thiếu tướng Phạm Hữu Bồng, Tư lệnh BĐBP lưu ý: “Từ năm 1993 đến nay (1996), diễn biến trên vùng biển rất phức tạp, các đối tượng có nhiều âm mưu thủ đoạn xảo quyệt hơn!” và nhấn mạnh: “Vụ bắt giữ tàu D-4460 cho thấy, bên cạnh Vịnh Bắc Bộ, Hoàng Sa - Trường Sa, Trung Quốc đã để ý đến vùng biển Tây Nam. Chúng ta phải hết sức cảnh giác loại tàu này!”…

Các
Các "thuyền viên" trên tàu D-4460 (Trung Quốc) xâm phạm vùng biển Tây Nam bị BĐBP Hải đoàn 28 bắt giữ ngày 11.3.1996. Ảnh: TƯ LIỆU HẢI ĐOÀN 28 BIÊN PHÒNG
"Có đầy trên vịnh Bắc Bộ"
Gắn bó với đảo Bạch Long Vĩ (TP.Hải Phòng) từ 1995, anh Dương Văn Ngữ - nguyên Trạm trưởng Hải đăng Bạch Long Vĩ, nhớ lại: Thời điểm những năm 90, tàu cá Trung Quốc có đầy trên vịnh Bắc Bộ. Ban ngày, nhìn ở đảo thì thấy tàu lấm tấm như bèo, nhưng ban đêm, chúng đốt đèn, sáng trưng như thành phố nổi, đầy quanh đảo.

Thiếu tướng Trịnh Trân, Tư lệnh BĐBP (giữa) kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu của hải đoàn 28 BP, tháng 3.1992. Ảnh: TƯ LIỆU HẢI ĐOÀN 28
Thiếu tướng Trịnh Trân, Tư lệnh BĐBP (giữa) kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu của hải đoàn 28 BP, tháng 3.1992. Ảnh: TƯ LIỆU HẢI ĐOÀN 28
Cuối tháng 7.1989, Bộ tư lệnh bộ đội biên phòng (BTL BĐBP) báo cáo: 6 tháng đầu năm 1989, tàu thuyền Trung Quốc thường xuyên xâm phạm vùng biển nước ta từ Quảng Ninh đến Quảng Nam - Đà Nẵng, trung bình mỗi ngày có 50-70 lượt chiếc. Trong đó có 3163 lượt/chiếc xâm phạm sâu vào vùng nội thủy của ta, cách bờ 2-10km, tập trung tại các khu vực núi Ngọc, Cô Tô (Quảng Ninh), Bạch Long Vĩ, Long Châu (Hải Phòng), Hòn Mê (Thanh Hóa), Cồn Cỏ (Bình Trị Thiên). Hoạt động chính là đánh bắt trộm hải sản, trao đổi hàng hóa, thăm dò nghiên cứu. BĐBP các tỉnh đã xử lý 6 vụ/16 tàu/130 người Trung Quốc.

Áo phao và phao tròn của BĐBP Hải đoàn 28 sử dụng khi làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền trong những năm 90, được trưng bày trong phòng truyền thống của đơn vị. Ảnh: MAI THANH HẢI
Áo phao và phao tròn của BĐBP Hải đoàn 28 sử dụng khi làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền trong những năm 90, được trưng bày trong phòng truyền thống của đơn vị. Ảnh: MAI THANH HẢI
Các cựu chiến binh BĐBP Hải Phòng vẫn nhớ sự việc: Ngày 11.3.1984, BĐBP Hải Phòng bắt giữ tàu Trung Quốc mang số hiệu 3003 xâm nhập vùng biển khu vực đảo Bạch Long Vĩ. Trên tàu có 14 đối tượng, được trang bị máy VTĐ 50W, máy thông tin đàm thoại trực tiếp, súng 12,7 mm...

Lưới cào, phao của tàu cá Trung Quốc ném xuống biển hòng cản đường truy đuổi của BĐBP hải đoàn 28, năm 2005. ẢNH: MAI THANH HẢI
Lưới cào, phao của tàu cá Trung Quốc ném xuống biển hòng cản đường truy đuổi của BĐBP hải đoàn 28, năm 2005. ẢNH: MAI THANH HẢI
Sau khi phát hiện tàu Trung Quốc vũ trang giả dạng tàu cá này, các lực lượng bảo vệ vùng biển vịnh Bắc Bộ phải xây dựng phương án “tìm chim lợn trong đàn chim cú” để vây bắt các tàu giả dạng làm nhiệm vụ trinh sát, phá hoại và thậm chí đầu tháng 9.1992, BTLBĐBP phải ra lệnh mở đợt hoạt động trên vùng biển Bắc Bộ, do đích thân Phó tư lệnh – Tham mưu trưởng BĐBP Phạm Hữu Bồng chỉ huy, ở vùng biển từ Quảng Ninh cho đến Thanh Hóa, với sự hỗ trợ của các tàu Vùng 1 Hải quân.
Một cựu sĩ quan BTLBĐBP cho biết: Mệnh lệnh hoạt động đưa ra bởi có Thông báo của Hội đồng Bộ trưởng về hoạt động của tàu Trung Quốc trên vùng biển vịnh Bắc Bộ và diễn ra trong thời gian tình hình biên giới biển và bộ giữa ta và Trung Quốc hết sức phức tạp. Dẫu biết rất dễ xảy ra đụng độ nếu ta không có biện pháp xử lý tốt, nhưng BTLBĐBP vẫn kiên quyết bảo vệ chủ quyền, tài nguyên và lợi ích quốc gia trên biển.

Ông Lâm Thanh Hóa, nguyên hải đội trưởng hải đội 2, BĐBP Minh Hải (nay là Cà Mau và Bạc Liêu) đang sinh sống tại quê nhà Cà Mau. ẢNH: MAI THANH HẢI
Ông Lâm Thanh Hóa, nguyên hải đội trưởng hải đội 2, BĐBP Minh Hải (nay là Cà Mau và Bạc Liêu) đang sinh sống tại quê nhà Cà Mau. ẢNH: MAI THANH HẢI
Cựu sĩ quan này bật mí: “Dự kiến cả tình huống máy bay, tàu chiến đối phương chống trả quyết liệt", và cười: “Nhưng mình cũng dành đường cho họ lui. Từ 40 hải lý trở vào thì kiên quyết bắt giữ, xử lý, từ 40 - 60 hải lý trở ra thì xua đuổi là chính!”.
“Từ tháng 1 đến tháng 5.1991, có 3.200 lượt/chiếc tàu Trung Quốc xâm phạm vùng biển Cô Tô (Quảng Ninh), Bạch Long Vĩ (Hải Phòng), Hòn Mê (Thanh Hóa) và bắt đầu tiến sâu vào vùng biển Đà Nẵng, Quảng Ngãi.
Ta bắt giữ xử lý 8 vụ/26 tàu/350 người Trung Quốc. Vùng biển Tây Nam phát hiện 960 lượt/chiếc tàu thuyền Thái Lan xâm nhập trên vùng biển Tây Nam và bắt 15/55 tàu/667 người. Ngoài ra còn xuất hiện nhiều tàu thuyền Hồng Kong, Đài Loan, Nam Triều Tiên xâm phạm vùng biển miền Trung, bắt 10 vụ/11 tàu/146 người nước ngoài…
Từ ngày 1.6 - 10.6.1993, tàu thuyền Trung Quốc và Thái Lan xâm phạm hải phận nước ta gia tăng đột biến, mỗi ngày phát hiện 50 - 60 chiếc, hoạt động rộng khắp từ Bình Thuận đến Sóc Trăng, gây tình hình phức tạp trên biển.
Ta đã vây bắt 4 vụ/6 tàu/ 62 người Trung Quốc và 8 tàu/56 ngư dân Thái Lan. Đặc biệt, tối 16.6.1993, Hải đoàn BP 18 đã bắt giữ 2 tàu thuộc công xã Hải Phong (Chu Hải, Quảng Đông, Trung Quốc) xâm nhập vùng nội thủy, cách đảo Phú Quý 55 hải lý”...
(Nguồn:BTL BĐBP)
Tại cuộc họp đầu tháng 9.1992, Phó tư lệnh - tham mưu trưởng BĐBP Phạm Hữu Bồng đã khẳng định: “Trung Quốc ngày càng thể hiện âm mưu lấn chiếm Biển Đông, nên trong quyết tâm phải có hướng xử lý các tình huống lực lượng vũ trang và không có vũ trang của Trung Quốc can thiệp, gây khó khăn cho các hoạt động bảo vệ vùng biển của ta!” và ra ra lệnh cho Hải đoàn BP tuần tiễu trên vùng biển vịnh Bắc Bộ, bắt giữ 22 tàu/240 đối tượng Trung Quốc đánh cá ở vùng biển Nghệ An, Thái Bình, Hải Phòng…
Cùng với tàu Trung Quốc, một số tàu Đài Loan cũng vào sâu lãnh hải nước ta đánh bắt trộm hải sản. Ngày 8.5.1990, chuẩn úy Hoàng Sỹ Lâm chỉ huy 8 chiến sĩ thuộc C3 Cơ động thủy, BĐBP Thuận Hải, đi trên thuyền máy TM-1418 tuần tra bảo vệ vùng biển, phát hiện 4 tàu nước ngoài vi phạm hải phận. BĐBP đã nổ súng uy hiếp, khống chế bắt gọn tàu Đài Loan biển số CT5-0585 (trọng tài 150 tấn, sức kéo 450 mã lực), chở gần 60 tấn cá, nhiều máy móc - điện đài và 16 người đi trên tàu.
(còn tiếp)

Tàu tuần tra của hải đoàn 28 BP làm nhiệm vụ tuần tiễu trên biển Tây Nam, đảm bảo nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền trên biển. ẢNH: MAI THANH HẢI
Tàu tuần tra của hải đoàn 28 BP làm nhiệm vụ tuần tiễu trên biển Tây Nam, đảm bảo nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền trên biển. ẢNH: MAI THANH HẢI
Theo Mai Thanh Hải (Thanh Niên)

Có thể bạn quan tâm

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng

(GLO)- Một ngôi làng Bahnar không người ở, bị "bỏ quên" giữa núi rừng Tây Nguyên nhưng vẫn hấp dẫn nhiều du khách ghé thăm nhờ vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên và kiến trúc nhà truyền thống. Đó là làng Kon Sơ Lăl cũ (xã Ia Khươl, tỉnh Gia Lai).

Giấc mơ về một khu vườn sáng

Giấc mơ về một khu vườn sáng

Vân Anh năm nay 40 tuổi, sống cách Hoàn Kiếm của Hà Nội chỉ hơn chục cây số. Chị từng là giám đốc điều hành của một công ty có hàng trăm nhân viên, quen với áp lực, nhịp sống gấp gáp và những quyết định lớn nhỏ mỗi ngày.

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

(GLO)- Sáng nào cũng vậy, khi mặt trời vừa lên khỏi dãy núi Chư A Thai, ông Nguyễn Kim Tống (thôn Thanh Thượng, xã Chư A Thai) lại tự lái ô tô vượt quãng đường gần 40 km sang xã Pờ Tó để kiểm tra từng khu chuồng trại, từng đàn bò.

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Từng đoàn khách dập dìu men theo con đường nhỏ dẫn vào làng gốm Thanh Hà (phường Hội An Tây, TP. Đà Nẵng). Ngôi làng nhỏ gần 500 năm tuổi bên dòng Thu Bồn, nơi các thế hệ truyền nhau gìn giữ làng nghề nổi danh xứ Quảng.

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

(GLO)- Trên vùng đất cát trắng bạc màu, “khỉ ho cò gáy”, nông dân Nguyễn Xuân Ánh (SN 1972, thôn Thuận Phong, xã Hội Sơn) đã bền bỉ dựng nên một trang trại tổng hợp gần 10 ha, bình quân lợi nhuận 500 - 700 triệu đồng/năm.

Bình yên sau những ngày lạc lối

Trở về con đường sáng sau những ngày lạc lối

(GLO)- Thời gian qua, lực lượng Công an tỉnh Gia Lai đã kiên trì bám cơ sở, cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, người có uy tín cảm hóa, thức tỉnh những đối tượng từng nghe theo tổ chức phản động FULRO. Nhờ đó, nhiều người đã từ bỏ những việc làm sai trái, quay về với con đường sáng và vòng tay yêu thương của buôn làng.

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

(GLO)- Càng gần đến Tết Nguyên đán, những căn nhà mới của người dân vùng bão lũ càng hiện rõ hình hài. Khi những mái ấm được dựng lên từ mồ hôi, công sức của bộ đội và sự chung tay của cộng đồng, mùa xuân cũng kịp về sớm hơn với những gia đình lam lũ từng chịu nhiều mất mát do thiên tai.

Bo bo vào mùa đẫy hạt

Bo bo vào mùa đẫy hạt

(GLO)- Cuối năm, trên những nương rẫy vùng cao xã Krong (tỉnh Gia Lai), bo bo (còn có tên gọi khác là cao lương, lúa miến, mộc mạch) bước vào thời điểm chín rộ, hạt căng tròn, báo hiệu mùa thu hoạch đã đến.

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

(GLO)- Ở khu vực phía Tây tỉnh, trên vùng đất Chư A Thai, truyền thuyết về Pơtao Apui - Vua Lửa của người Jrai đến nay vẫn còn vang vọng. Điều này không chỉ lưu giữ một di sản độc đáo của Tây Nguyên, mà đang trở thành không gian văn hóa - du lịch.

Ký ức lúa nương thiêng

Ký ức lúa nương thiêng

(GLO)- Trên những triền núi ở xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai), đồng bào người Chăm H’roi và Bahnar vẫn gieo trồng lúa nương. Với họ, đây không chỉ là vụ mùa mà quan trọng hơn là cách gìn giữ ký ức của cha ông, hương vị thiêng quý của núi rừng.

Tìm lại mình từ bóng tối

Tìm lại mình từ bóng tối

Những cơn “phê” chớp nhoáng, những phút ngông cuồng tuổi trẻ, nông nổi đã đẩy nhiều thanh niên ở Quảng Ngãi lao vào vòng xoáy ma túy. Khi tỉnh lại, trước mắt họ chỉ còn là gia đình tan tác, sức khỏe tàn phá và tương lai bị bóng tối nghiện ngập nuốt chửng.

Vào rốn lũ cứu người

Vào rốn lũ cứu người

Giữa lúc thiên nhiên thử thách, họ đã chọn hành động; giữa hiểm nguy, họ chọn dấn thân và giữa bao nỗi lo, họ mang đến hy vọng. Những chàng trai từ Đà Lạt, Phan Thiết đã vượt hàng trăm kilomet giữa mưa lũ, sạt lở để đến với người dân vùng lũ Khánh Hòa, Phú Yên (cũ).

Trở về nẻo thiện

Trở về nẻo thiện

Hiểu được không nơi nào bằng, yên bình như buôn làng, những già làng, người có uy tín ở Gia Lai kiên trì đêm ngày vận động, giải thích cho người dân không nghe theo lời dụ dỗ của “Tin lành Đê Ga”.

null