Bởi họ đã không xây từng ngôi nhà riêng lẻ mà tặng luôn cả một ngôi làng cùng các công trình phụ trợ với tổng giá trị hơn 40 tỉ đồng cho bà con miền núi Quảng Trị và đặt tên làng là 'Nghĩa tình Sơn Hải'.
Xóa ám ảnh mưa lũ
Bản Tri và bản Cuôi (xã Hướng Lập, H.Hướng Hóa, Quảng Trị) dù xa xôi cách trở nhưng lại không xa lạ với nhiều người. Bởi khi mỗi mùa mưa lũ đến, tên của 2 bản này thường có trong các bản tin về những địa bàn bị chia cắt, cô lập.
Con nước lớn ở vùng cao này rất hỗn, sẵn sàng cuốn đi nhà cửa, ruộng vườn, gia súc và cả con người. Nên bà con bản Tri, bản Cuôi cứ hễ nghe mưa là… sợ. Họ ám ảnh cảnh phải vùng chạy trong đêm khi con nước "đuổi" ở phía sau, sợ cảnh phải cõng người thân bị ốm trên võng đưa ra trạm xá cách cả chục cây số trong ngày mưa tầm tã…
Nhưng ký ức kinh hoàng nhất với họ vẫn là những trận sạt lở đất, cướp đi sinh mạng hàng chục người ở huyện miền núi H.Hướng Hóa hồi năm 2020, sau nhiều ngày mưa thối đất. Nhiều người dân ở 2 bản vùng cao này cũng mất nhà mất đất từ dạo đó và vẫn phải sống tiếp với nỗi lo trong những ngày mưa.
Nhớ lại ngày cũ, bà Hồ Thị Tuôn (50 tuổi, trú bản Cuôi) cho biết: "Chúng tôi không thể làm điều gì khác ngoài trông chờ vào sự hỗ trợ của chính quyền, của nhà hảo tâm. Dân bản ai cũng nghèo, cơm gạo chưa đủ, tiền đâu dựng nhà mới, thoát khỏi chốn này".
Nhưng tất cả những lo toan, những nỗi ác mộng đó đã thực sự chấm dứt với 56 hộ dân với hơn 270 nhân khẩu của 2 bản Cuôi và Tri khi họ đã được "mời" vào sinh sống ở làng "Nghĩa tình Sơn Hải". "Lần đầu tiên được cán bộ dẫn ra làng mới, chúng tôi thật sự không dám tin vào mắt mình. Dân bản ồ lên và ôm lấy nhau vì biết nơi đây, với những ngôi nhà kiên cố này sẽ là nơi chúng tôi sống những ngày tiếp theo yên bình", ông Hồ A Túp (55 tuổi, một người dân ở bản Cuôi) mừng vui kể lại.
Hơn cả một ngôi nhà…
Khi những hình ảnh đầu tiên trên mạng xã hội về ngôi làng "Nghĩa tình Sơn Hải" ở giữa đại ngàn Trường Sơn hồi đầu tháng 8.2024, nhiều người không khỏi trầm trồ về quy mô, "đẳng cấp" của chúng.
Được sự đồng ý của UBND tỉnh Quảng Trị, Tập đoàn Sơn Hải đã đầu tư hơn 40 tỉ đồng xây dựng 56 ngôi nhà trên tổng diện tích hơn 14 ha. Nhà được thiết kế theo kiến trúc nhà sàn, rộng 54 m2, phù hợp phong tục tập quán của bà con địa phương. Tầng trên là khu sinh hoạt chung, bên dưới là khu vệ sinh, bếp với đầy đủ điện, nước.
Nhìn từ trên cao, ngôi làng đẹp như những tổ chim câu, được chia làm 2 dãy đối diện nhau, ở giữa là con đường chạy xuyên qua làng. Mỗi nóc nhà là mỗi dãy mái tôn đỏ chót, nổi bật giữa màu xanh của núi rừng Trường Sơn.
Vào sống ở làng "Nghĩa tình Sơn Hải", bà con không chỉ được cấp nhà mà còn được nhận thêm 1 ti vi, 1 bộ phát wifi, 1 con bò. Chưa hết, họ còn được chủ đầu tư thi công và chia cho 1 mảnh ruộng bậc thang để canh tác ngay phía sau nhà. Thậm chí, 3 năm liền sau đó, họ không cần lo cái ăn vì Sơn Hải đã hứa đài thọ gạo suốt thời gian này…
Ở trong làng "Nghĩa tình Sơn Hải" còn có 2 phòng học dành cho bậc tiểu học và mầm non đạt chuẩn, phòng ở cho giáo viên và một nhà sinh hoạt cộng đồng. Giao thông, đường điện chiếu sáng… được hoàn thiện tươm tất và đồng bộ.
Hoành tráng là thế, nhưng ngày khánh thành giữa tháng 8.2024, chỉ thấy lãnh đạo Tập đoàn Sơn Hải và chính quyền tỉnh Quảng Trị lên cắt băng gọn lẹ, không lễ lạt dài dòng, truyền thông cũng đặc biệt hạn chế…
Trong một lần hiếm hoi nói về làng "Nghĩa tình Sơn Hải", ông Nguyễn Viết Hải, Chủ tịch Tập đoàn Sơn Hải, cho biết từng đi qua những bản làng Quảng Trị và hiểu về sự ám ảnh mưa lũ của bà con khi sống trong những ngôi nhà tạm bợ, thường trực nguy cơ cô lập và sạt lở, nên đã ấp ủ về một công trình lớn tặng bà con.
Cũng theo ông Hải, đây là công trình tình người chứ không ràng buộc về lợi ích nên Sơn Hải đã chọn xây cả bản làng kiên cố cho người dân, kèm theo là những sinh kế để người dân gắn bó lâu dài...
Xây dựng thành bản kiểu mẫu
Nói về làng "Nghĩa tình Sơn Hải", bà Hồ Thị Ven, Chủ tịch UBND xã Hướng Lập, cho biết không chỉ người dân mà bản thân bà cũng không ngờ 56 hộ dân ở đây lại có một cuộc đổi đời ngoạn mục như vậy.
"Từ những hộ sống trong nỗi sợ sạt lở, nay lại được sống trong khu nhà khang trang, hiện đại và có thể nói là hoành tráng nhất xã miền núi này", bà Ven nói.
Cũng theo bà Ven, thường do kinh phí hạn hẹp và nhiều điều kiện khách quan, các khu tái định cư ở miền núi thường chỉ có cái nhà mà chưa lo được sinh kế cho bà con tại nơi ở mới. Nhưng làng "Nghĩa tình Sơn Hải" lại khác, sẵn có hơn 8 ha ruộng bậc thang sát cạnh bên để canh tác…
"Chính quyền sẽ tiếp tục đồng hành với bà con để xây dựng làng "Nghĩa tình Sơn Hải" thành bản kiểu mẫu", bà Ven cho hay.
Xuân Ất Tỵ vừa rồi có lẽ là mùa xuân trọn vẹn nhất của 56 hộ dân Vân Kiều. Cờ Tổ quốc được treo và tung bay trên mỗi gian nhà. Nhà nào cũng nổi lửa làm bánh peng, bánh A-yơh; nhà có điều kiện hơn một chút thì giết gà, mổ lợn… đón tết. "Bản mới, nhà mới, lòng người cũng mới. Vì bà con vui quá mà. Chúng tôi còn đón bà con ở các bản khác đến chia vui, tham quan hồi dịp tết vừa rồi", bà Hồ Thị Tuôn nói, khác xa với lúc đầu nhớ về bản cũ.
Là "hàng xóm" của cư dân làng "Nghĩa tình Sơn Hải", cán bộ và chiến sĩ Đồn biên phòng Hướng Lập (Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng Quảng Trị) cũng thường xuyên tới lui, thăm hỏi bà con. Khi thì họ cùng làm bánh, khi thì cùng trồng cây, lúc thì cùng bà con treo cờ Tổ quốc…
"Biên giới sẽ thêm bình yên, bà con sẽ luôn phấn khởi nếu ngày càng nhiều ngôi làng nghĩa tình như thế này", trung tá Thái Anh Tú, Chính trị viên Đồn biên phòng Hướng Lập, đúc kết.
(còn tiếp)
Theo Nguyễn Phúc (TNO)
