Tôn vinh, bảo tồn di sản văn hóa cồng chiêng

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Lời Tòa soạn: Chỉ còn vài ngày nữa, Festival Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên sẽ diễn ra tại TP. Pleiku. Festival lần này sẽ mang thông điệp đầy ý nghĩa về hành trình kết nối, tôn vinh di sản của “Không gian văn hóa cồng chiêng”. Trước thềm lễ hội, P.V Báo Gia Lai Điện tử đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đức Hoàng-Phó Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch.
Ông Nguyễn Đức Hoàng cho biết, đến thời điểm này, mọi công tác chuẩn bị từ lễ tân, khánh tiết, tài chính, an ninh trật tự đến nội dung… đều đã sẵn sàng. Đặc biệt, để sẵn sàng cho đêm khai mạc, công ty tổ chức sự kiện đang gấp rút chuẩn bị sân khấu, trang trí, hình ảnh, âm thanh, ánh sáng, đến ngày 28-11 sẽ tổng duyệt.
* P.V: Festival là dịp nhìn nhận, đánh giá hiện trạng “Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên”. Tại Gia Lai, công tác bảo tồn, phát huy giá trị của di sản trong thời gian qua như thế nào, thưa ông?
Ông Nguyễn Đức Hoàng. Ảnh: M.C
Ông Nguyễn Đức Hoàng. Ảnh: M.C
- Ông NGUYỄN ĐỨC HOÀNG: Công tác lưu giữ, bảo tồn văn hóa cồng chiêng được các cấp chính quyền, nhân dân các dân tộc phát huy rất tốt. Tây Nguyên hiện còn khoảng 10.000 bộ cồng chiêng thì Gia Lai đã chiếm phân nửa với hơn 5.000 bộ. Đặc biệt, cồng chiêng được truyền dạy cho thanh-thiếu niên ở các buôn làng và trở thành hoạt động thường xuyên; hàng năm đều có liên hoan cồng chiêng thanh-thiếu niên toàn tỉnh. Ngoài ra, một số huyện còn có đội chiêng nữ. Tại liên hoan cồng chiêng ở các huyện Kbang, Kông Chro, Chư Pah… gần đây, ngoài đội chiêng truyền thống, sự góp mặt của các đội chiêng nhí, chiêng nữ cho thấy cồng chiêng có sự tiếp nối, trao truyền một cách tự nhiên. Giá trị của cồng chiêng Gia Lai được chính những chủ nhân văn hóa trình diễn trong các hoạt động lễ hội để “báo cáo” lại hoạt động gìn giữ, phát huy trong cộng đồng hiện nay.
Festival lần này còn là một cuộc tổng rà soát hiện trạng “Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên”. Trong khuôn khổ lễ hội còn có hội thảo bảo tồn và phát huy các giá trị di sản. Đây là hội thảo rất quan trọng để đánh giá lại công tác bảo tồn và phát huy các giá trị của di sản nhân loại ở 5 tỉnh Tây Nguyên, xác định chiến lược bảo tồn để văn hóa trở thành mục tiêu, động lực phát triển ở địa phương cũng như khu vực.
* P.V: Các giá trị của “Không gian văn hóa cồng chiêng” được tôn vinh như thế nào tại Festival lần này, thưa ông?
- Ông NGUYỄN ĐỨC HOÀNG: Đây là lễ hội hoàn toàn không có kịch bản chi tiết ở phần trình diễn các hoạt động văn hóa, trình diễn cồng chiêng mà để các đoàn tự do thể hiện bản sắc. 26 đoàn nghệ nhân của 4 tỉnh Tây Nguyên và 17 huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh Gia Lai (tổng số hơn 1.000 người) sẽ mang đến những màu sắc văn hóa khác nhau, làm nên một lễ hội đúng nghĩa. Những chủ nhân di sản sẽ tự do thể hiện bản sắc, biểu diễn theo khả năng, cảm hứng.
Tôn trọng sự khác biệt cũng như sự đa dạng trong sắc màu văn hóa các dân tộc Tây Nguyên, Ban tổ chức cũng không tổ chức thi đối với các hoạt động đan lát, dệt thổ cẩm, tạc tượng… mà để nghệ nhân các đoàn tự do sáng tạo, thể hiện sự tài hoa trong tác phẩm nghệ thuật của mình theo cảm quan nghệ thuật riêng.
Các đội cồng chiêng tại nhiều địa phương đang tích cực tập luyện chuẩn bị cho Festival Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên 2018. Ảnh: DUY LÊ
Các đội cồng chiêng tại nhiều địa phương đang tích cực tập luyện chuẩn bị cho Festival Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên 2018. Ảnh: Duy Lê
* P.V: Với chủ đề “Cồng chiêng và lễ hội dân gian Tây Nguyên”, ông có thể cho biết Festival lần này có gì đặc biệt?
- Ông NGUYỄN ĐỨC HOÀNG: Festival sẽ có những nghi lễ gắn liền với lễ hội lớn của các dân tộc được phục dựng mang đến bức tranh nhiều gam màu về lễ hội dân gian Tây Nguyên. Đó là lễ cúng cây nêu cầu an của dân tộc Ê Đê (tỉnh Đak Lak), lễ cúng sức khỏe của người MNông (tỉnh Đak Nông), lễ cầu an của dân tộc Bahnar (tỉnh Kon Tum), lễ sạ lúa của người Chu Ru (tỉnh Lâm Đồng) và lễ mừng nhà rông mới của dân tộc Bahnar (tỉnh Gia Lai). Thông qua các lễ hội này, người xem sẽ hiểu thêm sinh hoạt văn hóa vô cùng đặc sắc của các dân tộc Trường Sơn-Tây Nguyên, hiểu thêm những thành tố tạo nên không gian văn hóa cồng chiêng-di sản phi vật thể của nhân loại.
Ngoài các lễ hội dân gian, sinh hoạt văn nghệ dân gian như diễn xướng sử thi, hát dân ca cũng góp mặt trong sự kiện này.
* P.V: Festival còn hướng đến mục tiêu lâu dài hơn là phát triển “ngành công nghiệp không khói”. Vậy du lịch sẽ được quảng bá như thế nào thông qua lễ hội này, thưa ông?
- Ông NGUYỄN ĐỨC HOÀNG: Du lịch và di sản cần nương vào nhau để phát triển bền vững, theo đó di sản cần được khai thác đúng hướng để phát triển du lịch. Tại lễ hội lần này, chúng tôi mời đến Gia Lai 40 doanh nghiệp lữ hành lớn của cả nước, giới thiệu với họ những giá trị đặc sắc của lễ hội có sự tham gia của cộng đồng, đồng thời công bố tour du lịch có cộng đồng tham gia để những nhà làm du lịch chuyên nghiệp thấy được tiềm năng, thế mạnh của du lịch Gia Lai.
Theo kế hoạch, các doanh nghiệp lữ hành sẽ thực tế khảo sát du lịch, tận mắt chứng kiến và trải nghiệm các thắng cảnh, sản phẩm du lịch ở một số địa phương trong tỉnh như Ia Grai, Đak Đoa, Chư Pah. Bởi ngoài không gian văn hóa cồng chiêng, Gia Lai còn có nhiều thế mạnh về thắng cảnh, bản sắc văn hóa các dân tộc bản địa có thể khai thác, hình thành các sản phẩm du lịch giá trị.
* P.V: Xin cảm ơn ông!
Minh Châu

Có thể bạn quan tâm

Trên từng giọt rượu quê nhà

Trên từng giọt rượu quê nhà

(GLO)- Dưới lũy tre làng, khi mặt trời đã thôi gay gắt, ánh nắng muộn lùi dần khỏi những mái nhà thấp, gió từ cánh đồng thổi về mang theo mùi lúa non tháng Chạp, mùi phù sa ủ lâu trong đất, ngọt lành như hơi thở của làng quê.

Thượng chòi vui hội ngày xuân.

Thượng chòi vui hội ngày xuân

(GLO)- Không chỉ có trăm hoa khoe sắc, hương bánh mứt nồng nàn, mùa xuân xứ Nẫu còn có tiếng hô hát bài chòi ngân vang, tiếng phách gõ nhịp rộn rã, hòa cùng tiếng cười giòn tan của trẻ nhỏ và niềm háo hức của những người mộ điệu.

Sức sống mới từ các đội cồng chiêng nữ

Sức sống mới từ các đội cồng chiêng nữ

(GLO)- Từ làng Leng, Kgiang (xã Tơ Tung), thôn Suối Đá (xã Vĩnh Sơn)…, nhiều phụ nữ Bahnar ở Gia Lai đang lặng lẽ nhưng quyết liệt bước ra khỏi những khuôn mẫu cũ để làm sống dậy di sản văn hóa cồng chiêng.

Tết tàn

Tết tàn

Người về cố hương muộn trong một buổi sáng mưa phùn. Thứ mưa không thành giọt mà chỉ lửng lơ trong không khí, đủ để làm áo ướt lúc nào không hay. Đúng hôm tết vừa hết.

Nghệ sĩ Mỹ Lý Huỳnh với “cuộc đời thứ hai”

Nghệ sĩ Mỹ Lý Huỳnh với “cuộc đời thứ hai”

(GLO)- Đến với thư pháp khi đã gần 50 tuổi, hơn 20 năm qua, nghệ sĩ thư pháp Mỹ Lý Huỳnh (SN 1954, ở TP. Hồ Chí Minh) là một người bạn, người thầy đặc biệt của Câu lạc bộ Thư pháp Pleiku (tỉnh Gia Lai). Bền bỉ đi cùng bộ môn nghệ thuật này, với nghệ thuật thư pháp, bà có “cuộc đời thứ hai”.

Hàng ngàn người dân và du khách nô nức tham gia lễ hội Chợ Gò tại Tuy Phước vào sáng mùng Một Tết Bính Ngọ 2026 để mua lộc đầu năm và tham gia các trò chơi dân gian truyền thống.

Mùng 1 Tết: Rủ nhau trẩy hội xuân Chợ Gò

(GLO)- Trong làn sương xuân của sáng mùng một Tết, người dân rủ nhau tìm về một phiên chợ chỉ họp đúng vào buổi đầu năm. Ở đó, chuyện mua bán không nặng lời lãi mà là gửi gắm ước nguyện và chút lộc xuân cho một năm mới đủ đầy.

Cụm linh vật năm Bính Ngọ 2026 tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành trở thành điểm nhấn nghệ thuật thu hút người dân và du khách du xuân. Ảnh: Đoan Ngọc

Năm Ngọ nói về ngựa: Từ tranh Bát tuấn đồ đến Mã đáo thành công

(GLO)- Trong hệ thống can chi Á Đông, Ngọ không chỉ là mốc thời gian mà còn là biểu tượng văn hóa gắn với con ngựa. Từ tranh Bát tuấn đồ đến các thành ngữ Bát tuấn hùng phong, Mã đáo thành công, hình tượng này cho thấy cách người xưa gửi gắm quan niệm về con người, tập thể và thời thế qua vó ngựa.

"Càng địa phương, càng thế giới"

"Càng địa phương, càng thế giới"

(GLO)- Đó là quan điểm được PGS, TS. Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội chia sẻ cách đây ít lâu khi nói về giá trị của bản sắc trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Mỗi cây nêu dựng lên không chỉ góp thêm sắc xuân, mà còn mang ý nghĩa bảo tồn nét đẹp văn hóa cổ truyền của dân tộc. Ảnh: Ngọc Nhuận

Dựng nêu đón Tết - gợi sắc xuân từ mỹ tục xưa

(GLO)- Dựng cây nêu đón Tết là một phong tục có từ xa xưa trong đời sống văn hóa của người Việt. Mỹ tục này từng bị mai một, tuy nhiên, những năm gần đây đã được nhiều địa phương ở tỉnh Gia Lai phục dựng như một hoạt động văn hóa cộng đồng, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.

null