Tôn vinh, bảo tồn di sản văn hóa cồng chiêng

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Lời Tòa soạn: Chỉ còn vài ngày nữa, Festival Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên sẽ diễn ra tại TP. Pleiku. Festival lần này sẽ mang thông điệp đầy ý nghĩa về hành trình kết nối, tôn vinh di sản của “Không gian văn hóa cồng chiêng”. Trước thềm lễ hội, P.V Báo Gia Lai Điện tử đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đức Hoàng-Phó Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch.
Ông Nguyễn Đức Hoàng cho biết, đến thời điểm này, mọi công tác chuẩn bị từ lễ tân, khánh tiết, tài chính, an ninh trật tự đến nội dung… đều đã sẵn sàng. Đặc biệt, để sẵn sàng cho đêm khai mạc, công ty tổ chức sự kiện đang gấp rút chuẩn bị sân khấu, trang trí, hình ảnh, âm thanh, ánh sáng, đến ngày 28-11 sẽ tổng duyệt.
* P.V: Festival là dịp nhìn nhận, đánh giá hiện trạng “Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên”. Tại Gia Lai, công tác bảo tồn, phát huy giá trị của di sản trong thời gian qua như thế nào, thưa ông?
Ông Nguyễn Đức Hoàng. Ảnh: M.C
Ông Nguyễn Đức Hoàng. Ảnh: M.C
- Ông NGUYỄN ĐỨC HOÀNG: Công tác lưu giữ, bảo tồn văn hóa cồng chiêng được các cấp chính quyền, nhân dân các dân tộc phát huy rất tốt. Tây Nguyên hiện còn khoảng 10.000 bộ cồng chiêng thì Gia Lai đã chiếm phân nửa với hơn 5.000 bộ. Đặc biệt, cồng chiêng được truyền dạy cho thanh-thiếu niên ở các buôn làng và trở thành hoạt động thường xuyên; hàng năm đều có liên hoan cồng chiêng thanh-thiếu niên toàn tỉnh. Ngoài ra, một số huyện còn có đội chiêng nữ. Tại liên hoan cồng chiêng ở các huyện Kbang, Kông Chro, Chư Pah… gần đây, ngoài đội chiêng truyền thống, sự góp mặt của các đội chiêng nhí, chiêng nữ cho thấy cồng chiêng có sự tiếp nối, trao truyền một cách tự nhiên. Giá trị của cồng chiêng Gia Lai được chính những chủ nhân văn hóa trình diễn trong các hoạt động lễ hội để “báo cáo” lại hoạt động gìn giữ, phát huy trong cộng đồng hiện nay.
Festival lần này còn là một cuộc tổng rà soát hiện trạng “Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên”. Trong khuôn khổ lễ hội còn có hội thảo bảo tồn và phát huy các giá trị di sản. Đây là hội thảo rất quan trọng để đánh giá lại công tác bảo tồn và phát huy các giá trị của di sản nhân loại ở 5 tỉnh Tây Nguyên, xác định chiến lược bảo tồn để văn hóa trở thành mục tiêu, động lực phát triển ở địa phương cũng như khu vực.
* P.V: Các giá trị của “Không gian văn hóa cồng chiêng” được tôn vinh như thế nào tại Festival lần này, thưa ông?
- Ông NGUYỄN ĐỨC HOÀNG: Đây là lễ hội hoàn toàn không có kịch bản chi tiết ở phần trình diễn các hoạt động văn hóa, trình diễn cồng chiêng mà để các đoàn tự do thể hiện bản sắc. 26 đoàn nghệ nhân của 4 tỉnh Tây Nguyên và 17 huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh Gia Lai (tổng số hơn 1.000 người) sẽ mang đến những màu sắc văn hóa khác nhau, làm nên một lễ hội đúng nghĩa. Những chủ nhân di sản sẽ tự do thể hiện bản sắc, biểu diễn theo khả năng, cảm hứng.
Tôn trọng sự khác biệt cũng như sự đa dạng trong sắc màu văn hóa các dân tộc Tây Nguyên, Ban tổ chức cũng không tổ chức thi đối với các hoạt động đan lát, dệt thổ cẩm, tạc tượng… mà để nghệ nhân các đoàn tự do sáng tạo, thể hiện sự tài hoa trong tác phẩm nghệ thuật của mình theo cảm quan nghệ thuật riêng.
Các đội cồng chiêng tại nhiều địa phương đang tích cực tập luyện chuẩn bị cho Festival Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên 2018. Ảnh: DUY LÊ
Các đội cồng chiêng tại nhiều địa phương đang tích cực tập luyện chuẩn bị cho Festival Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên 2018. Ảnh: Duy Lê
* P.V: Với chủ đề “Cồng chiêng và lễ hội dân gian Tây Nguyên”, ông có thể cho biết Festival lần này có gì đặc biệt?
- Ông NGUYỄN ĐỨC HOÀNG: Festival sẽ có những nghi lễ gắn liền với lễ hội lớn của các dân tộc được phục dựng mang đến bức tranh nhiều gam màu về lễ hội dân gian Tây Nguyên. Đó là lễ cúng cây nêu cầu an của dân tộc Ê Đê (tỉnh Đak Lak), lễ cúng sức khỏe của người MNông (tỉnh Đak Nông), lễ cầu an của dân tộc Bahnar (tỉnh Kon Tum), lễ sạ lúa của người Chu Ru (tỉnh Lâm Đồng) và lễ mừng nhà rông mới của dân tộc Bahnar (tỉnh Gia Lai). Thông qua các lễ hội này, người xem sẽ hiểu thêm sinh hoạt văn hóa vô cùng đặc sắc của các dân tộc Trường Sơn-Tây Nguyên, hiểu thêm những thành tố tạo nên không gian văn hóa cồng chiêng-di sản phi vật thể của nhân loại.
Ngoài các lễ hội dân gian, sinh hoạt văn nghệ dân gian như diễn xướng sử thi, hát dân ca cũng góp mặt trong sự kiện này.
* P.V: Festival còn hướng đến mục tiêu lâu dài hơn là phát triển “ngành công nghiệp không khói”. Vậy du lịch sẽ được quảng bá như thế nào thông qua lễ hội này, thưa ông?
- Ông NGUYỄN ĐỨC HOÀNG: Du lịch và di sản cần nương vào nhau để phát triển bền vững, theo đó di sản cần được khai thác đúng hướng để phát triển du lịch. Tại lễ hội lần này, chúng tôi mời đến Gia Lai 40 doanh nghiệp lữ hành lớn của cả nước, giới thiệu với họ những giá trị đặc sắc của lễ hội có sự tham gia của cộng đồng, đồng thời công bố tour du lịch có cộng đồng tham gia để những nhà làm du lịch chuyên nghiệp thấy được tiềm năng, thế mạnh của du lịch Gia Lai.
Theo kế hoạch, các doanh nghiệp lữ hành sẽ thực tế khảo sát du lịch, tận mắt chứng kiến và trải nghiệm các thắng cảnh, sản phẩm du lịch ở một số địa phương trong tỉnh như Ia Grai, Đak Đoa, Chư Pah. Bởi ngoài không gian văn hóa cồng chiêng, Gia Lai còn có nhiều thế mạnh về thắng cảnh, bản sắc văn hóa các dân tộc bản địa có thể khai thác, hình thành các sản phẩm du lịch giá trị.
* P.V: Xin cảm ơn ông!
Minh Châu

Có thể bạn quan tâm

Ươm mầm văn học trẻ

Ươm mầm văn học trẻ

(GLO)- “Tình yêu văn học không bắt đầu từ những điều lớn lao mà từ thói quen đọc sách, sự quan sát cuộc sống và những trang viết đầu tiên của mỗi người”, Nghệ sĩ Ưu tú Đặng Công Hưng - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai chia sẻ tại lớp bồi dưỡng sáng tác văn học trẻ năm 2026.

Hồn Gỗ: Lưu giữ ký ức, kết nối quê hương

E-magazine Hồn Gỗ: Lưu giữ ký ức, kết nối quê hương

(GLO)- Giữa nhịp sống sôi động, Hồn Gỗ (87 Ngô Thì Nhậm, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai) không đơn thuần là một quán cà phê mà là nơi ông Trần Đức Vinh (SN 1975) dành hơn 25 năm lưu giữ hơn 100 tác phẩm gỗ lũa cùng nhiều nông cụ, vật dụng gắn với quê hương Bình Định trước đây.

Giữ khán giả cho tương lai hát bội

Giữ khán giả cho tương lai hát bội

(GLO)- Cái khó của hát bội hôm nay không chỉ là giữ nghề, mà còn là giữ khán giả. Vì thế, NSND Xuân Hợi và nghệ nhân Trần Ngọc Vân không chỉ gắn bó với loại hình truyền thống này, mà còn miệt mài mang hát bội đến với các em thiếu nhi, gieo mầm tình yêu đề hình thành lớp khán giả tương lai.

Ông Nguyễn Hữu Thục kể lại ký ức về ngôi đình An Lương khi còn nguyên vẹn trước khi bị thiên tai tàn phá. Ảnh: Ngọc Nhuận

Đình làng An Lương: Nơi lưu giữ ký ức cộng đồng

(GLO)- Giữa vùng quê thôn Thái An (xã An Lương, tỉnh Gia Lai), cổng đình, trụ biểu và bình phong phủ rêu là những dấu tích còn lại của đình làng An Lương. Dẫu ngôi đình không còn, người dân vẫn duy trì việc cúng tế, cùng khát vọng phục hồi một không gian văn hóa đã ăn sâu vào ký ức cộng đồng.

Tiếng trống kơ-toang luôn gắn với các lễ hội truyền thống và sinh hoạt cộng đồng của người Chăm H’roi. Ảnh: Ngọc Nhuận

Tiếng trống kể chuyện đại ngàn

(GLO)- Giải A tại phần thi Liên hoan văn nghệ quần chúng của Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI-năm 2026 vừa diễn ra ở tỉnh Khánh Hòa vào cuối tháng 5 là phần thưởng xứng đáng dành cho tiết mục diễn tấu trống kơ-toang (trống đôi) của đoàn nghệ nhân Chăm H’roi xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai).

Lễ tạ ơn của người Jrai vùng hạ lưu sông Ba

Lễ tạ ơn của người Jrai vùng hạ lưu sông Ba

(GLO)- Để bày tỏ lòng biết ơn cha mẹ, người Jrai có một nghi lễ thiêng liêng gọi là lễ tạ ơn (lễ báo hiếu). Hiện nay, nghi lễ này vẫn còn được bảo tồn khá nguyên vẹn ở nhiều cộng đồng Jrai vùng hạ lưu sông Ba với những nghi thức cổ truyền mang đậm bản sắc văn hóa tộc người.

Các vận động viên check-in cùng Ban tổ chức trên đỉnh núi Chư Mố. Ảnh: Vũ Chi

Vinh danh 95 sứ giả mặt trời Chư Mố

(GLO)- Sáng 5-7, UBND xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) đã bế mạc Ngày hội văn hóa-leo núi xã Ia Tul năm 2026 với chủ đề “Chư Mố-Hành trình về phía mặt trời” và vinh danh sứ giả mặt trời Chư Mố.

Sơn mài Ái Vân: Khi trầm mặc biết reo vui

Sơn mài Ái Vân: Khi trầm mặc biết reo vui

(GLO)- Trong đời sống mỹ thuật Gia Lai những năm gần đây, nhiều họa sĩ nữ thuộc thế hệ 8x đang tìm cho mình những hướng đi riêng, mạnh dạn thể nghiệm, bứt phá trong ngôn ngữ tạo hình. Giữa không khí ấy, họa sĩ Châu Thị Ái Vân chọn một lối đi có vẻ lặng lẽ hơn.

Các nghệ nhân trình diễn cồng chiêng tại chương trình. Ảnh: Vũ Chi

Âm vang đại ngàn Chư Mố

(GLO)- Tối 26-6, trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa-leo núi xã Ia Tul năm 2026 với chủ đề “Chư Mố-Hành trình về phía mặt trời”, UBND xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) tổ chức chương trình văn nghệ “Âm vang đại ngàn Chư Mố” thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham gia, trải nghiệm.

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

(GLO)- Từ ngày 4 đến 10-7, tại Gallery 3B (phường Cầu Kiệu, TP. Hồ Chí Minh) sẽ diễn ra cuộc hội ngộ đầy cảm xúc của 7 họa sĩ đến từ nhiều vùng miền khác nhau trong và ngoài nước với triển lãm “Khoảng trời riêng”, trong đó có 4 nữ họa sĩ của Gia Lai.

null