"Bài toán" cây điều trên đất khó

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Theo thống kê, đến cuối tháng 8-2021, toàn tỉnh Gia Lai có trên 21.400 ha điều, tăng gấp đôi so với 10 năm trước và tăng hơn 7.400 ha so với năm 2015. Các địa phương như Ia Grai, Đức Cơ, Krông Pa, Kông Chro… là những vùng trồng điều tập trung.

Đã có thời người ta gọi điều là cây giảm nghèo bởi điều không kén đất, chịu hạn, dễ chăm sóc và đặc biệt là khâu thu hoạch rất thuận lợi. Ngay từ những năm 50 của thế kỷ trước, cây điều đã có mặt trên đất Gia Lai, khẳng định được vị thế của mình trong các loại cây công nghiệp dài ngày cùng với cao su và cà phê. Hàng năm, cây điều mang lại nguồn thu lớn cho tỉnh và góp phần bảo đảm được đời sống nông dân. Thế nhưng, quá trình trồng và phát triển cây điều cũng bấp bênh tương tự nhiều loại cây công nghiệp khác trên đất Tây Nguyên như cao su, cà phê, hồ tiêu. Do nhiều vườn cây bị già cỗi cho năng suất thấp, đồng thời giá điều lại lên xuống bất thường khiến nhiều chủ vườn đã không ngần ngại chặt hạ cây điều để trồng mì, chanh dây… “Số phận” của cây điều Gia Lai cũng khá thăng trầm do phụ thuộc vào giá cả: Tháng 3-2015, giá hạt điều nằm ở mức 24-26 ngàn đồng/kg thì cũng trong tháng 3-2018 vọt lên đến xấp xỉ 45 ngàn đồng/kg. Năm 2019, lại tụt xuống mức 30-32 ngàn đồng/kg và năm nay chỉ còn ở mức 22-25 ngàn đồng/kg. Nhiều chủ vườn tỏ ra lo lắng khi thu hoạch hạt điều không cho lãi cao như nhiều năm trước. Thế nhưng, ngoại trừ vụ thu hoạch khá kéo dài thời gian thì với chi phí đầu tư thâm canh cây điều không nhiều so với các loại cây công nghiệp dài ngày khác, chỉ khoảng 7-10 triệu đồng/ha nên dẫu sao người trồng điều vẫn có lãi.

 Nông dân xã Ia Khai (huyện Ia Grai) thu hoạch điều. Ảnh: Lê Hòa
Nông dân xã Ia Khai (huyện Ia Grai) thu hoạch điều. Ảnh: Lê Hòa
Nhân hạt điều chứa hàm lượng chất béo rất lớn (44,9%), đường 13,48%, canxi 2,49% cùng nhiều hợp chất khác. Điều không chỉ làm thức ăn mà còn có thể ép dầu, vỏ điều chứa đến 23-28% dầu. Trái điều thường không ăn vì vị chát nhưng bên trong nó chứa rất nhiều vitamin C cao gấp 5 lần quả cam, cùng nhiều vitamin B và các khoáng chất khác rất tốt cho sức khỏe. Điều còn được dùng làm rượu nhẹ hoặc nước giải khát lên men…

Chính lợi thế đó đã giúp cây điều nhiều lúc vượt qua được thời vận khó khăn và đứng vững trong đội hình cây công nghiệp dài ngày của cả nước nói chung và Gia Lai nói riêng. Tính đến nay, tổng diện tích cây điều của cả nước đạt trên 300 ngàn ha. Tổng diện tích cho thu hoạch khoảng 280 ngàn ha, sản lượng hạt điều năm 2020 đạt 350 ngàn tấn, năng suất bình quân đạt 1,25 tấn/ha. Năm nay, dự kiến tổng kim ngạch xuất khẩu hạt điều ước đạt 3,6 tỷ USD, sản lượng điều thô là 360 ngàn tấn.

Trong nhiều năm qua, Việt Nam luôn giữ vị trí số 1 trên thế giới về xuất khẩu hạt điều. Thế nhưng theo Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và PTNT), mỗi năm, nước ta vẫn phải nhập khẩu khoảng 1,4 triệu tấn điều thô, 60% trong đó là nhập khẩu từ các nước châu Phi. Do vậy, việc chủ động nguồn nguyên liệu trong nước là vấn đề đáng quan tâm, ảnh hưởng đến việc có mở rộng diện tích trồng điều hay không và tất nhiên là ảnh hưởng đến đời sống của người nông dân. Nếu mở rộng diện tích thì lấy quỹ đất ở đâu và có tạo ra hay không sự cạnh tranh đối với các loại cây trồng đã ổn định như: cao su, cà phê, hồ tiêu và cây ăn quả? Đã vậy thời gian trồng và cho thu hoạch đối với cây điều phải từ 3 đến 5 năm (điều ghép) liệu nông dân có đủ nguồn lực để đầu tư? Đặc biệt, nếu giá hạt điều thô nhập khẩu thấp hơn giá nội địa thì rõ ràng doanh nghiệp sẽ không mặn mà với hạt điều trong nước!

Gia Lai có diện tích điều khá lớn và hiện có 3 doanh nghiệp chuyên thu mua, chế biến hạt điều đều có công suất 5.000 tấn/năm (Công ty TNHH Olam, Long Sơn Ayun Pa và Long Sơn Krông Pa). Bên cạnh đó, hạt điều còn được các cơ sở, người dân chế biến thành sản phẩm tiêu thụ trong nước. Nhiều cơ sở đã xây dựng sản phẩm hạt điều đạt chứng nhận OCOP cấp tỉnh như: Hạt điều A Sanh của Hợp tác xã mật ong Phương Di (huyện Ia Grai), Hạt điều rang củi của Công ty cổ phần hạt điều Hải Bình Gia Lai (TP. Pleiku)… Qua đó, từng bước đa dạng hóa sản phẩm, tạo thêm đầu ra, nâng cao giá trị của sản phẩm, đồng thời góp phần tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người dân.

Nhiều loại cây công nghiệp dài ngày và cây ăn quả đã có chỗ đứng rất ổn định trong cơ cấu cây trồng của địa phương. Vấn đề đặt ra đối với cây điều Gia Lai tựu trung là giá cả, diện tích, sản lượng và chất lượng. Do vậy, nên chăng tỉnh cần giữ ổn định diện tích hiện có để tập trung vào đầu tư thâm canh, nâng cao năng suất và chất lượng hạt điều, cho ra nhiều sản phẩm chế biến từ hạt điều, nâng cao giá cả trên thị trường tiêu thụ.

 

THANH PHONG
 

Có thể bạn quan tâm

Tháo gỡ những “điểm nghẽn” để ngăn chặn khai thác IUU

Gia Lai tháo gỡ “điểm nghẽn” để ngăn chặn khai thác IUU

(GLO)- Bằng các giải pháp vừa tăng cường quản lý vừa chú trọng hỗ trợ ngư dân, tỉnh Gia Lai đã tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), tạo đồng thuận trong cộng đồng, hướng tới phát triển nghề cá bền vững, có trách nhiệm.

Gia Lai: Đảm bảo nguồn cung rau an toàn phục vụ Tết Nguyên đán.

Gia Lai: Đảm bảo nguồn cung rau an toàn phục vụ Tết Nguyên đán

(GLO)- Sau đợt lũ cuối năm 2025, khi đất vừa kịp ráo, nông dân tỉnh Gia Lai đã khẩn trương xuống giống vụ rau Tết. Điểm nhấn của vụ sản xuất năm nay là tập trung phát triển rau an toàn, vừa bảo đảm nguồn cung cho thị trường Tết, vừa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm.

Đưa đặc sản địa phương vào giỏ quà tết

Đưa đặc sản địa phương vào giỏ quà tết

(GLO)- Thị trường giỏ quà, hộp quà tết năm nay ghi nhận sự vào cuộc chủ động của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất. Xu hướng chung là giỏ quà, hộp quà được thiết kế dựa trên tiêu chí thiết thực, sản phẩm có chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và mang đậm bản sắc địa phương.

Tăng cường ứng dụng tưới tiết kiệm nước: Nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp

Tăng cường ứng dụng tưới tiết kiệm nước: Nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp

(GLO)- Trước tác động của biến đổi khí hậu, tình trạng khô hạn và thiếu nước tưới, nông dân Gia Lai đang từng bước thay đổi tập quán canh tác, tăng cường ứng dụng các hình thức tưới tiết kiệm nước nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng tới nông nghiệp bền vững.

Rẫy chung ở Đak Đoa

Rẫy chung ở Đak Đoa

(GLO)- Giữa những đồi cà phê vào độ chín rộ ở xã Đak Đoa, có những khu rẫy không thuộc về riêng một hộ nào. Đó là rẫy chung - mảnh đất “không chia phần” của cộng đồng, nơi bà con cùng góp công vun trồng, chăm sóc qua từng mùa, lặng lẽ tích lũy thành nguồn lực chung để lo việc thôn, việc làng.

Người nông dân tại khu vực Tây Gia Lai đang chăm sóc vườn hoa lay ơn trong điều kiện thời tiết lạnh kéo dài trước Tết Nguyên đán 2026.

Người trồng hoa lay ơn Tây Gia Lai thấp thỏm vì thời tiết lạnh

(GLO)- Còn khoảng hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán, thời điểm này người trồng hoa lay ơn đang tập trung chăm sóc để hoa nở đúng dịp Tết. Song gần đây, thời tiết khu vực Tây Gia Lai xuất hiện lạnh kéo dài khiến người trồng hoa lay ơn không khỏi lo lắng về nguy cơ hoa nở “lệch vụ Tết”.

Điểm tựa cho nông dân dân tộc thiểu số

Điểm tựa cho nông dân dân tộc thiểu số

(GLO)- Các cấp Hội Nông dân trong tỉnh trở thành điểm tựa cho hội viên, đặc biệt là nông dân dân tộc thiểu số. Thông qua hỗ trợ vốn, giống, kỹ thuật, mô hình sản xuất, đời sống của bà con ngày càng ổn định, phát triển, góp phần đổi thay diện mạo khu vực nông thôn, miền núi.

null